LAS INVEST

นักลงทุนต่างชาติเข้าไทย — 5 ขั้นตอนก่อนเริ่มธุรกิจ

ธันย์ธรณ์เทพ แย้มอุทัย Ph.D. | Legal Advance Solution Co., Ltd. | 15 เมษายน 2569 | Read in English

สารบัญ
  1. FBA คืออะไร?
  2. 3 บัญชีธุรกิจ
  3. BOI ช่วยอะไรได้บ้าง
  4. สูตรคำนวณพนักงานต่างชาติ
  5. 5 ความผิดพลาดที่พบบ่อย
  6. LAS SSCU Integration
  7. FAQ
  8. สรุปและขั้นตอนถัดไป

ประเทศไทยดึงดูดการลงทุนจากต่างประเทศด้วยที่ตั้งเชิงยุทธศาสตร์กลาง ASEAN โครงสร้างพื้นฐานที่แข็งแกร่ง และสิทธิประโยชน์ BOI ที่ดึงดูด แต่นักลงทุนต่างชาติจำนวนมากเริ่มต้นโดยไม่รู้กฎพื้นฐาน 3 ข้อ คือ FBA, BOI และ Work Permit ผลคือเสียเงิน เสียเวลา เสี่ยงถูกฟ้องคดีอาญา และธุรกิจถูกสั่งปิด บทความนี้อธิบาย 5 ขั้นตอนสำคัญที่นักลงทุนต่างชาติต้องรู้ก่อนเริ่ม

FBA คืออะไร — พระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ. 2542

FBA (Foreign Business Act) หรือ พระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ. 2542 คือกฎหมายหลักที่ควบคุมว่าต่างชาติทำธุรกิจอะไรในไทยได้บ้าง

นิยาม "คนต่างด้าว" (Alien) ตาม FBA:
บุคคลธรรมดาที่ไม่มีสัญชาติไทย หรือ นิติบุคคลที่มีผู้ถือหุ้นต่างชาติตั้งแต่ 50% ขึ้นไป
(พระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ. 2542 มาตรา 4)

สรุปง่ายๆ: ถ้าบริษัทคุณในไทยมีต่างชาติถือหุ้น 50% ขึ้นไป บริษัทนั้นถือเป็น "คนต่างด้าว" ตาม FBA ทันที และต้องปฏิบัติตามข้อจำกัดที่กำหนดทุกข้อ

3 บัญชีธุรกิจ — ต้องรู้ก่อนเลือกประเภทธุรกิจ

FBA แบ่งธุรกิจออกเป็น 3 บัญชี (Schedule) ตามระดับความเข้มงวดในการควบคุม:

บัญชีระดับตัวอย่างธุรกิจข้อสรุป
บัญชีหนึ่ง
(Schedule 1)		 ห้ามเด็ดขาด ทำนา เลี้ยงสัตว์ ป่าไม้ ประมง สมุนไพรไทย ซื้อขายที่ดิน โบราณวัตถุไทย พระพุทธรูป ❌ ไม่มีข้อยกเว้น
บัญชีสอง
(Schedule 2)		 Cabinet อนุมัติ ความมั่นคงแห่งชาติ ขนส่งทางบก/ทะเล สถานีวิทยุ/โทรทัศน์ ทำไร่อ้อย ทำเกลือ ⚠️ ขอ Cabinet
บัญชีสาม
(Schedule 3)		 DBD อนุมัติ ค้าปลีก ค้าส่ง โฆษณา โรงแรม นำเที่ยว ร้านอาหาร บัญชี กฎหมาย สถาปัตย์ วิศวกรรม ⚠️ ต้อง FBA License
🔴 ความเสี่ยงสูง — บัญชีหนึ่ง (Schedule 1): ห้ามต่างชาติทำเด็ดขาด ไม่มีข้อยกเว้นแม้มี BOI ถ้าฝ่าฝืนมีโทษอาญาทั้งจำคุกและปรับ

ธุรกิจส่วนใหญ่ที่นักลงทุนต่างชาติสนใจมักอยู่ใน บัญชีสาม ซึ่งต้องขอ FBA License จากกรมพัฒนาธุรกิจการค้า (DBD) กระทรวงพาณิชย์ก่อนเริ่มดำเนินธุรกิจ

BOI ช่วยอะไรได้บ้าง — พระราชบัญญัติส่งเสริมการลงทุน พ.ศ. 2520

BOI (Board of Investment) หรือสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน เป็น "ทางลัดกฎหมาย" ที่ดีที่สุดสำหรับนักลงทุนต่างชาติ BOI มีอำนาจให้สิทธิพิเศษที่เกินกว่า FBA ทั่วไป อ้างอิง: พระราชบัญญัติส่งเสริมการลงทุน พ.ศ. 2520

สิทธิประโยชน์ BOIรายละเอียด
ถือหุ้น 100%ต่างชาติถือหุ้น 100% ได้ใน Activities ที่ BOI ส่งเสริม (ยกเว้น Schedule 1)
ยกเว้น CIT 3-8 ปียกเว้นภาษีเงินได้นิติบุคคลตามประเภทกิจการ (A1-A4)
ยกเว้นอากรนำเข้าเครื่องจักรและวัตถุดิบที่นำเข้าเพื่อการผลิต
Work Permit อำนวยความสะดวกอนุญาต WP ได้ง่ายขึ้น ไม่ต้องปฏิบัติตามสัดส่วน 4:1 ในบางกรณี [T1-Training — ยืนยันกับ BOI ก่อน]
ถือครองที่ดินบริษัท BOI บางประเภทได้รับอนุญาตให้ถือครองที่ดินเพื่อการลงทุน (พ.ร.บ.ส่งเสริมการลงทุน พ.ศ. 2520 มาตรา 27)
🟡 หมายเหตุสำคัญ: BOI ไม่ได้ส่งเสริมทุกธุรกิจ ต้องตรวจสอบว่า Activity ของคุณอยู่ใน "Eligible Activities" ของ BOI ก่อนยื่นขอ บัญชีกิจการส่งเสริมอัปเดตเป็นระยะ ตรวจสอบล่าสุดที่ boi.go.th

สูตรคำนวณพนักงานต่างชาติ

ปัญหาที่นักลงทุนต่างชาติเจอบ่อยที่สุดคือ Work Permit Quota กฎหมายไทยกำหนดข้อจำกัดทั้งด้านทุนจดทะเบียนและสัดส่วนพนักงาน

กฎหลัก Work Permit (ข้อมูล T1-Training — ยืนยันกับกรมการจัดหางานก่อนดำเนินการจริง)
📌 ทุนจดทะเบียน 2,000,000 บาท ต่อพนักงานต่างชาติ 1 คน
📌 สัดส่วนพนักงาน 4 คนไทย : 1 คนต่างชาติ
อ้างอิง: พระราชบัญญัติการทำงานของคนต่างด้าว พ.ศ. 2560 มาตรา 9 ประกอบ กฎกระทรวงที่เกี่ยวข้อง
จำนวนพนักงานต่างชาติที่ต้องการทุนจดทะเบียนขั้นต่ำพนักงานไทยขั้นต่ำ
1 คน2,000,000 บาท4 คน
2 คน4,000,000 บาท8 คน
5 คน10,000,000 บาท20 คน
10 คน20,000,000 บาท40 คน
🟢 BOI Exception: บริษัทที่ได้รับ BOI Promotion สามารถยื่น WP ได้ง่ายขึ้นโดยไม่ต้องปฏิบัติตามสัดส่วน 4:1 ทุกกรณี — ขึ้นกับประเภทกิจการและเงื่อนไข BOI [T1-Training — ยืนยันกับ BOI ก่อน]

5 ความผิดพลาดที่พบบ่อยที่สุด

❌ ผิดพลาดที่ 1: ใช้โครงสร้าง Thai Nominee (นอมินี)

🔴 ความเสี่ยงสูงสุด — ห้ามทำเด็ดขาด
Thai Nominee คือการให้คนไทยถือหุ้นแทนต่างชาติโดยไม่มีเจตนาเป็นเจ้าของจริง เพื่อหลีกเลี่ยง FBA ผิดกฎหมาย FBA อย่างชัดแจ้ง มีโทษอาญาทั้งจำคุกและปรับ กรมพัฒนาธุรกิจการค้าตรวจสอบ beneficial ownership จริง

Option A: ยื่นขอ BOI Promotion เพื่อถือหุ้น 100% ชอบด้วยกฎหมาย
Option B: ยื่นขอ FBA License พร้อมหุ้นส่วนไทยจริง + SHA ควบคุมการตัดสินใจ

❌ ผิดพลาดที่ 2: ไม่ตรวจ Schedule ก่อนจดทะเบียน

หลายบริษัทเริ่มดำเนินธุรกิจก่อน แล้วค่อยพบว่าธุรกิจตนอยู่ใน Schedule 3 ต้องขอ FBA License ซึ่งใช้เวลา 30-90 วัน และทุนเพิ่ม วิธีป้องกัน: ตรวจสอบกับทนายความก่อนจดทะเบียนบริษัท

❌ ผิดพลาดที่ 3: ทุนจดทะเบียนต่ำเกินไป

บริษัทที่จดทะเบียนทุน 1 ล้านบาท (ขั้นต่ำของ บจ.) ไม่สามารถขอ Work Permit ได้เลย เพราะต้องการทุน 2 ล้านต่อ WP 1 ใบ ควรวางแผนทุนตั้งแต่วันแรก

❌ ผิดพลาดที่ 4: ไม่ทำ Shareholders Agreement (SHA)

บริษัทที่ต่างชาติถือหุ้น 49% กับคนไทย 51% โดยไม่มี SHA — ผู้ถือหุ้นไทย 51% มีอำนาจตามกฎหมายครบถ้วน SHA ที่ดีกำหนดสิทธิ veto, quorum, การโอนหุ้น และ deadlock resolution

❌ ผิดพลาดที่ 5: ไม่เตรียม PDPA สำหรับข้อมูลลูกค้า

บริษัทต่างชาติหลายแห่งส่งข้อมูลลูกค้าไทยไปยัง HQ ต่างประเทศโดยไม่มี legal basis ตาม พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 (PDPA) ต้องมีกลไกถ่ายโอนข้อมูลระหว่างประเทศที่ถูกต้องตาม PDPA มาตรา 28-29

LAS SSCU Integration — กรอบการทำงานครบวงจร

LAS ดูแลนักลงทุนต่างชาติครบทั้ง 4 มิติ ไม่ใช่แค่จดทะเบียนบริษัท:

★ LAS SSCU Integration — สิ่งที่ทนายความ LAS ทำให้ครบวงจร ▼

กรอบการทำงาน LAS ที่บูรณาการงานกฎหมายทั้ง 4 มิติ เพื่อปกป้องนักลงทุนต่างชาติตลอดวงจรธุรกิจ

S — SHIELD (ปกป้องความเสี่ยง)
FBA Compliance Review, Force Majeure Clause, Liability Cap, Corporate Insurance Review
C&C — Contract & Control
Board Governance, Employment Contracts, PDPA Compliance Setup, IP Assignment
U — UP (ขยายและออก)
BOI Tier Selection, Industrial Estate, ASEAN Expansion Planning, Exit Strategy (M&A / Share Sale)

LAS SSCU Framework © Legal Advance Solution Co., Ltd. — Original Methodology by Thundthornthep Yamoutai, Ph.D.

FAQ — คำถามที่พบบ่อย

Q1: ต่างชาติถือหุ้น 100% ในไทยได้ไหม?
ได้ ถ้าธุรกิจได้รับ BOI Promotion สำหรับ Eligible Activities หรือถ้าเป็นบริษัทจากสหรัฐอเมริกาที่ใช้สิทธิภายใต้ Treaty of Amity and Economic Relations (ไทย-สหรัฐฯ พ.ศ. 2509) อย่างไรก็ตาม ธุรกิจใน Schedule 1 ไม่มีข้อยกเว้น
Q2: FBA License ใช้เวลาเท่าไหร่?
บัญชีสาม (DBD Approval): ประมาณ 30-90 วันทำการ ขึ้นอยู่กับความครบถ้วนของเอกสาร | บัญชีสอง (Cabinet Approval): นานกว่านั้น [T1-Training — ตรวจสอบระยะเวลาล่าสุดกับ DBD]
Q3: BOI ส่งเสริมธุรกิจประเภทไหน?
BOI ส่งเสริม 8 กลุ่มหลัก: เกษตรกรรมและผลิตผล, เหมืองแร่/เซรามิก, อุตสาหกรรมเบา, เหล็ก/โลหะ, อิเล็กทรอนิกส์/ไฟฟ้า, เคมี/ปิโตรเคมี, บริการ/สาธารณูปโภค, เทคโนโลยีสมัยใหม่ ตรวจสอบรายการที่ boi.go.th
Q4: ถ้าทำธุรกิจโดยไม่มี FBA License จะเกิดอะไรขึ้น?
มีโทษอาญาตาม พ.ร.บ.การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ. 2542 มาตรา 36-37 จำคุกไม่เกิน 3 ปี หรือปรับ 100,000-1,000,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ นอกจากนี้กรมพัฒนาธุรกิจการค้าสามารถสั่งหยุดประกอบธุรกิจและเพิกถอนทะเบียนได้
Q5: Thai Nominee ทำได้หรือไม่?
ทำไม่ได้ ผิดกฎหมาย FBA อย่างชัดแจ้ง มีโทษอาญาทั้งผู้ถือหุ้นนอมินีและนักลงทุนต่างชาติ กรมพัฒนาธุรกิจการค้ามีอำนาจตรวจสอบ beneficial ownership จริง

สรุปและขั้นตอนถัดไป

การลงทุนในไทยมีศักยภาพสูง แต่ต้องเดินตามกรอบกฎหมายที่ถูกต้อง 5 ขั้นตอนที่ควรทำก่อนเริ่มธุรกิจ:

  1. ตรวจสอบ Schedule: ธุรกิจของคุณอยู่ใน Schedule 1/2/3 หรือไม่?
  2. ประเมิน BOI: กิจการคุณมีสิทธิขอ BOI ส่งเสริมหรือไม่? ถ้าใช่ ยื่นขอก่อน
  3. วางแผนทุนจดทะเบียน: คำนวณทุนที่ต้องการสำหรับ Work Permit จำนวนพนักงานต่างชาติที่ต้องการ
  4. เตรียม SHA: ถ้าต้องมีหุ้นส่วนไทย ทำ Shareholders Agreement ที่รัดกุมก่อนจดทะเบียน
  5. ปรึกษาทนายความ FBA/BOI: ก่อนยื่นเอกสารใดๆ ให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจสอบโครงสร้างก่อน
LAS INVEST #1 — พื้นฐานสำหรับ Startup & SME บทความถัดไป: กรอบ LAS SSCU ครบวงจร →
กฎหมายและแหล่งอ้างอิง
พ.ร.บ.การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ. 2542 พ.ร.บ.ส่งเสริมการลงทุน พ.ศ. 2520 พ.ร.บ.การทำงานของคนต่างด้าว พ.ศ. 2551 พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 Treaty of Amity (Thailand-USA 1966) FBA License — กรมพัฒนาธุรกิจการค้า (DBD) BOI Promotion — สำนักงานส่งเสริมการลงทุน
LAS INVEST Series | Legal Advance Solution Co., Ltd.
Knowledge Hub  |  laslegal.co.th  |  English Version

ข้อจำกัดความรับผิด (Disclaimer): บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อวัตถุประสงค์ทางวิชาการและการให้ข้อมูลเบื้องต้นแก่สาธารณชนเท่านั้น ไม่ถือเป็นคำปรึกษาทางกฎหมายสำหรับกรณีเฉพาะใด ข้อมูลกฎหมายในบทความนี้อ้างอิงจากข้อมูล T1-Training ซึ่งอาจมีการเปลี่ยนแปลงตามกฎหมายที่แก้ไขเพิ่มเติม ผู้อ่านควรตรวจสอบกฎหมายล่าสุดและปรึกษาทนายความที่มีใบอนุญาตก่อนตัดสินใจใดๆ ที่มีผลทางกฎหมาย | Legal Advance Solution Co., Ltd. ไม่รับผิดชอบต่อการกระทำที่อาศัยข้อมูลในบทความนี้โดยตรง | This article is prepared for academic and general information purposes only and does not constitute legal advice.