✓ ตรวจทบทวนข้อกฎหมายล่าสุดเมื่อวันที่ 11 กันยายน 2569 · นำฉบับที่ตรวจแล้วขึ้นเว็บไซต์เมื่อวันที่ 29 กันยายน 2569
Foreign Company Establishment in Thailand — The LAS SSCU Frameworkการจัดตั้งบริษัทต่างชาติในประเทศไทยไม่ใช่เรื่องของการจดทะเบียนเพียงอย่างเดียว แต่เป็นการออกแบบโครงสร้างทางกฎหมายและธุรกิจให้ครบ 4 มิติพร้อมกัน LAS พัฒนากรอบ SSCU ขึ้นเพื่อให้นักลงทุนต่างชาติสามารถประเมิน วางโครงสร้าง และบริหารความเสี่ยงได้อย่างเป็นระบบ
ภายใต้ พระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ. 2542 (FBA) ผู้ประกอบการต่างชาติที่ต้องการถือหุ้นเกิน 49% หรือประกอบธุรกิจในบัญชีสองและสาม ต้องเลือกหนึ่งในสี่ช่องทางต่อไปนี้
| ประเด็น | 49/51 Standard | BOI 100% | Treaty of Amity | FBA License (บัญชีสาม) |
|---|---|---|---|---|
| สัดส่วนต่างชาติ | ≤ 49% | 100% | 51%+ | แล้วแต่กรณี |
| ข้อกำหนดหลัก | ไม่ต้องขออนุญาต FBA (ธุรกิจนอกบัญชี) | ยื่นขอ BOI + กิจการอยู่ในรายการส่งเสริม | บริษัท (จดทะเบียนในไทยหรือสหรัฐอเมริกา) ที่ผู้ถือหุ้นส่วนใหญ่เป็นคนสัญชาติอเมริกัน และกรรมการส่วนใหญ่เป็นอเมริกันหรือไทย + ขอหนังสือรับรองจาก DBD ตาม FBA มาตรา 11 | ยื่นขอใบอนุญาตตามมาตรา 17 ต่ออธิบดี DBD (บัญชีสาม) หรือรัฐมนตรีโดยอนุมัติ ครม. (บัญชีสอง) + ทุนขั้นต่ำตามมาตรา 14 |
| ข้อดีหลัก | ไม่ต้องรอนาน ไม่ต้องขออนุญาต | ควบคุมเต็ม + ภาษียกเว้น + WP ง่าย | ใกล้เคียงสิทธิบริษัทไทย | ถูกกฎหมายสำหรับธุรกิจบัญชีสาม |
| ข้อจำกัดสำคัญ | SHA ต้องรัดกุม; เสี่ยงหุ้นส่วนไทย | กระบวนการนาน; จำกัดประเภทกิจการ | US เท่านั้น; ไม่รวมธุรกิจที่สนธิสัญญาสงวนไว้ (การสื่อสาร การขนส่ง ธนาคารรับฝากเงิน ทรัสต์ ที่ดิน/ทรัพยากรธรรมชาติ การค้าผลิตผลเกษตรภายในประเทศ) | กรอบพิจารณา 60 วัน (ขยายได้ไม่เกิน 60 วัน ตามมาตรา 17); ทุนขั้นต่ำไม่น้อยกว่า 3 ล้านบาทสำหรับธุรกิจที่ต้องขออนุญาต (มาตรา 14 วรรคสอง); ขอบเขตจำกัดตามใบอนุญาต |
เมื่อต่างชาติถือหุ้นไม่เกิน 49% ในโครงสร้าง Standard 49/51 หรือแม้แต่ในโครงสร้างที่ถือหุ้นส่วนน้อย Shareholders Agreement (SHA) คือเครื่องมือทางกฎหมายที่กำหนดสิทธิ หน้าที่ และกลไกควบคุมที่ไม่ปรากฏใน MOA/AOA
| ข้อกำหนด | วัตถุประสงค์ | ระดับความสำคัญ |
|---|---|---|
| Supermajority Voting (75%+) | การตัดสินใจสำคัญ (เพิ่มทุน, ขายทรัพย์สิน, เลิกกิจการ) ต้องได้เสียง 75% ขึ้นไป | Critical |
| Veto Rights | ป้องกันการกระทำฝ่ายเดียว เช่น ออกหุ้นใหม่, โอน IP, ทำธุรกรรมกับบุคคลที่เกี่ยวข้อง | Critical |
| Board Composition Rights | สิทธิเสนอชื่อกรรมการตามสัดส่วนแม้ถือหุ้นส่วนน้อย | High |
| Deadlock Mechanism | ลำดับแก้ไขทางตัน: เจรจา → อนุญาโตตุลาการ → Russian Roulette | High |
| Tag-along / Drag-along | คุ้มครองผู้ถือหุ้นส่วนน้อย / อำนวยความสะดวกในการขายกิจการ | Medium |
| Pre-emption Rights | สิทธิซื้อก่อนเมื่อผู้ถือหุ้นต้องการโอนหุ้นให้บุคคลภายนอก | Medium |
| Non-compete / Non-solicit | ป้องกันคู่สัญญาไทยแข่งขันหรือดึงพนักงานหลังแยกทาง | High |
| Dispute Resolution | อนุญาโตตุลาการระหว่างประเทศ (เช่น SIAC สิงคโปร์ หรือ ICC) หรือ THAC พร้อมระบุกฎหมายที่ใช้บังคับ | Critical |
สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (BOI) แบ่งกิจการที่ให้การส่งเสริมออกเป็นกลุ่มตามระดับเทคโนโลยีและผลประโยชน์ที่ให้แก่ประเทศ (ปัจจุบันตามประกาศคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน ที่ 9/2565 ได้แก่ กลุ่ม A1+, A1, A2, A3, A4 และ B) โดยอาศัยอำนาจตาม พระราชบัญญัติส่งเสริมการลงทุน พ.ศ. 2520
| ประเภท | ขอบเขตกิจการ | ยกเว้น CIT | ถือหุ้นต่างชาติ |
|---|---|---|---|
| A1 | R&D, นวัตกรรม, เทคโนโลยีชีวภาพ, อิเล็กทรอนิกส์ขั้นสูง, โครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล | 8 ปี + ต่อได้ | 100% อนุญาต |
| A2 | เกษตรสมัยใหม่, การผลิตขั้นสูง, บริการมูลค่าสูง | 8 ปี | ต่างชาติสูงอนุมัติ |
| A3 | อุตสาหกรรมที่ใช้เทคโนโลยีขั้นสูง | 5 ปี | พิจารณาเป็นรายกรณี |
| A4 | การผลิตที่มีมูลค่าเพิ่ม | 3 ปี | พิจารณาเป็นรายกรณี |
| B1 | บริการและโครงสร้างพื้นฐานที่มีใบอนุญาต | ไม่ได้รับยกเว้น CIT | สิทธิประโยชน์ non-tax |
| B2 | กิจการทั่วไป | ไม่ได้รับยกเว้น CIT | ยกเว้นอากรขาเข้าอุปกรณ์ |
หมายเหตุ: ตารางข้างต้นสรุปตามกรอบสิทธิประโยชน์เดิม ปัจจุบันตามประกาศคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน ที่ 9/2565 (มีผล 3 มกราคม 2566) กลุ่มกิจการ ได้แก่ A1+ (ยกเว้น CIT 10–13 ปี), A1 (8 ปี ไม่จำกัดวงเงิน), A2 (8 ปี), A3 (5 ปี), A4 (3 ปี) และ B (ไม่ยกเว้น CIT; ได้สิทธิประโยชน์ด้านอากรและ non-tax) โดยกลุ่ม B1/B2 เดิมรวมเป็นกลุ่ม B — ควรตรวจสอบประกาศฉบับปัจจุบันที่ boi.go.th ก่อนยื่น
การนิคมอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (IEAT) ดำเนินการภายใต้ พระราชบัญญัติการนิคมอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย พ.ศ. 2522 ซึ่งให้สิทธิพิเศษด้านที่ดินและการบริหารที่นักลงทุนต่างชาติในภาคอุตสาหกรรมควรพิจารณา
| สิทธิประโยชน์ | รายละเอียด |
|---|---|
| ถือกรรมสิทธิ์ที่ดิน | ต่างชาติถือที่ดินในนิคมได้ตามมาตรา 44 แม้จะเกินเกณฑ์กฎหมายอื่น |
| One-Stop Service | หน่วยงานเดียวดูแลการขออนุญาตทุกประเภทในนิคม |
| EPZ / FTZ | เขตประกอบการเสรี — ยกเว้นอากรขาเข้า 100% สำหรับวัตถุดิบที่ใช้ผลิตเพื่อส่งออก |
| โครงสร้างพื้นฐานครบครัน | ไฟฟ้า น้ำ ระบบบำบัดน้ำเสีย รักษาความปลอดภัย 24 ชั่วโมง |
| BOI + IEAT ผสมกัน | กิจการในนิคมที่ได้ BOI สามารถรวมสิทธิประโยชน์ทั้งสองได้ |
พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 (PDPA) บังคับใช้กับทุกองค์กรที่เก็บรวบรวมหรือประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคลของบุคคลที่อยู่ในประเทศไทย รวมถึงบริษัทต่างชาติที่มีการส่งข้อมูลกลับสำนักงานใหญ่ในต่างประเทศ
| ข้อกำหนด | รายละเอียด | สถานะ |
|---|---|---|
| Data Protection Officer (DPO) | แต่งตั้ง DPO เมื่อประมวลผลข้อมูลจำนวนมากหรือข้อมูลอ่อนไหว (มาตรา 41) | ส่วนใหญ่ต้องแต่งตั้ง |
| Cross-Border Transfer | ส่งข้อมูลต่างประเทศต้องใช้ Standard Contractual Clauses (SCC) หรือกลไกความยินยอม (มาตรา 28 และมาตรา 29) | สำคัญมากหากส่งข้อมูลกลับ HQ |
| Data Subject Rights | สิทธิเข้าถึง (มาตรา 30) โอนย้าย (มาตรา 31) คัดค้าน (มาตรา 32) ลบ (มาตรา 33) ระงับการใช้ (มาตรา 34) และแก้ไขให้ถูกต้อง (มาตรา 35 และมาตรา 36) — คำขอเข้าถึงข้อมูลต้องดำเนินการโดยไม่ชักช้าและไม่เกิน 30 วันนับแต่วันที่ได้รับคำขอ (มาตรา 30 วรรคสี่) | ต้องมีกระบวนการรองรับ |
| Privacy Notice | แจ้งวัตถุประสงค์การเก็บข้อมูลก่อน/ขณะเก็บ ทั้งภาษาไทยและอังกฤษ | บังคับ |
| Breach Notification | แจ้ง สคส. ภายใน 72 ชั่วโมงเมื่อเกิดเหตุละเมิดข้อมูล (มาตรา 37 (4)) | ต้องมีแผนรับมือ |
การจ้างพนักงานต่างชาติในประเทศไทยอยู่ภายใต้ พระราชกำหนดการบริหารจัดการการทำงานของคนต่างด้าว พ.ศ. 2560 (ซึ่งยกเลิก พ.ร.บ. การทำงานของคนต่างด้าว พ.ศ. 2551 แล้ว) มีสองมิติที่ต้องปฏิบัติพร้อมกัน
| ประเภทกิจการ | ทุน/ต่างชาติ 1 คน | สัดส่วน ไทย:ต่างชาติ | หมายเหตุ |
|---|---|---|---|
| Standard (ไม่มี BOI/FBA) | 2,000,000 บาท | 4:1 | ต้องปฏิบัติเต็มรูปแบบ |
| BOI Promoted | ลดลงได้ | ยืดหยุ่นได้บางกิจการ | One-Stop ที่ศูนย์บริการวีซ่าและใบอนุญาตทำงาน (อาคารจัตุรัสจามจุรี กรุงเทพมหานคร และศูนย์ภูมิภาค) |
| Treaty of Amity (US) | เกณฑ์มาตรฐาน | เกณฑ์มาตรฐาน | อาจมีข้อยกเว้นเพิ่มเติม |
| IEAT (นิคม) | ตามระเบียบ IEAT | ตามระเบียบ IEAT | One-Stop ภายในนิคม |
| ประเภท VISA | คุณสมบัติ | อายุ |
|---|---|---|
| Non-B (ธุรกิจ/จ้างงาน) | ทำงานในบริษัทไทยที่ถูกกฎหมาย — ขอ Non-B ก่อน แล้วจึงยื่นขอ WP; การขออยู่ต่อ 1 ปีต้องมี WP ประกอบ | 1 ปี ต่ออายุได้ |
| BOI VISA (Smart Visa) | ผู้บริหารระดับสูงในบริษัทที่ได้รับ BOI ส่งเสริม | 4 ปี |
| LTR VISA (Long-Term Resident) | ผู้เชี่ยวชาญรายได้สูง นักลงทุนมั่งคั่ง ผู้เกษียณอายุ | 10 ปี |
| ขั้นตอน | FBA License Route | BOI Route |
|---|---|---|
| จองชื่อบริษัท | 1–3 วัน | 1–3 วัน |
| จดทะเบียน DBD | 1–2 วัน | 1–2 วัน |
| ขอ FBA License | 30–90 วัน | ไม่ต้อง (BOI แทน) |
| ยื่น + ได้รับ BOI | ไม่ต้อง | 60–120 วัน |
| จด VAT | 1–3 วัน | 1–3 วัน |
| Work Permit แรก | 7–30 วัน | 7–14 วัน (One-Stop) |
| เปิดบัญชีธนาคาร | 7–21 วัน | 7–21 วัน |
| รวมเวลาประมาณ | 45–120 วัน | 3–6 เดือน |
| ค่าใช้จ่ายรัฐ (ประมาณ) | 50,000–100,000 บาท + ค่าที่ปรึกษาตามความซับซ้อน | |
| ความเสี่ยง | ระดับ | ผลกระทบ | แนวทางบรรเทา LAS |
|---|---|---|---|
| โครงสร้าง Nominee | Critical | โทษอาญา, เพิกถอนทะเบียน | ใช้ BOI / FBA License / SHA ที่แท้จริง |
| ช่องว่าง FBA Compliance | High | ดำเนินคดีอาญา, หยุดกิจการ | ตรวจสอบ FBA ทุก 2 ปี / ปรับโครงสร้างหากขยายธุรกิจ |
| PDPA Cross-Border Transfer | High | ปรับทางปกครองสูงสุด 3 ล้านบาท (5 ล้านบาทกรณีข้อมูลอ่อนไหว) + ฟ้องแพ่ง | จัดทำ SCC กับ HQ / กลไกความยินยอม |
| SHA ไม่รัดกุม | Medium | เสียอำนาจควบคุม | LAS SHA Drafting พร้อม Veto + Supermajority |
| ละเมิดเงื่อนไข BOI | Medium | เพิกถอน BOI, เสียสิทธิประโยชน์ | BOI Annual Compliance Monitor |
| ทุน WP ต่ำกว่าเกณฑ์ | Medium | จ้างพนักงานต่างชาติไม่ได้ | วางแผนทุนให้รองรับจำนวน WP ที่ต้องการตั้งแต่แรก |
| CIT Holiday หมดอายุ | Low | ต้นทุนภาษีเพิ่มขึ้น | ยื่นขอต่ออายุก่อนหมดอายุ / ประเมิน Re-apply |
หลักการ Exit-First Design ของ LAS คือการออกแบบโครงสร้าง Cap Table, SHA และ Articles of Association ตั้งแต่วันแรกให้รองรับทางออกทุกรูปแบบ ไม่ว่าจะเป็นการขาย IPO หรือเลิกกิจการ
| ช่องทางออก | เหมาะกับ | ระยะเวลา | ผลกระทบภาษี |
|---|---|---|---|
| Trade Sale | กิจการที่มีแบรนด์และฐานลูกค้าแข็งแกร่ง | 6–18 เดือน | กำไรจากการโอนหุ้นเป็นเงินได้พึงประเมินตาม ป.รัษฎากร มาตรา 40 (4)(ช) (ไทยไม่มี Capital Gains Tax แยกต่างหาก) |
| Secondary Sale (PE) | กิจการที่มีรายได้ประจำ (recurring revenue) ชัดเจน | 3–9 เดือน | กำไรจากการโอนหุ้นเป็นเงินได้พึงประเมินตาม ป.รัษฎากร มาตรา 40 (4)(ช) (ไทยไม่มี Capital Gains Tax แยกต่างหาก) |
| IPO (SET/MAI) | กิจการขนาดใหญ่ที่ต้องการสภาพคล่องสาธารณะ | 18–36 เดือน | ซับซ้อน — ต้องปรึกษา SEC Counsel |
| Liquidation | ปิดกิจการ | 3–12 เดือน | ชำระภาษีก่อนแจกจ่ายทรัพย์สิน |
ก่อนเปิดกิจการในประเทศไทย ผู้บริหารควรยืนยันว่าได้ดำเนินการ 8 ขั้นตอนต่อไปนี้ครบถ้วน