ในการทำสัญญาธุรกิจ การโอน "สิทธิเรียกร้อง" (Assignment of Rights) กับการโอน "หน้าที่/หนี้สิน" (Transfer of Obligations / Novation) มีเงื่อนไขทางกฎหมายไทยที่แตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง: (1) การโอนสิทธิเรียกร้อง (เช่น สิทธิรับเงิน): สามารถทำได้ตาม ป.พ.พ. มาตรา 303 โดยการโอนสิทธิเรียกร้องที่ต้องชำระแก่เจ้าหนี้คนหนึ่งโดยเฉพาะเจาะจง ต้องทำเป็นหนังสือ มิฉะนั้นไม่สมบูรณ์ และจะยกขึ้นต่อสู้ลูกหนี้หรือบุคคลภายนอกได้ต่อเมื่อ ได้บอกกล่าวการโอนเป็นหนังสือไปยังลูกหนี้ หรือลูกหนี้ได้ยินยอมเป็นหนังสือตามมาตรา 306 ทั้งนี้ หากลูกหนี้ให้ความยินยอมในการโอนโดยมิได้อิดเอื้อน ลูกหนี้จะยกข้อต่อสู้ที่มีต่อผู้โอนขึ้นต่อสู้ผู้รับโอนไม่ได้ ส่วนลูกหนี้ที่เพียงได้รับคำบอกกล่าวยังยกข้อต่อสู้ที่มีอยู่ก่อนได้รับคำบอกกล่าวขึ้นต่อสู้ได้ตามมาตรา 308 (2) การโอนหน้าที่หรือเปลี่ยนตัวลูกหนี้ (Novation): ไม่สามารถทำได้ฝ่ายเดียว ตาม ป.พ.พ. มาตรา 350 การแปลงหนี้ใหม่ด้วยเปลี่ยนตัวลูกหนี้ทำเป็นสัญญาระหว่างเจ้าหนี้กับลูกหนี้คนใหม่ก็ได้ แต่จะทำโดยขืนใจลูกหนี้เดิมไม่ได้ ตัวบทมิได้กำหนดแบบ แต่เพื่อพิสูจน์การปลดลูกหนี้เดิมและป้องกันข้อโต้แย้ง ควรทำเป็นหนังสือในรูปสัญญาสามฝ่ายระหว่างเจ้าหนี้ ลูกหนี้เดิม และลูกหนี้คนใหม่ (3) ข้อสัญญาห้ามเปลี่ยนอำนาจควบคุม (Change of Control: CoC): เป็นกับดักสำคัญในดีล M&A แม้ตัวนิติบุคคลคู่สัญญาจะไม่เปลี่ยน แต่หากมีการเปลี่ยนผู้ถือหุ้นใหญ่ อีกฝ่ายอาจใช้สิทธิบอกเลิกสัญญาทันที
สถานการณ์ที่ผู้ประกอบการมักพบจริง
- เหตุการณ์: บริษัทเทคโนโลยี A ทำสัญญาให้บริการระบบคลาวด์แก่ธนาคารพาณิชย์ ต่อมาบริษัท A ทำการปรับโครงสร้างภายในและโอนสัญญาทั้งหมดไปยังบริษัทลูก B โดยส่งอีเมลแจ้งธนาคารทราบ
- ความเข้าใจผิด: คิดว่าเป็นบริษัทในเครือเดียวกัน (Affiliate) และตนแจ้งล่วงหน้าแล้ว ย่อมสามารถโอนสัญญาไปได้โดยอัตโนมัติ
- จุดพลิก: ธนาคารปฏิเสธการชำระเงินให้แก่บริษัท B และบอกเลิกสัญญาทันที โดยอ้างข้อสัญญา "ห้ามโอนสิทธิและหน้าที่โดยมิได้รับความยินยอมเป็นลายลักษณ์อักษรล่วงหน้า" และอ้าง ป.พ.พ. มาตรา 350 ว่าการเปลี่ยนตัวผู้ให้บริการคือการแปลงหนี้ใหม่ที่ต้องได้รับความยินยอมจากธนาคาร ส่งผลให้บริษัทสูญเสียสัญญามูลค่า 30 ล้านบาททันที
- สิ่งที่ได้จากบทความ: แยกระหว่าง Assignment, Novation และ Subcontracting, วิธีร่างข้อสัญญา Permitted Assignment สำหรับบริษัทในเครือ, การเจรจาข้อยกเว้น Change of Control ในดีลระดมทุน, และแบบฟอร์มหนังสือโอนสิทธิเรียกร้องตามมาตรา 306
ความแตกต่างพื้นฐาน: Assignment กับ Novation
ในระบบกฎหมายไทย "สัญญาหนึ่งฉบับประกอบด้วยทั้งสิทธิและหน้าที่":
- การโอนสิทธิเรียกร้อง (Assignment of Rights): เช่น โอนสิทธิการรับเงินค่าจ้าง กฎหมายอนุญาตให้ทำได้ เว้นแต่สภาพแห่งสิทธินั้นเองไม่เปิดช่องให้โอนได้ ทั้งนี้ไม่ใช้บังคับหากคู่กรณีได้แสดงเจตนาเป็นอย่างอื่น เช่น ตกลงห้ามโอนไว้ ตาม ป.พ.พ. มาตรา 303 และสิทธิเรียกร้องที่ตามกฎหมายศาลจะสั่งยึดไม่ได้ โอนกันไม่ได้ตามมาตรา 304
- การโอนหน้าที่ (Transfer of Obligations): เช่น โอนหน้าที่ส่งมอบงานหรือให้บริการ ไม่สามารถโอนได้ตามอำเภอใจ ต้องปฏิบัติตาม ป.พ.พ. มาตรา 350 ว่าด้วยการแปลงหนี้ใหม่ด้วยการเปลี่ยนตัวลูกหนี้ ซึ่งทำเป็นสัญญาระหว่างเจ้าหนี้กับลูกหนี้คนใหม่ก็ได้ แต่จะทำโดยขืนใจลูกหนี้เดิมไม่ได้
มาตรา 306 ใช้กับสิทธิเรียกร้องที่ต้องชำระแก่เจ้าหนี้คนหนึ่งโดยเฉพาะเจาะจง ส่วนหนี้ที่ชำระตามเขาสั่งหรือชำระแก่ผู้ถือเป็นไปตามมาตรา 309 ถึงมาตรา 313 (เช่น การโอนหนี้ตามเขาสั่งยกขึ้นต่อสู้ลูกหนี้หรือบุคคลภายนอกได้เฉพาะเมื่อสลักหลังไว้ในตราสารและส่งมอบตัวตราสารให้แก่ผู้รับโอนด้วยตามมาตรา 309) เมื่อโอนสิทธิเรียกร้อง สิทธิจำนอง จำนำ หรือหลักประกันทางธุรกิจที่เกี่ยวพันกับสิทธิเรียกร้องนั้น และสิทธิอันเกิดขึ้นแต่การค้ำประกันที่ให้ไว้เพื่อสิทธิเรียกร้องนั้น ย่อมตกไปแก่ผู้รับโอนด้วยตามมาตรา 305 และหากมีการพิพาทอ้างสิทธิในการโอนต่างราย โอนรายใดได้บอกกล่าวหรือตกลงกันก่อน โอนรายนั้นมีสิทธิดีกว่าตามมาตรา 307 ซึ่งมีความสำคัญต่อการโอนลูกหนี้การค้า (Factoring)
ผลกระทบเชิงธุรกิจ Business Consequences
- Money (ชำระเงินผิดคน): หากยังมิได้บอกกล่าวหรือยังมิได้รับความยินยอมเป็นหนังสือจากลูกหนี้ ผู้รับโอนจะยกการโอนขึ้นต่อสู้ลูกหนี้ไม่ได้ และหากลูกหนี้ชำระหนี้แก่ผู้โอนเสียก่อนได้รับบอกกล่าว ลูกหนี้ย่อมหลุดพ้นจากหนี้ตามมาตรา 306
- Control (สิทธิของคู่สัญญาถูกแช่แข็งใน M&A): หากในสัญญามีข้อกำหนด Change of Control การขายหุ้นให้แก่ผู้ลงทุนรายใหม่อาจกลายเป็น "เหตุผิดสัญญา" (Event of Default) ทันที
- Evidence/Timing: การบอกกล่าวการโอนสิทธิเรียกร้องตาม ป.พ.พ. มาตรา 306 ต้องทำเป็น "หนังสือ" เท่านั้น การโทรศัพท์บอกหรือแจ้งด้วยวาจาไม่มีผลบังคับ
กรอบกฎหมายและ Claim Ledger Legal Framework
| Claim ID | ข้อความทางกฎหมายที่ยืนยัน | ฐานกฎหมายปฐมภูมิ | ตำแหน่งในแหล่ง | สถานะ |
|---|---|---|---|---|
| C-SHIELD-09-01 | สิทธิเรียกร้องย่อมโอนกันได้ เว้นแต่สภาพแห่งสิทธินั้นเองไม่เปิดช่องให้โอนกันได้ ทั้งนี้ไม่ใช้บังคับหากคู่กรณีได้แสดงเจตนาเป็นอย่างอื่น และสิทธิเรียกร้องที่ตามกฎหมายศาลจะสั่งยึดไม่ได้ โอนกันไม่ได้ตามมาตรา 304 | ป.พ.พ. มาตรา 303 และมาตรา 304 | หมวด 4 การโอนสิทธิเรียกร้อง | แก้ไขแล้ว — LAS Audit |
| C-SHIELD-09-02 | การโอนสิทธิเรียกร้องที่ต้องชำระแก่เจ้าหนี้คนหนึ่งโดยเฉพาะเจาะจงต้องทำเป็นหนังสือ มิฉะนั้นไม่สมบูรณ์ และจะยกขึ้นต่อสู้ลูกหนี้หรือบุคคลภายนอกได้ต่อเมื่อได้บอกกล่าวการโอนเป็นหนังสือไปยังลูกหนี้ หรือลูกหนี้ได้ยินยอมเป็นหนังสือในการโอนนั้น | ป.พ.พ. มาตรา 306 | หมวด 4 การโอนสิทธิเรียกร้อง | แก้ไขแล้ว — LAS Audit |
| C-SHIELD-09-03 | ลูกหนี้ที่ให้ความยินยอมในการโอนตามมาตรา 306 โดยมิได้อิดเอื้อน ยกข้อต่อสู้ที่มีต่อผู้โอนขึ้นต่อสู้ผู้รับโอนไม่ได้ ส่วนลูกหนี้ที่เพียงได้รับคำบอกกล่าวการโอนย่อมยกข้อต่อสู้ที่มีอยู่ก่อนได้รับคำบอกกล่าวขึ้นต่อสู้ผู้รับโอนได้ รวมถึงการหักกลบลบหนี้ด้วยสิทธิที่ยังไม่ถึงกำหนด หากจะถึงกำหนดไม่ช้ากว่าสิทธิเรียกร้องที่โอน | ป.พ.พ. มาตรา 308 | หมวด 4 การโอนสิทธิเรียกร้อง | แก้ไขแล้ว — LAS Audit |
| C-SHIELD-09-04 | แปลงหนี้ใหม่ด้วยเปลี่ยนตัวลูกหนี้ จะทำเป็นสัญญาระหว่างเจ้าหนี้กับลูกหนี้คนใหม่ก็ได้ แต่จะทำโดยขืนใจลูกหนี้เดิมหาได้ไม่ | ป.พ.พ. มาตรา 350 | หมวด 5 ความระงับหนี้ ส่วนที่ 4 | ตรวจตรงตัวบท — LAS Audit |
| C-SHIELD-09-05 | ข้อสัญญาห้ามโอนสิทธิเรียกร้อง ไม่อาจยกขึ้นต่อสู้บุคคลภายนอกผู้กระทำการโดยสุจริตได้ | ป.พ.พ. มาตรา 303 | หมวด 4 การโอนสิทธิเรียกร้อง | แก้ไขแล้ว — LAS Audit |
ตารางเปรียบเทียบ: Assignment, Novation และ Subcontracting
| มิติการพิจารณา | โอนสิทธิเรียกร้อง (Assignment) | แปลงหนี้ใหม่เปลี่ยนตัวคู่สัญญา (Novation) | จ้างช่วง (Subcontracting) |
|---|---|---|---|
| สิ่งที่ถูกส่งมอบ | เฉพาะ "สิทธิ" (เช่น สิทธิรับเงิน) | ทั้ง "สิทธิและหน้าที่" ในสัญญา โดยทำเป็นการรวมการโอนสิทธิเรียกร้องกับการเปลี่ยนตัวลูกหนี้เข้าด้วยกัน มิใช่ผลของมาตรา 350 เพียงมาตราเดียว (มาตรา 350 ว่าด้วยการแปลงหนี้ใหม่ด้วยเปลี่ยนตัวลูกหนี้ ส่วนการแปลงหนี้ใหม่ด้วยเปลี่ยนตัวเจ้าหนี้ มาตรา 349 ให้บังคับด้วยบทบัญญัติว่าด้วยโอนสิทธิเรียกร้องตามมาตรา 303 ถึงมาตรา 313) | มอบหมายให้บุคคลภายนอกช่วยทำงาน |
| ความยินยอมของคู่สัญญาเดิม | ไม่ต้องขอความยินยอมล่วงหน้า (เว้นแต่สัญญาสั่งห้าม) แต่ต้อง บอกกล่าวเป็นหนังสือ (มาตรา 306) | ทำเป็นสัญญาระหว่างเจ้าหนี้กับลูกหนี้คนใหม่ก็ได้ แต่จะทำโดยขืนใจลูกหนี้เดิมไม่ได้ตามมาตรา 350 ตัวบทมิได้กำหนดแบบ แต่เพื่อพิสูจน์การปลดลูกหนี้เดิมและป้องกันข้อโต้แย้ง ควรทำเป็นหนังสือในรูปสัญญาสามฝ่าย ระหว่างเจ้าหนี้ ลูกหนี้เดิม และลูกหนี้คนใหม่ | ขึ้นอยู่กับสัญญา (ในสัญญาจ้างทำของ ผู้รับจ้างจะให้ผู้รับจ้างช่วงทำงานทั้งหมดหรือบางส่วนก็ได้ เว้นแต่สาระสำคัญแห่งสัญญาอยู่ที่ความรู้ความสามารถของตัวผู้รับจ้าง ตามมาตรา 607) |
| ความรับผิดของคู่สัญญาเดิม | คู่สัญญาเดิมยังต้องรับผิดในหน้าที่ตามสัญญา | การแปลงหนี้ใหม่ทำให้หนี้เดิมระงับตามมาตรา 349 คู่สัญญาเดิมจึง หลุดพ้นจากหนี้เดิม แต่หากหนี้อันจะพึงเกิดขึ้นเพราะแปลงหนี้ใหม่มิได้เกิดมีขึ้น หรือได้ยกเลิกเสียเพราะมูลแห่งหนี้ไม่ชอบด้วยกฎหมายหรือเพราะเหตุอย่างใดอย่างหนึ่งอันมิรู้ถึงคู่กรณี หนี้เดิมยังไม่ระงับตามมาตรา 351 ผู้ค้ำประกันหนี้เดิมหลุดพ้นเมื่อหนี้เดิมระงับตามมาตรา 698 และคู่กรณีอาจโอนสิทธิจำนำหรือจำนองที่ให้ไว้เป็นประกันหนี้เดิมไปเป็นประกันหนี้ใหม่ได้เพียงเท่าที่เป็นประกันวัตถุแห่งหนี้เดิม แต่ถ้าบุคคลภายนอกเป็นผู้ให้ไว้ ต้องได้รับความยินยอมของบุคคลภายนอกนั้นด้วยตามมาตรา 352 ส่วนการเปลี่ยนตัวเจ้าหนี้ใช้บทบัญญัติเรื่องโอนสิทธิเรียกร้อง | ในสัญญาจ้างทำของ ผู้รับจ้างคงต้อง รับผิดเพื่อความประพฤติหรือความผิดอย่างใด ๆ ของผู้รับจ้างช่วงตามมาตรา 607 |
| ผลหากทำโดยไม่ได้รับอนุญาต | หากสัญญามีข้อห้ามโอน การโอนสิทธิเรียกร้องย่อมไม่ชอบตามข้อตกลงนั้น เว้นแต่ผู้รับโอนเป็นบุคคลภายนอกผู้กระทำการโดยสุจริต ซึ่งข้อตกลงห้ามโอนยกขึ้นต่อสู้ไม่ได้ตามมาตรา 303 | สัญญาใหม่ไม่มีผลผูกพันเจ้าหนี้ | ถือเป็นเหตุผิดสัญญา (Breach of Contract) |
ข้อสัญญามาตรฐานมักเขียนห้ามโอนเด็ดขาดว่า "Neither party may assign this Agreement without prior written consent" ซึ่งจะสร้างปัญหาอย่างยิ่งเมื่อบริษัทต้องการปรับโครงสร้างเครือ (Corporate Restructuring) หรือเข้าตลาดหลักทรัพย์! ฝ่ายผู้ให้บริการหรือผู้กู้ควรต่อรองเพิ่มข้อยกเว้นว่า: "Permitted Assignment" โดยอนุญาตให้โอนสัญญาได้โดยไม่ต้องขอความยินยอมล่วงหน้า ใน 3 กรณี: (1) โอนให้แก่บริษัทในเครือ (Affiliates), (2) โอนสิทธิรับเงินให้แก่สถาบันการเงินเพื่อการจัดหาเงินทุน (Factoring / Bank Financing), และ (3) โอนควบคู่ไปกับการควบรวมกิจการหรือขายทรัพย์สินหลักทั้งหมด (Merger, Acquisition, or Sale of All Assets)
กลไก Change of Control (CoC): กับดักที่ดีล M&A กลัวที่สุด
Change of Control คือข้อสัญญาที่ระบุว่า: "หากคู่สัญญาฝ่ายใดมีการเปลี่ยนแปลงผู้ถือหุ้นเกินกว่า 50% หรือเปลี่ยนอำนาจควบคุมในคณะกรรมการ ให้อีกฝ่ายมีสิทธิบอกเลิกสัญญาได้ทันที"
ทำไมผู้ซื้อกิจการต้องกลัว: ในการซื้อหุ้น (Share Acquisition) นิติบุคคลคู่สัญญาไม่ได้เปลี่ยนไปตามกฎหมาย (ไม่ถือเป็น Assignment) แต่หากสัญญามีข้อกำหนด CoC ลูกค้ารายใหญ่หรือผู้ให้เช่าสถานที่อาจใช้ช่องทางนี้บอกเลิกสัญญาหรือขู่ขึ้นราคาค่าบริการได้ทันทีหลังปิดดีล การทำ Due Diligence จึงต้องกวาดตรวจหา CoC Clause ในสัญญาทุกฉบับเสมอ
ข้อต่อสู้ของลูกหนี้กับผู้รับโอนสิทธิ Devil's Advocate
| ข้อเรียกร้องของผู้รับโอนสิทธิ (Assignee) | ข้อต่อสู้ของลูกหนี้ (Debtor) ตามกฎหมายไทย | หลักเกณฑ์ทางกฎหมายที่ชี้ขาด |
|---|---|---|
| ตนได้รับโอนสิทธิรับเงินมาโดยชอบ ลูกหนี้ต้องจ่ายเงินให้ตน | ตนมีสิทธิหักกลบลบหนี้กับเจ้าหนี้เดิมที่เกิดขึ้นก่อนได้รับหนังสือบอกกล่าวตาม ป.พ.พ. มาตรา 308 ทั้งนี้ หากตนให้ความยินยอมในการโอนโดยมิได้อิดเอื้อน ตนจะยกข้อต่อสู้ที่มีต่อผู้โอนขึ้นต่อสู้ผู้รับโอนไม่ได้ | ป.พ.พ. มาตรา 308 (ข้อต่อสู้ของลูกหนี้และสิทธิหักกลบลบหนี้) |
| สัญญาโอนสิทธิทำขึ้นถูกต้องและมีผลสมบูรณ์แล้ว | ตนไม่เคยได้รับหนังสือบอกกล่าวการโอนตามมาตรา 306 การชำระเงินให้แก่เจ้าหนี้เดิมจึงชอบด้วยกฎหมายแล้ว | ป.พ.พ. มาตรา 306 และใบตอบรับทางไปรษณีย์ EMS |
| ตนเป็นผู้ถือหุ้นใหม่ของบริษัทคู่สัญญา ย่อมดำเนินธุรกิจต่อไปได้ตามปกติ | สัญญาหลักมีข้อกำหนด Change of Control ที่ให้อำนาจบอกเลิกสัญญาเมื่อมีการเปลี่ยนผู้ถือหุ้นใหญ่ | ข้อสัญญา CoC และหลักเสรีภาพในการทำสัญญา |
ตัวอย่างสถานการณ์จำลอง Worked Example
ข้อเท็จจริงสมมติ: บริษัท A (ผู้รับเหมา) มีสิทธิรับเงินค่างวด 10 ล้านบาทจากบริษัท B (ผู้ว่าจ้าง) บริษัท A ต้องการเงินสดหมุนเวียนจึงนำสิทธิรับเงินนี้ไปขายลดให้แก่สถาบันการเงิน C (Factoring) โดยทำสัญญาโอนสิทธิ แต่ลืมส่งหนังสือแจ้งไปยังบริษัท B ต่อมาบริษัท B ได้โอนเงิน 10 ล้านบาทเข้าบัญชีบริษัท A ตามสัญญาเดิม
ผลทางกฎหมาย: (1) สถาบันการเงิน C ไม่สามารถฟ้องร้องบังคับให้บริษัท B จ่ายเงินซ้ำได้ เพราะบริษัท B ได้ชำระหนี้แก่บริษัท A ซึ่งเป็นผู้โอนก่อนได้รับบอกกล่าวการโอนเป็นหนังสือ บริษัท B จึงหลุดพ้นจากหนี้ตาม ป.พ.พ. มาตรา 306 (2) สถาบันการเงิน C อาจเรียกคืนจากบริษัท A ตามสัญญาโอนสิทธิ หรือตามบทบัญญัติเรื่องลาภมิควรได้ (มาตรา 406) แล้วแต่ข้อเท็จจริง
ขั้นตอนปฏิบัติในการโอนสัญญาและสิทธิเรียกร้อง Action Steps
| ขั้นตอน | การดำเนินงาน | ผู้รับผิดชอบ | เอกสารผลลัพธ์ | กำหนดเวลา |
|---|---|---|---|---|
| 1 | ตรวจทานข้อสัญญาเดิมเรื่อง Assignment และ Change of Control | ฝ่ายกฎหมาย | บันทึกสรุปข้อจำกัดการโอนสัญญา (Transfer Restrictions Memo) | ก่อนเริ่มดีล |
| 2 | จัดทำหนังสือขอความยินยอม (Consent Request) ในกรณี Novation | ฝ่ายกฎหมาย / ทนายความ | หนังสือขอความยินยอมแปลงหนี้ใหม่ หรือ Novation Agreement 3 ฝ่าย | ล่วงหน้าอย่างน้อย 30 วัน (30 วันเป็นข้อเสนอเชิงปฏิบัติ มิใช่ข้อกำหนดตามกฎหมาย) |
| 3 | ทำสัญญาโอนสิทธิเรียกร้องเป็นหนังสือ (Assignment Agreement) | ผู้โอนและผู้รับโอน | สัญญาโอนสิทธิเรียกร้องฉบับสมบูรณ์ (ตรวจว่าเป็นตราสารที่ระบุไว้ในบัญชีอัตราอากรแสตมป์ซึ่งต้องปิดแสตมป์บริบูรณ์ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 104 หรือไม่) | วันทำธุรกรรม |
| 4 | ส่งหนังสือบอกกล่าวการโอนไปยังลูกหนี้ด้วยไปรษณีย์ตอบรับ | ทนายความ / ฝ่ายบัญชี | Notice of Assignment พร้อมใบตอบรับทางไปรษณีย์ (AR Register) | ทันทีหลังลงนาม |
Checklist 10 จุดตรวจข้อสัญญา Assignment & Change of Control
- ตรวจสอบว่ามีข้อห้ามโอนสิทธิเรียกร้อง (No-Assignment Clause) ในสัญญาต้นฉบับหรือไม่
- มีการเจรจาใส่ข้อยกเว้น Permitted Assignment สำหรับการโอนให้บริษัทในเครือ (Affiliates) หรือการควบรวมกิจการ
- สัญญาโอนสิทธิเรียกร้องทำเป็น หนังสือ ตามมาตรา 306
- จัดส่ง หนังสือบอกกล่าวการโอนไปยังลูกหนี้ ทางไปรษณีย์ลงทะเบียนตอบรับและเก็บใบตอบรับไว้เป็นหลักฐาน
- กรณีโอนหน้าที่การทำงาน มีการจัดทำ สัญญาแปลงหนี้ใหม่ (Novation Agreement) แบบ 3 ฝ่ายครบถ้วน
- ตรวจสอบข้อกำหนด Change of Control (CoC) ว่านิยามคำว่า Control ไว้กี่เปอร์เซ็นต์ (เช่น 50% หรือ 25%)
- กำหนดให้มีระยะเวลาบอกกล่าวล่วงหน้า (Notice Period) ก่อนที่คู่สัญญาจะใช้สิทธิบอกเลิกสัญญาเพราะเหตุ CoC
- มีการขอหนังสือยินยอมล่วงหน้า (Prior Written Consent) จากคู่สัญญาสำคัญก่อนการปิดดีล M&A
- ตรวจสอบสิทธิหักกลบลบหนี้ (Set-off Rights) ของลูกหนี้ตามมาตรา 308 ว่ามีหนี้ค้างชำระอื่นอยู่หรือไม่ และฝ่ายลูกหนี้ต้องระวังว่าการลงนามยินยอมในการโอนโดยไม่สงวนสิทธิทำให้เสียข้อต่อสู้ที่มีต่อผู้โอน
- ตรวจว่าสัญญาโอนสิทธิเรียกร้องเป็นตราสารที่ต้องเสียอากรแสตมป์ตามบัญชีอัตราอากรแสตมป์แห่งประมวลรัษฎากรหรือไม่ และหากต้องเสีย ให้ปิดแสตมป์บริบูรณ์ตามอัตราที่กำหนดไว้ในบัญชีนั้นตามประมวลรัษฎากร มาตรา 104
คำถามที่พบบ่อย Frequently Asked Questions
อ้างอิง — References
- ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 303 มาตรา 304 มาตรา 305 มาตรา 306 มาตรา 307 มาตรา 308 มาตรา 309 ถึงมาตรา 313 มาตรา 349 มาตรา 350 มาตรา 351 มาตรา 352 มาตรา 406 มาตรา 607 มาตรา 698 มาตรา 1238 มาตรา 1240 และมาตรา 1243
- พระราชบัญญัติว่าด้วยธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ พ.ศ. 2544 มาตรา 8
- พระราชบัญญัติบริษัทมหาชนจำกัด พ.ศ. 2535 มาตรา 146 และมาตรา 153
- ประมวลรัษฎากร มาตรา 104 และบัญชีอัตราอากรแสตมป์
- สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา — ระบบสืบค้นกฎหมาย (OCS)