✓ ตรวจทบทวนข้อกฎหมายล่าสุดเมื่อวันที่ 11 กันยายน 2569 · นำฉบับที่ตรวจแล้วขึ้นเว็บไซต์เมื่อวันที่ 29 กันยายน 2569
Mergers & Acquisitions Thailand — Practitioner-Depth Legal Guide
การควบรวมกิจการ (Mergers & Acquisitions — M&A) เป็นกลยุทธ์ทางธุรกิจที่ทรงพลังที่สุดอย่างหนึ่ง ไม่ว่าจะเป็นการขยายตลาด การได้มาซึ่งเทคโนโลยีและบุคลากร หรือการปรับโครงสร้างทุน กิจกรรม M&A ในไทยครอบคลุมอุตสาหกรรมพลังงาน เทคโนโลยี การเงิน อสังหาริมทรัพย์ และการแพทย์
ความซับซ้อนของ M&A ในประเทศไทยอยู่ที่การต้องพิจารณากฎหมายหลายฉบับพร้อมกัน ตั้งแต่ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ พระราชบัญญัติหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ พระราชบัญญัติการแข่งขันทางการค้า ไปจนถึงกฎหมายเฉพาะอุตสาหกรรม บทความนี้วิเคราะห์เชิงลึกทุกมิติที่นักกฎหมายและนักลงทุนสถาบันจำเป็นต้องรู้
| ประเด็น | Share Purchase (SPA) | Asset Purchase (APA) |
|---|---|---|
| สิ่งที่ซื้อ | หุ้นของบริษัทเป้าหมาย | สินทรัพย์ที่เลือกระบุไว้เท่านั้น |
| ความรับผิดที่ตามมา | รับโอนทั้งสิทธิและความรับผิดทุกประการ รวมถึงภาระซ่อนเร้น | รับเฉพาะที่ระบุในสัญญา ไม่รับหนี้สินที่ไม่ต้องการ |
| ความต่อเนื่องของสัญญา | สัญญาเดิมยังมีผลต่อไปโดยอัตโนมัติ — บริษัทเป้าหมายยังเป็น legal entity เดิม | ต้องโอนสัญญาแต่ละฉบับ ต้องได้รับความยินยอมจากคู่สัญญาเดิม (การโอนสิทธิเรียกร้อง ป.พ.พ. มาตรา 306; การโอนหน้าที่หรือเปลี่ยนตัวลูกหนี้ต้องได้รับความยินยอมของเจ้าหนี้ตามมาตรา 350) |
| การโอนทะเบียน | โอนหุ้นที่สำนักงานกรมพัฒนาธุรกิจการค้า | โอนแต่ละสินทรัพย์: ที่ดิน → สำนักงานที่ดิน; เครื่องหมายการค้า → กรมทรัพย์สินทางปัญญา |
| ภาระภาษี | ภาษีเงินได้จากกำไรการขายหุ้น | ซับซ้อนกว่า: ภาษีธุรกิจเฉพาะ, VAT, อากรแสตมป์ตามประเภทสินทรัพย์ |
| ความซับซ้อนกระบวนการ | ต่ำ — โอนหุ้นครั้งเดียว | สูง — ต้องทำหลายธุรกรรมแยกกัน |
| ความเสี่ยงผู้ซื้อ | สูง — รับความรับผิดที่มีอยู่ก่อน ต้องทำ DD รอบคอบ | กลาง — เลือกสินทรัพย์ได้ แต่กระบวนการซับซ้อน |
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ส่วนที่ 9 "การควบรวมบริษัทจำกัด" (มาตรา 1238 ถึงมาตรา 1243 ซึ่งแก้ไขใหม่ทั้งส่วนโดย พ.ร.บ.แก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ 23) พ.ศ. 2565 มีผลใช้บังคับ 7 กุมภาพันธ์ 2566) รองรับการควบรวม 2 รูปแบบ คือ (1) ควบรวมแล้วบริษัทเดิมทั้งหมดสิ้นสภาพและเกิดบริษัทใหม่ (amalgamation) และ (2) ควบรวมแล้วบริษัทหนึ่งคงอยู่และบริษัทอื่นสิ้นสภาพ (merger) — ก่อนการแก้ไข กฎหมายรองรับเฉพาะรูปแบบแรก กรอบกฎหมายมีดังนี้:
| ประเด็น | ควบรวมบริษัทจำกัด (ป.พ.พ. มาตรา 1238 ถึงมาตรา 1243 แก้ไข พ.ศ. 2565) | บมจ. — โครงสร้างทางเลือก |
|---|---|---|
| เงื่อนไขมติ | มติพิเศษของแต่ละบริษัท (ป.พ.พ. มาตรา 1238) — เลือกได้ว่าจะควบรวมโดยตั้งบริษัทใหม่หรือให้บริษัทหนึ่งคงอยู่ | มติพิเศษของที่ประชุมผู้ถือหุ้น (พระราชบัญญัติบริษัทมหาชนจำกัด พ.ศ. 2535 มาตรา 107 (2)) |
| การจดทะเบียนมติ | ภายใน 14 วันนับแต่วันลงมติ (ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1239) | ตามระเบียบกรมพัฒนาธุรกิจการค้า |
| การบอกกล่าวเจ้าหนี้ | ส่งหนังสือบอกกล่าวมติไปยังเจ้าหนี้ภายใน 14 วันนับแต่วันลงมติ และโฆษณามติในหนังสือพิมพ์รายวันที่แพร่หลายภายในกำหนด 14 วันเดียวกัน; เจ้าหนี้คัดค้านได้ภายใน 1 เดือนนับแต่วันที่ได้รับหนังสือบอกกล่าว หากมีผู้คัดค้าน บริษัทจะควบรวมไม่ได้จนกว่าจะชำระหนี้หรือให้ประกัน (ป.พ.พ. มาตรา 1240 แก้ไข พ.ศ. 2565 — เดิม 60 วัน) | กระบวนการเดียวกันโดยอนุโลม |
| ประชุมร่วมและจดทะเบียนควบรวม | ผู้ถือหุ้นของบริษัทที่จะควบรวมประชุมร่วมกันเพื่ออนุมัติหนังสือบริคณห์สนธิ ข้อบังคับ และเรื่องอื่นของบริษัทที่ควบรวม (ป.พ.พ. มาตรา 1240/1) แล้วคณะกรรมการต้องขอจดทะเบียนการควบรวมภายใน 14 วันนับแต่วันเสร็จสิ้นการประชุมร่วมนั้น (ป.พ.พ. มาตรา 1241) | — |
| ทุนของบริษัทที่ควบรวม | เท่ากับยอดรวมทุนเรือนหุ้นของบริษัทเดิมทุกบริษัท (ป.พ.พ. มาตรา 1242) | — |
| โอนสิทธิและความรับผิด | บริษัทที่ควบรวม (บริษัทใหม่หรือบริษัทที่คงอยู่) ได้ไปทั้งทรัพย์สิน หนี้ สิทธิ หน้าที่ และความรับผิดของบริษัทเดิมทุกบริษัทโดยผลของกฎหมาย (ป.พ.พ. มาตรา 1243) | — |
มาตรา 51 วางกรอบการแจ้งและขออนุญาตรวมธุรกิจ โดยแบ่งเป็น 2 วรรคหลัก:
สำหรับบริษัทที่จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย (SET/mai) มาตรา 246 และมาตรา 247 กำหนดให้ผู้ที่ถือหุ้นหรือมีสิทธิออกเสียงในบริษัทจดทะเบียนถึงระดับที่กำหนดต้องทำคำเสนอซื้อหลักทรัพย์ทั้งหมด (Mandatory Tender Offer — MTO) เกณฑ์ส่วนแบ่งการออกเสียงที่กระตุ้น MTO กำหนดโดยประกาศคณะกรรมการกำกับตลาดทุน (ปัจจุบันที่ 25%, 50%, 75%)
| อุตสาหกรรม | กฎหมายหลัก | หน่วยงานกำกับ | ความต้องการพิเศษ |
|---|---|---|---|
| สถาบันการเงิน / ธนาคาร | พ.ร.บ.ธุรกิจสถาบันการเงิน พ.ศ. 2551 | ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) | ต้องขออนุมัติก่อนปิดดีล |
| โทรคมนาคม / วิทยุโทรทัศน์ | พ.ร.บ.การประกอบกิจการโทรคมนาคม พ.ศ. 2544 / พ.ร.บ.การประกอบกิจการกระจายเสียงและกิจการโทรทัศน์ พ.ศ. 2551 (กำกับโดย กสทช. ตามกฎหมายว่าด้วยองค์กรจัดสรรคลื่นความถี่และกำกับกิจการวิทยุกระจายเสียง วิทยุโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคม พ.ศ. 2553) | สำนักงาน กสทช. | ต้องแจ้งและขออนุญาต กสทช. |
| ประกันภัย / ประกันชีวิต | พ.ร.บ.ประกันวินาศภัย / พ.ร.บ.ประกันชีวิต | สำนักงาน คปภ. (OIC) | ตรวจสอบโครงสร้างผู้ถือหุ้น |
| อสังหาริมทรัพย์ | ประมวลกฎหมายที่ดิน | กรมที่ดิน | คนต่างด้าวถือกรรมสิทธิ์ที่ดินโดยตรงไม่ได้ |
| พลังงาน | พ.ร.บ.การประกอบกิจการพลังงาน พ.ศ. 2550 | สำนักงาน กกพ. | ใบอนุญาตผู้รับใบอนุญาตต้องโอนแยก |
Due Diligence (DD) คือกระบวนการตรวจสอบสถานะของกิจการเป้าหมายอย่างเป็นระบบก่อนปิดดีล โดยมีวัตถุประสงค์หลัก 3 ประการ: (1) ค้นหาความเสี่ยงที่ซ่อนเร้น (2) ยืนยันความถูกต้องของข้อมูลที่ผู้ขายเปิดเผย และ (3) สร้างฐานในการเจรจา SPA
| ประเภท DD | ขอบเขตหลัก | ประเด็นความเสี่ยงที่ค้นหา |
|---|---|---|
| Legal DD | หนังสือบริคณห์สนธิ / ข้อบังคับ, ทะเบียนผู้ถือหุ้น, รายงานประชุม, สัญญาสำคัญ, ใบอนุญาต, คดีความ, ทรัพย์สินทางปัญญา | Change of Control Clauses, ภาระผูกพันที่ไม่เปิดเผย, ใบอนุญาตที่หมดอายุ, IP ที่ยังไม่จดทะเบียน |
| Financial DD | งบการเงิน 3–5 ปี (งบกำไรขาดทุน / งบดุล / งบกระแสเงินสด), Working Capital, หนี้สินและภาระผูกพัน (Contingent Liabilities) | Revenue recognition ไม่สม่ำเสมอ, Off-balance-sheet items, Working capital ต่ำกว่าปกติ |
| Tax DD | ภาษีนิติบุคคล, VAT, ภาษีหัก ณ ที่จ่าย, อากรแสตมป์, Transfer Pricing (กรณีธุรกรรมกับบริษัทในเครือ) | ภาษีค้างชำระ, ความเสี่ยงถูกประเมินภาษีเพิ่มเติม, Transfer Pricing ไม่สอดคล้อง Arm's Length |
| Labour DD | สัญญาจ้างพนักงานหลัก, ข้อพิพาทแรงงาน, สิทธิประโยชน์พิเศษ, กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ | ข้อพิพาทที่อยู่ระหว่างดำเนินการ, สัญญาจ้างมี Change of Control clause, ภาระที่ไม่บันทึกในงบ |
| IP DD | เครื่องหมายการค้า, สิทธิบัตร, ลิขสิทธิ์, สัญญาอนุญาตใช้สิทธิ | IP ที่ยังไม่ได้จดทะเบียน, Open Source License ที่มีข้อกำหนดกว้าง, IP ที่ถือในนามบุคคลธรรมดา |
| Regulatory/Environmental DD | ใบอนุญาตประกอบธุรกิจ, ใบอนุญาตโรงงาน, ใบรับรองด้านสิ่งแวดล้อม | ใบอนุญาตที่ต้องโอนแยกหรือต่ออายุ, การละเมิดกฎสิ่งแวดล้อม, ข้อกำหนด FBA ที่ยังไม่ปฏิบัติ |
| ระดับ | คำจำกัดความ | การดำเนินการที่แนะนำ |
|---|---|---|
| Material Issues | ประเด็นที่มีนัยสำคัญต่อมูลค่าหรือความเป็นไปได้ของดีล | ต้องแก้ไขหรือยืนยันก่อนปิดดีล (Condition Precedent) |
| Medium Issues | ประเด็นที่ส่งผลต่อราคาหรือต้องดำเนินการก่อนปิดดีล | บรรจุเป็น Pre-Closing Covenant หรือปรับราคา |
| Minor Issues | ประเด็นที่จัดการได้หลังปิดดีล | บรรจุเป็น Post-Closing Obligation หรือรับรู้ใน R&W |
| กลไก | Completion Accounts | Locked Box | Earn-out |
|---|---|---|---|
| ฐานราคา | งบการเงิน ณ วันปิดดีล (Closing Date) | งบการเงิน ณ Locked Box Date ที่ตกลงล่วงหน้า | ราคาฐาน + ส่วนแปรผันตามผลประกอบการหลังดีล |
| ความแน่นอนของราคา | ต่ำ — ปรับขึ้นหรือลงได้ | สูง — ราคาแน่นอนตั้งแต่ Sign | ต่ำ — ขึ้นกับอนาคต |
| ความเสี่ยงธุรกิจระหว่าง Sign–Close | ผู้ซื้อรับ (สะท้อนใน Accounts) | ผู้ขายรับ (Leakage ถูกจำกัด) | ทั้งสองฝ่ายตามตัวชี้วัด |
| เหมาะกับ | ดีลที่ราคาอิงสินทรัพย์สุทธิ | PE/Financial Sponsor ที่ต้องการ Certainty | กรณีมีความไม่แน่นอนด้านมูลค่า (Startup, Pipeline) |
คำรับรองและการรับประกัน (R&W) ของผู้ขายเป็นหัวใจของ SPA อ้างอิงหลักนิติกรรม ป.พ.พ. มาตรา 149 และความรับผิดทางละเมิด ป.พ.พ. มาตรา 420
| หมวด R&W | รายการตรวจสอบหลัก | ความเสี่ยงหากผิด |
|---|---|---|
| Corporate & Authority | การจดทะเบียนบริษัทถูกต้อง, อำนาจดำเนินการตามกฎหมายและข้อบังคับ, มติที่ประชุมผู้ถือหุ้น | สัญญาอาจขาดความสมบูรณ์ |
| Financial Statements | ความถูกต้องของงบการเงิน 3–5 ปี, ความสม่ำเสมอของนโยบายบัญชี | ปรับ Purchase Price / Indemnity Claim |
| Material Contracts | ครบถ้วนของสัญญาสำคัญ, ไม่มีการผิดนัด, ไม่มี Change of Control ที่ไม่เปิดเผย | สัญญาสำคัญสิ้นสุดหรือถูกบอกเลิก |
| Tax Compliance | การยื่นและชำระภาษีครบถ้วน, ไม่มีการสืบสวนจากกรมสรรพากร | ถูกประเมินภาษีเพิ่มเติมหลังดีล |
| Ownership of Assets | บริษัทมีกรรมสิทธิ์หรือสิทธิใช้สินทรัพย์ที่จำเป็นในการดำเนินธุรกิจ | ธุรกิจขาดสินทรัพย์หลัก |
| Litigation | ไม่มีคดีความที่ค้างอยู่หรืออาจเกิดขึ้น (Pending or Threatened) | ความรับผิดที่ไม่ได้ตั้งสำรอง |
| Intellectual Property | IP ทั้งหมดเป็นของบริษัทหรือมีสิทธิใช้โดยถูกต้อง, ไม่มีการละเมิด IP ของผู้อื่น | สูญเสีย IP หลัก / ถูกฟ้องละเมิด |
| Compliance with Laws | ปฏิบัติตามกฎหมายที่ใช้บังคับทั้งหมดรวมถึง PDPA, แรงงาน, สิ่งแวดล้อม | โทษปรับหรือค่าสินไหม |
| เงื่อนไข | รายละเอียด | ระดับความเสี่ยง |
|---|---|---|
| การอนุมัติจาก กขค. | กรณีดีลอยู่ในเกณฑ์ที่ต้องขออนุมัติก่อนรวม (พระราชบัญญัติการแข่งขันทางการค้า พ.ศ. 2560 มาตรา 51 วรรคสอง) | สูง |
| การอนุมัติจาก ก.ล.ต. / MTO | กรณีบริษัทจดทะเบียน ต้องปฏิบัติตามประกาศ Mandatory Tender Offer | สูง |
| ความยินยอมเจ้าหนี้ / ผู้ให้กู้ | สัญญากู้ยืมหลายฉบับกำหนด Change of Control event of default — ต้องขอ Consent หรือ Waiver | สูง |
| ไม่มีการเปลี่ยนแปลงสาระสำคัญ (MAC) | ธุรกิจเป้าหมายต้องไม่ประสบ Material Adverse Change ระหว่าง Sign และ Close | กลาง |
| ความถูกต้องของ R&W ณ วันปิดดีล | คำรับรองทุกข้อต้องยังคงถูกต้อง ณ Closing Date เสมือนให้ถ้อยคำซ้ำอีกครั้ง | กลาง |
| อนุมัติ BOI (กรณีธุรกิจรับส่งเสริม) | โอนสิทธิประโยชน์ BOI ต้องได้รับอนุมัติจาก BOI ก่อน | กลาง |
| ใบอนุญาต FBA (กรณีผู้ซื้อต่างด้าว) | กรณีผลของดีลทำให้สัดส่วนต่างด้าวเกินเพดาน FBA | สูง |
| กลไก | คำอธิบาย | ค่าทั่วไปในตลาดไทย |
|---|---|---|
| De Minimis Threshold | จำนวนขั้นต่ำต่อ claim เดียว ที่ต่ำกว่านี้ผู้ขายไม่รับผิด | ประมาณ 0.5% ของราคา |
| Basket / Deductible | ยอดรวมสะสม claim ที่ผู้ซื้อต้องรับก่อนก่อนผู้ขายจะรับผิด | ประมาณ 1% ของราคา |
| Cap (General Warranties) | เพดานความรับผิดรวมสำหรับ R&W ทั่วไป | 20–30% ของราคา |
| Cap (Fundamental Warranties) | เพดานสำหรับ R&W พื้นฐาน (กรรมสิทธิ์หุ้น, อำนาจ, การก่อตั้ง) | 100% ของราคา |
| Survival Period | ระยะเวลาที่ผู้ซื้อสามารถยื่น claim R&W หลังปิดดีล | 18–36 เดือน (tax: ตามอายุความ) |
| หน่วยงาน | เงื่อนไขที่กระตุ้น | ระยะเวลา | ระดับความเสี่ยง |
|---|---|---|---|
| คณะกรรมการการแข่งขันทางการค้า (กขค.) | ธุรกรรมที่เข้าเกณฑ์ตามพระราชบัญญัติการแข่งขันทางการค้า พ.ศ. 2560 มาตรา 51 | 90 วัน (ขยายได้อีก 15 วัน ตามมาตรา 52) | สูง |
| สำนักงานคณะกรรมการ ก.ล.ต. | บริษัทจดทะเบียน — MTO เมื่อถึงเกณฑ์การถือหุ้นตามมาตรา 246 และมาตรา 247 | 45–60 วัน | สูง |
| กรมพัฒนาธุรกิจการค้า (DBD) | การควบรวมบริษัทตาม ป.พ.พ. มาตรา 1238 ถึงมาตรา 1243 | 30–60 วัน | กลาง |
| สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (BOI) | ธุรกิจที่ได้รับการส่งเสริมการลงทุน — ต้องขออนุมัติโอนสิทธิประโยชน์ | 30–90 วัน | กลาง |
| ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) | สถาบันการเงินตาม พ.ร.บ.ธุรกิจสถาบันการเงิน พ.ศ. 2551 | 90–180 วัน | สูง |
| สำนักงาน กสทช. | ธุรกิจโทรคมนาคม / วิทยุโทรทัศน์ | 90–120 วัน | สูง |
| กรมพัฒนาธุรกิจการค้า (FBL) | ผู้ซื้อต่างด้าว + ธุรกิจบัญชีสาม FBA | 60–90 วัน | สูง |
| ขั้นตอน | สิ่งที่เกิดขึ้น | ระยะเวลาโดยทั่วไป |
|---|---|---|
| 1. Term Sheet / LOI | ตกลง Valuation เบื้องต้น, โครงสร้างดีล, Exclusivity period, ข้อกำหนดความลับ | 2–4 สัปดาห์ |
| 2. Due Diligence | Legal / Financial / Tax / Labour / IP / Regulatory DD พร้อมกัน, จัดตั้ง Virtual Data Room (VDR) | 4–12 สัปดาห์ |
| 3. เจรจาและร่าง SPA | Negotiation R&W, CPs, Indemnity, Pricing mechanism, Side agreements | 4–8 สัปดาห์ |
| 4. Signing (Sign) | ลงนาม SPA, เปิดตัวกระบวนการขออนุมัติหน่วยงาน, แจ้งพนักงานและ stakeholders (ตามเงื่อนไข) | 1 วัน + ประกาศ |
| 5. Regulatory Period (Sign–Close) | ยื่น กขค., MTO (กรณีบริษัทจดทะเบียน), FBL, BOI; ปฏิบัติตาม Pre-Closing Covenants; Clean Team Protocol | 1–6 เดือน |
| 6. Closing | ยืนยัน CPs สำเร็จ, โอนหุ้น/สินทรัพย์, ชำระราคา, ส่งมอบเอกสาร Corporate | 1 วัน |
| 7. Post-Closing | จดทะเบียนเปลี่ยนกรรมการ, แจ้งเจ้าหนี้ / ลูกค้า, ดำเนินการ PMI, Working Capital Adjustment (ถ้ามี) | 30–90 วัน |
งานวิจัยจำนวนมากชี้ว่าธุรกรรม M&A กว่า 50–70% ไม่สามารถสร้างมูลค่าตามที่คาดหวัง สาเหตุหลักมักเกิดจากความล้มเหลวในขั้นตอน Post-Closing Integration มากกว่าความผิดพลาดในการเจรจา
กรณีที่ M&A เกี่ยวข้องกับการโอนฐานข้อมูลลูกค้า ต้องวิเคราะห์ความสอดคล้องกับพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 (PDPA) ในประเด็น: ฐานทางกฎหมายสำหรับการประมวลผลข้อมูล, การแจ้งเจ้าของข้อมูลเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงผู้ควบคุมข้อมูล, และข้อกำหนดด้านความปลอดภัยในการโอนถ่ายข้อมูล
Share Purchase: ผู้ซื้อรับโอนหุ้น → รับทั้งสิทธิและความรับผิดทุกประการรวมถึงภาระที่ซ่อนอยู่ สัญญาเดิมยังมีผลต่อไปโดยอัตโนมัติ กระบวนการโอนเรียบง่ายกว่า
Asset Purchase: ผู้ซื้อเลือกรับเฉพาะสินทรัพย์ที่ระบุ ไม่รับหนี้สินที่ไม่ต้องการ แต่การโอนสินทรัพย์แต่ละประเภทต้องปฏิบัติตามกฎหมายเฉพาะ (ที่ดิน → จดทะเบียนที่สำนักงานที่ดิน; เครื่องหมายการค้า → จดทะเบียนที่กรมทรัพย์สินทางปัญญา; การโอนสิทธิเรียกร้อง → ต้องทำเป็นหนังสือและบอกกล่าวลูกหนี้ตาม ป.พ.พ. มาตรา 306)
ขึ้นอยู่กับประเภทและขนาดธุรกรรม:
DD ที่สมบูรณ์ครอบคลุม 6 มิติ: (1) Legal DD — สัญญา ใบอนุญาต โครงสร้างองค์กร คดีความ IP; (2) Financial DD — งบการเงิน 3–5 ปี Working Capital หนี้สิน; (3) Tax DD — การปฏิบัติตามกฎหมายภาษี ภาษีค้างชำระ Transfer Pricing; (4) Labour DD — สัญญาจ้างพนักงานหลัก ข้อพิพาท; (5) IP DD — เครื่องหมายการค้า สิทธิบัตร ลิขสิทธิ์ สัญญาอนุญาตใช้สิทธิ; (6) Regulatory DD — ใบอนุญาต FBA สิ่งแวดล้อม BOI
FBA กำหนดข้อจำกัดสำหรับคนต่างด้าวในการประกอบธุรกิจในไทย (มาตรา 8) หากผลของ M&A ทำให้สัดส่วนการถือหุ้นต่างด้าวเกินเพดาน (โดยทั่วไปร้อยละ 49 สำหรับธุรกิจบัญชีสาม) ผู้ซื้อต้องขอรับใบอนุญาตประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว (Foreign Business License) จากกรมพัฒนาธุรกิจการค้า หรือปรับโครงสร้างการถือหุ้น ประเด็นนี้ต้องวิเคราะห์ตั้งแต่ขั้นตอนการออกแบบโครงสร้างดีล (ก่อน LOI)
R&W คือคำรับรองของผู้ขายเกี่ยวกับสภาพกิจการ ณ วันทำสัญญาและ/หรือวันปิดดีล หากคำรับรองใดเป็นเท็จหรือไม่ครบถ้วน ผู้ซื้อมีสิทธิเรียก Indemnification ตามสัญญา และอาจมีสิทธิเรียกค่าสินไหมทดแทนตามหลักละเมิด ป.พ.พ. มาตรา 420 R&W ทั่วไปครอบคลุม: การจัดตั้งและอำนาจบริษัท, ความถูกต้องของงบการเงิน, กรรมสิทธิ์ในสินทรัพย์, การปฏิบัติตามกฎหมายภาษี, สัญญาสำคัญ, สถานะคดีความ, และการปฏิบัติตามกฎหมาย
| มาตรา / บทบัญญัติ | กฎหมาย | สถานะการยืนยัน | หมายเหตุ |
|---|---|---|---|
| มาตรา 306 | ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ | verified | การโอนสิทธิเรียกร้อง ต้องทำเป็นหนังสือและบอกกล่าวลูกหนี้ |
| มาตรา 1238 | ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ | verified | ควบรวมบริษัทจำกัดต้องมีมติพิเศษ — ทำได้ทั้งแบบตั้งบริษัทใหม่และแบบบริษัทหนึ่งคงอยู่ (แก้ไข พ.ศ. 2565) |
| มาตรา 1239 | ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ | verified | จดทะเบียนมติพิเศษภายใน 14 วัน ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1239 |
| มาตรา 1240 | ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ | verified | บอกกล่าวเจ้าหนี้ภายใน 14 วัน + โฆษณาหนังสือพิมพ์รายวัน; เจ้าหนี้คัดค้านได้ภายใน 1 เดือนนับแต่ได้รับหนังสือ (แก้ไข พ.ศ. 2565 — เดิม 60 วัน) |
| มาตรา 1241 | ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ | verified | จดทะเบียนการควบรวมภายใน 14 วันนับแต่เสร็จสิ้นการประชุมร่วมของผู้ถือหุ้นตามมาตรา 1240/1 |
| มาตรา 1242 | ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ | verified | ทุนของบริษัทที่ควบรวม = ยอดรวมทุนเดิมทุกบริษัท |
| มาตรา 1243 | ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ | verified | บริษัทที่ควบรวมได้ไปทั้งทรัพย์สิน หนี้ สิทธิ หน้าที่ และความรับผิดโดยผลของกฎหมาย |
| มาตรา 149 | ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ | verified | นิยามนิติกรรม — ฐานหลักสัญญา |
| มาตรา 420 | ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ | verified | ความรับผิดละเมิด |
| มาตรา 159 | ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ | ยืนยันแล้ว | การแสดงเจตนาเพราะถูกกลฉ้อฉลเป็นโมฆียะ — ฐานสิทธิเพิกถอน/บอกล้างเมื่อผู้ขายให้คำรับรองเท็จ |
| มาตรา 246 มาตรา 247 และมาตรา 248 ถึงมาตรา 251 | พระราชบัญญัติหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ พ.ศ. 2535 | verified (มาตรา 247 หน้าที่ทำคำเสนอซื้อ / มาตรา 258 บุคคลที่เกี่ยวข้อง / มาตรา 248 ถึงมาตรา 251 ขั้นตอน MTO) | เกณฑ์ร้อยละ 25 ของสิทธิออกเสียงทั้งหมดอยู่ในพระราชบัญญัติหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ พ.ศ. 2535 มาตรา 247 ส่วนหลักเกณฑ์ เงื่อนไข และวิธีการทำคำเสนอซื้อ รวมทั้งจุดร้อยละ 50 และร้อยละ 75 กำหนดโดยประกาศของคณะกรรมการกำกับตลาดทุน |
| มาตรา 51 | พ.ร.บ.การแข่งขันทางการค้า 2560 | verified | แจ้ง/ขออนุมัติ กขค. — วรรคหนึ่ง (post) / วรรคสอง (prior) |
| มาตรา 52 | พ.ร.บ.การแข่งขันทางการค้า 2560 | verified | ระยะเวลาพิจารณา 90 วัน + ขยายได้ 15 วัน |
| มาตรา 80 | พ.ร.บ.การแข่งขันทางการค้า 2560 | verified | โทษฝ่าฝืน มาตรา 51 วรรคหนึ่ง — ปรับไม่เกิน 200,000 บาท + วันละไม่เกิน 10,000 บาท |
| มาตรา 81 | พ.ร.บ.การแข่งขันทางการค้า 2560 | verified | โทษฝ่าฝืน มาตรา 51 วรรคสอง — ปรับไม่เกิน 0.5% ของมูลค่าธุรกรรม |
| มาตรา 82 | พ.ร.บ.การแข่งขันทางการค้า 2560 | verified | โทษฝ่าฝืน มาตรา 55 มาตรา 57 หรือมาตรา 58 — ปรับไม่เกิน 10% ของรายได้ปีที่กระทำผิด |
| มาตรา 8 | พ.ร.บ.การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว 2542 | verified | ห้ามคนต่างด้าวประกอบธุรกิจบัญชีหนึ่ง–สาม |
| มาตรา 13 | พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 (แก้ไขเพิ่มเติมถึงฉบับที่ 9 พ.ศ. 2568) | verified | ต้องยินยอมพนักงานและรับโอนสิทธิทั้งหมด |
| มาตรา 107 | พ.ร.บ.บริษัทมหาชนจำกัด 2535 | verified | โครงสร้างมติที่ประชุมผู้ถือหุ้น — ปกติและพิเศษ |