LAS

กฎหมาย Social Media Marketing ไทย
คู่มือเชิงลึกสำหรับนักกฎหมายและนักการตลาด ✓

✓ ตรวจทบทวนข้อกฎหมายล่าสุดเมื่อวันที่ 11 กันยายน 2569 · นำฉบับที่ตรวจแล้วขึ้นเว็บไซต์เมื่อวันที่ 29 กันยายน 2569

Digital & Social Media Marketing Law — Practitioner Depth Guide
Thundthornthep Yamoutai, Ph.D.  |  Legal Advance Solution Co., Ltd.  |  อัปเดต มิถุนายน 2569

1. กรอบกฎหมายและลำดับชั้น Legal Framework & Hierarchy

การตลาดบน Social Media ในไทยอยู่ภายใต้บังคับของกฎหมายหลายฉบับพร้อมกัน หลักกฎหมาย lex specialis กำหนดว่ากฎหมายเฉพาะ (เช่น พ.ร.บ.อาหาร, พ.ร.บ.ยา, พ.ร.บ.เครื่องสำอาง) ใช้บังคับก่อน พ.ร.บ.คุ้มครองผู้บริโภค ภายในขอบเขตสินค้านั้น ขณะที่ พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์และ PDPA ใช้บังคับตัดขวางในมิติดิจิทัลและข้อมูล

§
พระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. 2550
แก้ไขเพิ่มเติมโดย พ.ร.บ.ว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2560 · ราชกิจจานุเบกษา
§
พระราชบัญญัติคุ้มครองผู้บริโภค พ.ศ. 2522
แก้ไขเพิ่มเติมถึงฉบับที่ 4 พ.ศ. 2562 · ราชกิจจานุเบกษา
§
พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 (PDPA)
มีผลบังคับใช้เต็มรูปแบบ 1 มิถุนายน 2565
§
พระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2537
แก้ไขเพิ่มเติมถึงฉบับที่ 5 พ.ศ. 2565 · ราชกิจจานุเบกษา
§
พระราชบัญญัติเครื่องหมายการค้า พ.ศ. 2534 (และแก้ไขเพิ่มเติม)
กฎหมายทรัพย์สินทางปัญญาเฉพาะ · ราชกิจจานุเบกษา
§
กฎหมายเฉพาะสินค้าควบคุม (อย.) — อาหาร/ยา/เครื่องสำอาง/เครื่องมือแพทย์
พ.ร.บ.อาหาร 2522 · พ.ร.บ.ยา 2510 · พ.ร.บ.เครื่องสำอาง 2558 · บังคับใช้ก่อนกฎหมายทั่วไป (lex specialis)
มิติ กฎหมายหลักที่ใช้บังคับ ระดับความเสี่ยงต่อนักการตลาด
SPAM / การส่ง DM แบบ Bulk พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ 2550 มาตรา 11 กลาง
เนื้อหาเท็จ / โฆษณาหลอกลวง พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ มาตรา 14 + พระราชบัญญัติคุ้มครองผู้บริโภค พ.ศ. 2522 มาตรา 22 สูง
โฆษณาสินค้าทั่วไป พ.ร.บ.คุ้มครองผู้บริโภค มาตรา 22 และมาตรา 23 กลาง
โฆษณาอาหาร/ยา/เครื่องสำอาง พ.ร.บ.เฉพาะ อย. (lex specialis) สูง
การเก็บข้อมูลพฤติกรรม/Cookies PDPA 2562 สูง
ใช้ภาพ/เพลง/เนื้อหา Third-Party พ.ร.บ.ลิขสิทธิ์ 2537 กลาง–สูง
Influencer / Sponsored Content พระราชบัญญัติคุ้มครองผู้บริโภค พ.ศ. 2522 มาตรา 22 + แนวปฏิบัติ สคบ. กลาง

2. พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ 2550 — SPAM & เนื้อหาเท็จ Computer Crime Act — Spam & False Content

มาตรา 11 — การส่ง SPAM และข้อมูลรบกวน

มาตรา 11 แห่ง พ.ร.บ.ว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. 2550 บัญญัติความผิดทางพินัย 2 ฐาน ดังนี้

วรรค / ฐาน พฤติการณ์ที่ต้องห้าม โทษ (พินัย) ผลต่อ Social Media
มาตรา 11 วรรคหนึ่ง ส่งข้อมูลหรืออีเมลโดยปกปิดหรือปลอมแปลงแหล่งที่มา อันรบกวนการใช้ระบบของผู้อื่น ค่าปรับเป็นพินัยไม่เกิน 100,000 บาท การใช้ Sender Name ปลอม / บัญชีปลอมส่ง DM ส่วนตัว
มาตรา 11 วรรคสอง ส่งข้อมูล/อีเมลก่อความเดือดร้อนรำคาญ โดยไม่เปิดโอกาสให้บอกเลิก/ปฏิเสธได้โดยง่าย ค่าปรับเป็นพินัยไม่เกิน 200,000 บาท E-mail marketing / LINE Broadcast ที่ไม่มีปุ่ม Unsubscribe ชัดเจน
หมายเหตุทางกฎหมาย ความผิดตามมาตรา 11 เปลี่ยนเป็น ความผิดทางพินัย (มิใช่ความผิดอาญา) โดยผลของมาตรา 39 แห่ง พ.ร.บ.ว่าด้วยการปรับเป็นพินัย พ.ศ. 2565 — ไม่มีโทษจำคุกสำหรับมาตรานี้โดยตรง แต่ยังคงต้องชำระค่าปรับเป็นพินัยและอาจมีความรับผิดทางแพ่ง

มาตรา 14 — นำเข้าข้อมูลเท็จ/โฆษณาหลอกลวงในระบบคอมพิวเตอร์

มาตรา 14 วรรคหนึ่ง (1) บัญญัติว่า ผู้ใดโดยทุจริต หรือโดยหลอกลวง นำเข้าสู่ระบบคอมพิวเตอร์ซึ่งข้อมูลที่บิดเบือนหรือปลอม ไม่ว่าทั้งหมดหรือบางส่วน หรืออันเป็นเท็จ โดยประการที่น่าจะเกิดความเสียหายแก่ประชาชน อันมิใช่การกระทำความผิดฐานหมิ่นประมาทตามประมวลกฎหมายอาญา ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกิน 5 ปี หรือปรับไม่เกิน 100,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ 2550 มาตรา 14 (1) — ข้อสังเกตสำคัญ: การใส่ความให้ผู้อื่นเสียชื่อเสียงไม่อยู่ในบังคับ มาตรา 14 (1) แต่เป็นความผิดฐานหมิ่นประมาทตาม ป.อ. มาตรา 326 (จำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับไม่เกิน 20,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ) และหากกระทำโดยการโฆษณา เช่น โพสต์บน Social Media เป็นความผิดตาม ป.อ. มาตรา 328 (จำคุกไม่เกิน 2 ปี และปรับไม่เกิน 200,000 บาท)

ฐานความผิด มาตรา 14 ตัวอย่างใน Social Media โทษสูงสุด
(1) ข้อมูลเท็จ/บิดเบือน เสียหายต่อประชาชน โพสต์รีวิวสินค้าปลอม · Before-After ที่ตัดต่อ · อ้าง "ทดสอบทางคลินิก" โดยไม่มี จำคุกไม่เกิน 5 ปี หรือปรับไม่เกิน 100,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
(2) เท็จ กระทบความมั่นคง/ก่อตื่นตระหนก ข่าวลือโรคระบาด/วิกฤตเพื่อ viral marketing จำคุกไม่เกิน 5 ปี หรือปรับไม่เกิน 100,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
(5) เผยแพร่/ส่งต่อโดยรู้ว่าเท็จ นักการตลาด Share โพสต์เท็จของ Brand ต่อ จำคุกไม่เกิน 5 ปี หรือปรับไม่เกิน 100,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
กรณีกระทำต่อบุคคลเฉพาะ ไม่ใช่สาธารณะ โพสต์ข้อมูลเท็จมุ่งต่อบุคคลหรือบริษัทคู่แข่งรายใดรายหนึ่งโดยเฉพาะ (ความผิดอันยอมความได้) — หากเป็นการใส่ความให้เสียชื่อเสียง ไม่เข้ามาตรา 14 แต่เป็นหมิ่นประมาทตาม ป.อ. มาตรา 326 หรือมาตรา 328 จำคุกไม่เกิน 3 ปี หรือปรับไม่เกิน 60,000 บาท (มาตรา 14 วรรคสอง)
ข้อสังเกตเรื่องมาตรา 14 กับมาตรา 12 มาตรา 12 และมาตรา 12/1 เป็นบทเพิ่มโทษสำหรับความผิดต่อข้อมูลคอมพิวเตอร์และระบบคอมพิวเตอร์ ไม่ใช่บทเพิ่มโทษของมาตรา 14 — มาตรา 12 ใช้เมื่อความผิดตามมาตรา 5 ถึงมาตรา 11 กระทำต่อข้อมูลคอมพิวเตอร์หรือระบบคอมพิวเตอร์ที่เกี่ยวกับการรักษาความมั่นคงปลอดภัยของประเทศ ความปลอดภัยสาธารณะ ความมั่นคงในทางเศรษฐกิจของประเทศ หรือโครงสร้างพื้นฐานอันเป็นประโยชน์สาธารณะ เช่น ความผิดตามมาตรา 9 (ทำให้เสียหาย ทำลาย แก้ไข เปลี่ยนแปลงข้อมูลคอมพิวเตอร์ของผู้อื่น) หรือมาตรา 10 (รบกวนระบบคอมพิวเตอร์) ต่อระบบดังกล่าว จำคุก 3–15 ปี ส่วนมาตรา 12/1 ใช้เมื่อความผิดตามมาตรา 9 หรือมาตรา 10 เป็นเหตุให้เกิดอันตรายแก่บุคคลอื่นหรือทรัพย์สินของผู้อื่น จำคุกไม่เกิน 10 ปี และปรับไม่เกิน 200,000 บาท และหากเป็นเหตุให้บุคคลอื่นถึงแก่ความตายโดยมิได้มีเจตนาฆ่า จำคุก 5–20 ปี ในบริบทการตลาดทั่วไปมักไม่เข้าถึงระดับนี้ แต่ควรระวังการใช้เครื่องมืออัตโนมัติที่อาจรบกวนระบบของผู้อื่น พระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. 2550 มาตรา 12 และมาตรา 12/1

3. พ.ร.บ.คุ้มครองผู้บริโภค 2522 — โฆษณาต้องห้าม Consumer Protection Act — Prohibited Advertising

มาตรา 22 — หลักห้ามโฆษณาไม่เป็นธรรม

มาตรา 22 แห่ง พ.ร.บ.คุ้มครองผู้บริโภค พ.ศ. 2522 บัญญัติว่า การโฆษณาจะต้องไม่ใช้ข้อความที่เป็นการไม่เป็นธรรมต่อผู้บริโภคหรือใช้ข้อความที่อาจก่อให้เกิดผลเสียต่อสังคมเป็นส่วนรวม ข้อความดังต่อไปนี้ถือว่าฝ่าฝืน พ.ร.บ.คุ้มครองผู้บริโภค 2522 มาตรา 22

# ประเภทข้อความต้องห้าม (มาตรา 22) ตัวอย่างในบริบท Social Media
(1) ข้อความที่เป็นเท็จหรือเกินความจริง "ลดน้ำหนัก 10 กก. ใน 1 สัปดาห์" · "รักษาหายขาด 100%"
(2) ข้อความที่ก่อให้เกิดความเข้าใจผิดในสาระสำคัญ แม้จะอ้างอิงรายงานทางวิชาการหรือสถิติที่ไม่เป็นจริง อ้างงานวิจัยที่ไม่มีอยู่จริง · ตัวเลขสถิติที่บิดเบือน
(3) ข้อความสนับสนุนการกระทำผิดกฎหมายหรือศีลธรรม หรือทำให้วัฒนธรรมเสื่อมเสีย โฆษณาที่ส่งเสริมการพนัน · เนื้อหาลามก
(4) ข้อความทำให้เกิดความแตกแยกหรือเสื่อมเสียความสามัคคี โฆษณาปลุกปั่นความขัดแย้งทางสังคม
ข้อยกเว้น มาตรา 22 วรรคท้าย: ข้อความที่ "บุคคลทั่วไปสามารถรู้ได้ว่าไม่อาจเป็นความจริงได้โดยแน่แท้" ไม่ถือเป็นข้อความต้องห้ามตาม (1) — เช่น Hyperbole เชิงอุดมคติที่ผู้บริโภคทั่วไปเข้าใจได้ว่าเป็นการพูดเกินจริงโดยธรรมชาติ ทว่าขอบเขตนี้ต้องพิจารณาเป็นรายกรณี

มาตรา 23 — การโฆษณาอันตรายต่อสุขภาพหรือรบกวนผู้บริโภค

มาตรา 23 ห้ามการโฆษณาด้วยวิธีการที่อาจเป็นอันตรายต่อสุขภาพ ร่างกาย หรือจิตใจ หรืออาจก่อให้เกิดความรำคาญแก่ผู้บริโภค ทั้งนี้ ตามที่กำหนดในกฎกระทรวง พ.ร.บ.คุ้มครองผู้บริโภค 2522 มาตรา 23 — ครอบคลุมโฆษณาที่มีเสียงดังเกินเกณฑ์ แสงกระพริบรบกวน หรือเนื้อหาก่อให้เกิดความตื่นตระหนกทางจิตใจ

โทษสำหรับการโฆษณาฝ่าฝืน

ฐานโทษ มาตรา โทษ ผู้รับผิด
โฆษณาข้อความเท็จหรือก่อให้เกิดความเข้าใจผิดโดยเจตนา (มาตรา 22 (1)(2)) มาตรา 47 จำคุกไม่เกิน 6 เดือน หรือปรับไม่เกิน 100,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ผู้ใดที่โฆษณาครบองค์ประกอบ ไม่ว่าเป็นผู้ประกอบธุรกิจ เจ้าของโฆษณา หรือ Influencer ในฐานะผู้โฆษณา
โฆษณาข้อความต้องห้าม มาตรา 22 (3)(4) หรือฝ่าฝืน มาตรา 23 ถึงมาตรา 26 มาตรา 48 จำคุกไม่เกิน 3 เดือน หรือปรับไม่เกิน 60,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ผู้ใดที่โฆษณาหรือฝ่าฝืนครบองค์ประกอบ ไม่ว่าเป็นผู้ประกอบธุรกิจ เจ้าของโฆษณา หรือ Influencer ในฐานะผู้โฆษณา
ไม่ปฏิบัติตามคำสั่งคณะกรรมการว่าด้วยการโฆษณาที่สั่งตามมาตรา 27 หรือมาตรา 28 มาตรา 49 จำคุกไม่เกิน 6 เดือน หรือปรับไม่เกิน 100,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ผู้ประกอบธุรกิจ
กรณีเจ้าของสื่อ/ผู้ประกอบกิจการโฆษณา มาตรา 50 กึ่งหนึ่ง ของโทษตามมาตรา 47 ถึงมาตรา 49 (เจ้าของสื่อโฆษณาหรือผู้ประกอบกิจการโฆษณา) สื่อโฆษณา/Agency
ความผิดต่อเนื่อง มาตรา 51 ปรับวันละไม่เกิน 10,000 บาท หรือไม่เกิน 2 เท่าของค่าใช้จ่ายโฆษณา ผู้ประกอบธุรกิจ

4. โฆษณาทำได้กับต้องห้าม Permitted versus Prohibited Advertising

ประเภทเนื้อหา/ข้ออ้าง สถานะ เหตุผลทางกฎหมาย
"สินค้าคุณภาพดี" / "ราคาเหมาะสม" (Subjective Opinion) ทำได้ (ระมัดระวัง) เป็น Puffery ที่ผู้บริโภคเข้าใจตามสภาพ มาตรา 22 วรรคท้าย
ระบุตัวเลขสถิติจริงพร้อม Methodology ชัดเจน ทำได้ ไม่ฝ่าฝืน มาตรา 22 (2) หากข้อมูลถูกต้องและอ้างอิงได้
รีวิวจากลูกค้าจริงพร้อมระบุเป็น Testimonial ทำได้ ความเห็นส่วนตัว ไม่ใช่การรับรองทางวิทยาศาสตร์
Sponsored Content ระบุ #โฆษณา/#AD ชัดเจน ทำได้ เปิดเผยข้อมูลครบ มาตรา 22 ไม่ถูกละเมิด
"รักษาหายขาด" / "ไม่มีผลข้างเคียง" / "ปลอดภัย 100%" ห้าม เกินความจริง — ฝ่าฝืน มาตรา 22 (1)
Before-After ที่ตัดต่อหรือไม่ใช่ผลจริง ห้าม เท็จ/บิดเบือน — ฝ่าฝืน มาตรา 22 (1) + มาตรา 14 (1) พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์
อ้างงานวิจัย/สถิติที่ไม่มีอยู่จริงหรือบิดเบือน ห้าม ฝ่าฝืน มาตรา 22 (2) + อาจเข้า มาตรา 14 (1) พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์
โฆษณาอาหารหรือยาโดยไม่ได้รับอนุญาตตามที่กฎหมายเฉพาะกำหนด หรือโฆษณาเครื่องสำอางด้วยข้อความต้องห้าม ห้าม ฝ่าฝืนพระราชบัญญัติอาหาร พ.ศ. 2522 มาตรา 41 พระราชบัญญัติยา พ.ศ. 2510 หรือพระราชบัญญัติเครื่องสำอาง พ.ศ. 2558 มาตรา 41 ซึ่งใช้บังคับก่อน ส่วนบทบัญญัติว่าด้วยการโฆษณาของพระราชบัญญัติคุ้มครองผู้บริโภค พ.ศ. 2522 ใช้บังคับได้เท่าที่ไม่ซ้ำหรือขัดกับกฎหมายเฉพาะ (มาตรา 21)
ซ่อนเงื่อนไขสำคัญในตัวอักษรเล็กหรือไม่แสดงเลย ห้าม เข้าข่ายก่อให้เกิดความเข้าใจผิดในสาระสำคัญ มาตรา 22 (2)
ส่ง DM/อีเมลโดยไม่มีปุ่ม Unsubscribe ห้าม ฝ่าฝืน พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ มาตรา 11 วรรคสอง

5. สินค้าควบคุมพิเศษ — ตรวจกฎหมายเฉพาะก่อนโฆษณา Controlled Products — Sector Rules before Advertising

กฎหมายเฉพาะ (lex specialis) ใช้บังคับก่อน พ.ร.บ.คุ้มครองผู้บริโภค ในหมวดสินค้าต่อไปนี้ นักการตลาดต้องตรวจข้อกำหนดของกฎหมายเฉพาะก่อนลงโฆษณาทุกช่องทาง รวมถึง Social Media สินค้าบางหมวดต้องได้รับอนุญาตก่อนโฆษณา เช่น การโฆษณาคุณประโยชน์ คุณภาพ หรือสรรพคุณของอาหาร ซึ่งต้องนำข้อความที่จะโฆษณาไปให้ผู้อนุญาตตรวจพิจารณาก่อน และจะโฆษณาได้เมื่อได้รับอนุญาตแล้ว ตามพระราชบัญญัติอาหาร พ.ศ. 2522 มาตรา 41 ส่วนเครื่องสำอางไม่มีระบบใบอนุญาตโฆษณา แต่การโฆษณาต้องไม่ใช้ข้อความที่ไม่เป็นธรรมต่อผู้บริโภคหรือข้อความต้องห้ามตามพระราชบัญญัติเครื่องสำอาง พ.ศ. 2558 มาตรา 41 และสินค้าหมวดอื่นมีข้อกำหนดตามตารางด้านล่าง

ประเภทสินค้า กฎหมายเฉพาะ หน่วยงานกำกับ โทษการโฆษณาที่ฝ่าฝืนกฎหมายเฉพาะ ระดับความเสี่ยง
อาหาร (รวม Supplement) พ.ร.บ.อาหาร พ.ศ. 2522 สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) โฆษณาคุณประโยชน์/สรรพคุณอาหารโดยไม่ได้รับอนุญาต (มาตรา 41): ปรับไม่เกิน 5,000 บาท (มาตรา 71) — โฆษณาเป็นเท็จหรือหลอกลวง (มาตรา 40): จำคุกไม่เกิน 3 ปี หรือปรับไม่เกิน 30,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ (มาตรา 70) สูง
ยา พ.ร.บ.ยา พ.ศ. 2510 อย. โฆษณาขายยาฝ่าฝืนข้อห้ามตามมาตรา 88 ซึ่งใช้กับการโฆษณาขายยาทุกสื่อ หรือโฆษณาขายยาทางวิทยุกระจายเสียง เครื่องขยายเสียง วิทยุโทรทัศน์ ทางฉายภาพหรือภาพยนตร์ หรือทางสิ่งพิมพ์ โดยไม่ได้รับอนุมัติข้อความ เสียง หรือภาพที่ใช้ในการโฆษณาจากผู้อนุญาต หรือไม่ปฏิบัติตามเงื่อนไขที่ผู้อนุญาตกำหนด (มาตรา 88 ทวิ): ปรับไม่เกิน 100,000 บาท (มาตรา 124) — ห้ามแสดงสรรพคุณยาอันตรายหรือยาควบคุมพิเศษต่อประชาชนทั่วไป (มาตรา 88) สูง
เครื่องสำอาง พ.ร.บ.เครื่องสำอาง พ.ศ. 2558 อย. โฆษณาเป็นเท็จ เกินความจริง หรือไม่เป็นธรรมต่อผู้บริโภค (มาตรา 41): จำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับไม่เกิน 100,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ (มาตรา 84) สูง
เครื่องมือแพทย์ พ.ร.บ.เครื่องมือแพทย์ พ.ศ. 2551 (แก้ไขเพิ่มเติมโดยฉบับที่ 2 พ.ศ. 2562) อย. ต้องได้รับใบอนุญาตโฆษณาจากผู้อนุญาตก่อน (มาตรา 57 วรรคหนึ่ง) — โฆษณาโดยไม่ได้รับใบอนุญาต: จำคุกไม่เกิน 6 เดือน หรือปรับไม่เกิน 50,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ (มาตรา 116) — โฆษณาที่แสดงคุณประโยชน์ คุณภาพ ปริมาณ มาตรฐาน ส่วนประกอบ หรือแหล่งกำเนิดของเครื่องมือแพทย์อันเป็นเท็จหรือเกินความจริง หรือฝ่าฝืนข้อห้ามอื่นตามมาตรา 59: จำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับไม่เกิน 100,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ (มาตรา 117) สูง
เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ พ.ร.บ.ควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ พ.ศ. 2551 (แก้ไขเพิ่มเติมโดยฉบับที่ 2 พ.ศ. 2568) กรมควบคุมโรค (สำนักงานคณะกรรมการควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์) บทบัญญัติเรื่องโฆษณาที่เขียนใหม่ (มีผลใช้บังคับวันที่ 8 พฤศจิกายน 2568): ห้ามโฆษณาเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ เว้นแต่เป็นการให้ข้อมูลข่าวสาร ความรู้ หรือประชาสัมพันธ์ตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด (มาตรา 32/1) · ห้ามผู้ใดใช้ชื่อเสียงเพื่อแสวงหาประโยชน์ส่วนตนสื่อสารข้อมูลต่อสาธารณชนโดยแสดงชื่อหรือเครื่องหมายของเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ โดยมุ่งหมายชักจูงใจให้ผู้อื่นบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ (มาตรา 32/2) · ห้ามโฆษณาผลิตภัณฑ์หรือสิ่งอื่นใดที่ใช้ชื่อหรือเครื่องหมายของเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ในลักษณะที่อาจทำให้เข้าใจได้ว่าหมายความถึงการโฆษณาเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ (มาตรา 32/3) — ผู้ฝ่าฝืนมาตรา 32/1 หรือมาตรา 32/3 ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับไม่เกิน 100,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ และหากเป็นการกระทำของผู้ผลิต ผู้นำเข้า หรือผู้ขายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับไม่เกิน 500,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ (มาตรา 43) ส่วนผู้ฝ่าฝืนมาตรา 32/2 ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกิน 6 เดือน หรือปรับไม่เกิน 100,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ (มาตรา 43/1) และทั้งสองกรณียังต้องระวางโทษปรับอีกวันละไม่เกิน 50,000 บาทตลอดเวลาที่ยังฝ่าฝืนหรือจนกว่าจะได้ปฏิบัติให้ถูกต้อง สูง
บุหรี่/ผลิตภัณฑ์ยาสูบ พ.ร.บ.ควบคุมผลิตภัณฑ์ยาสูบ พ.ศ. 2560 กรมควบคุมโรค ห้ามโฆษณาโดยเด็ดขาด รวมถึง Social Media สูง
แนวปฏิบัติ ก่อนลง Campaign ใน Facebook Ads, TikTok Ads, LINE Official Account สำหรับสินค้าในกลุ่มนี้ ต้องตรวจสอบ (1) ใบอนุญาตโฆษณาจาก อย. สำหรับ Claim แต่ละข้อ ในหมวดที่กฎหมายเฉพาะกำหนดให้ต้องได้รับอนุญาต เช่น อาหารตามพระราชบัญญัติอาหาร พ.ศ. 2522 มาตรา 41 ส่วนเครื่องสำอางไม่มีระบบใบอนุญาตโฆษณา ผู้จดแจ้งหรือผู้ทำการโฆษณาเครื่องสำอางซึ่งสงสัยว่าการโฆษณาของตนจะเป็นการฝ่าฝืนหรือไม่เป็นไปตามพระราชบัญญัติเครื่องสำอาง พ.ศ. 2558 อาจขอให้คณะกรรมการเครื่องสำอางให้ความเห็นก่อนทำการโฆษณาได้ตามมาตรา 46 (2) ตัวอย่างโฆษณาที่ได้รับอนุมัติ (3) ข้อห้ามเฉพาะสินค้า เช่น ห้ามแสดงผลลัพธ์ที่ไม่สามารถพิสูจน์ได้

6. Influencer & Sponsored Content — กฎหมายและหน้าที่เปิดเผย Influencer & Sponsored Content Law

ปัจจุบันไทยยังไม่มีกฎหมายเฉพาะที่บังคับการเปิดเผย Sponsored Content อย่างชัดเจนในระดับ พ.ร.บ. แต่การที่ Influencer โพสต์โฆษณาโดยไม่เปิดเผยว่าได้รับค่าตอบแทนอาจทำให้ข้อความนั้นเข้าข่ายข้อความที่ก่อให้เกิดความเข้าใจผิดในสาระสำคัญเกี่ยวกับสินค้าหรือบริการ ซึ่งมาตรา 22 วรรคสอง (2) แห่งพระราชบัญญัติคุ้มครองผู้บริโภค พ.ศ. 2522 ห้ามใช้ในการโฆษณา โดยต้องพิจารณาเป็นรายกรณี มาตรา 22 เป็นบทห้ามข้อความโฆษณา ส่วนความรับผิดทางอาญาอยู่ในบทกำหนดโทษ เช่น มาตรา 47 และมาตรา 48 สำหรับรูปแบบการเปิดเผยตามแนวทางของสำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค ต้องตรวจจากแหล่งทางการ [ต้องยืนยันแหล่งที่มา] นอกจากนี้ มาตรา 26 แห่ง พ.ร.บ.เดียวกันให้อำนาจคณะกรรมการว่าด้วยการโฆษณากำหนดให้การโฆษณาทางสื่อใดต้องมีถ้อยคำที่ชัดเจนแสดงว่าเป็นข้อความที่มุ่งหมายเพื่อการโฆษณา ซึ่งเป็นฐานอำนาจโดยตรงในการบังคับให้ติดป้ายกำกับ Sponsored Content

บทบาท หน้าที่ตามกฎหมาย ความเสี่ยงหลัก แนวปฏิบัติ
แบรนด์/ผู้ว่าจ้าง ข้อความโฆษณาที่เผยแพร่ผ่าน Influencer ต้องไม่ใช้ข้อความต้องห้ามตามมาตรา 22 แห่งพระราชบัญญัติคุ้มครองผู้บริโภค พ.ศ. 2522 และต้องไม่นำข้อมูลอันเป็นเท็จเข้าสู่ระบบคอมพิวเตอร์ในลักษณะที่เป็นความผิดตามมาตรา 14 แห่งพระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. 2550 สูง — อาจรับผิดในฐานะผู้โฆษณาเมื่อครบองค์ประกอบของบทกำหนดโทษ เช่น พระราชบัญญัติคุ้มครองผู้บริโภค พ.ศ. 2522 มาตรา 47 ซึ่งต้องกระทำโดยเจตนาก่อให้เกิดความเข้าใจผิด ส่วนความรับผิดทางแพ่งต่อบุคคลภายนอกเป็นไปตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 428 กำหนด Script/Brief ที่ถูกกฎหมาย · ตรวจ Claim ก่อน Approve
Influencer/Creator หากเผยแพร่หรือส่งต่อข้อมูลคอมพิวเตอร์โดยรู้อยู่แล้วว่าเป็นข้อมูลอันเป็นเท็จตามมาตรา 14 (1) อาจมีความผิดตามมาตรา 14 (5) แห่งพระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. 2550 และหากโดยเจตนาก่อให้เกิดความเข้าใจผิด โฆษณาด้วยข้อความอันเป็นเท็จ อาจมีโทษตามมาตรา 47 แห่งพระราชบัญญัติคุ้มครองผู้บริโภค พ.ศ. 2522 กลาง–สูง — อาจต้องรับผิดเป็นรายบุคคลเมื่อการกระทำของตนครบองค์ประกอบ ต้องระบุ #โฆษณา #AD #Sponsored อย่างชัดเจนในโพสต์
Platform (Social Media) กรณีรู้เห็นเป็นใจให้มีเนื้อหาฝ่าฝืน มาตรา 14 → รับผิดตามมาตรา 15 พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ ต่ำ สำหรับ User-Generated Content โดยทั่วไป Platform ต้อง Take-down เนื้อหาผิดกฎหมายเมื่อได้รับแจ้ง
Agency โฆษณา หาก Agency เป็นผู้ออกแบบ/อนุมัติโฆษณาที่ฝ่าฝืน → รับผิดตามมาตรา 50 ผู้บริโภค (กึ่งหนึ่ง) กลาง ตรวจสอบ Legal Review ก่อน Production

ข้อกำหนดเฉพาะสำหรับรีวิวและ Testimonial

ประเภทรีวิว ข้อกำหนด ต้องระบุ ข้อห้าม
รีวิวจากลูกค้าจริง (Organic) ต้องเป็นความเห็นที่แท้จริง ไม่แต่ง/ซื้อ ไม่จำเป็นต้องระบุ Sponsored (ถ้าไม่มีค่าตอบแทน) ห้าม Fabricate หรือ Incentivize โดยแลกกับรีวิวบวก
Paid Review / Sponsored Post ต้องเปิดเผยว่าได้รับค่าตอบแทน #โฆษณา #AD #Paid #Sponsored อย่างเด่นชัด ห้ามซ่อนในข้อความหรือ Hashtag ปลายโพสต์ที่อ่านยาก
รีวิวสินค้าสุขภาพ/ยา/อาหาร ต้องได้รับอนุญาต อย. สำหรับ Claim ด้านสุขภาพ ระบุ Claim ที่ อย. อนุมัติเท่านั้น ห้ามอ้างสรรพคุณรักษาโรคโดยไม่มีหลักฐาน
Before-After / Transformation ต้องเป็นผลจริงที่ไม่ตัดต่อหรือ Enhance ระบุเงื่อนไขและระยะเวลาที่แท้จริง ห้ามใช้ภาพตัดต่อ Filter หรือ CGI โดยไม่แจ้ง

7. PDPA & Digital Footprint — Consent, Cookies, Data PDPA & Digital Marketing Data

พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 (PDPA) มีผลบังคับใช้เต็มรูปแบบตั้งแต่ 1 มิถุนายน 2565 — ครอบคลุมทุกกิจกรรม Digital Marketing ที่มีการเก็บ ใช้ หรือเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคล พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล 2562

ข้อมูลส่วนบุคคลที่พบบ่อยใน Social Media Marketing

ข้อมูล ประเภท ฐานทางกฎหมายที่ใช้ได้ ข้อควรระวัง
ชื่อ อีเมล เบอร์โทร จาก Lead Form ข้อมูลส่วนบุคคลทั่วไป Consent หรือ Legitimate Interest ต้องแจ้งวัตถุประสงค์การใช้ชัดเจนตอนเก็บ
Cookie / Pixel Tracking พฤติกรรม ข้อมูลส่วนบุคคล (Behavioral Data) ต้องได้รับ Consent ก่อนติดตั้ง Cookie ที่ไม่จำเป็น Banner Consent ต้องแสดงก่อนโหลด Cookie
Custom Audience / Lookalike Audience ข้อมูลส่วนบุคคล (ส่งให้ Platform) Consent ที่ครอบคลุมการส่งต่อให้บุคคลที่สาม ต้องระบุใน Privacy Notice ว่าส่งให้ Facebook/Google
ข้อมูลสุขภาพจาก Chatbot/Form ข้อมูลอ่อนไหว (Sensitive Data) ต้องได้รับ Explicit Consent เท่านั้น (มาตรา 26) ห้ามใช้ฐาน Legitimate Interest สำหรับข้อมูลสุขภาพ
IP Address / Device ID / Location ข้อมูลส่วนบุคคล Consent หรือกรณีจำเป็นตามที่กฎหมายกำหนด Geotargeting ต้องมีฐานทางกฎหมายรองรับ
Digital Footprint — ลบข้อมูลไม่ได้สมบูรณ์ เนื้อหาที่เผยแพร่ลง Social Media และข้อมูลพฤติกรรมที่ถูกบันทึกไม่สามารถลบออกจากระบบทั้งหมดได้อย่างสมบูรณ์ แม้จะมีสิทธิขอลบตาม PDPA — แบรนด์ต้องคำนึงถึงความเป็นถาวรของข้อมูลดิจิทัลในการกำหนดนโยบายการตลาด

หน้าที่ผู้ควบคุมข้อมูล (Data Controller) ใน Marketing

หน้าที่ ข้อกำหนด PDPA ผลต่อ Social Media Marketing
แจ้งวัตถุประสงค์ ต้องแจ้งก่อนหรือขณะเก็บข้อมูล (มาตรา 23) Form/Landing Page ต้องมี Privacy Notice ครบ
ขอ Consent ต้องชัดแจ้ง แยกออกจากข้อกำหนดอื่น ถอนได้ง่าย (มาตรา 19) Pre-ticked Box ไม่ถือเป็น Valid Consent
จำกัดการใช้ (Purpose Limitation) ใช้ได้เฉพาะตามวัตถุประสงค์ที่แจ้ง (มาตรา 21) Email ที่เก็บเพื่อ Order ห้ามนำไปทำ Newsletter โดยไม่แจ้งใหม่
การส่งข้อมูลต่างประเทศ ประเทศปลายทางต้องมีมาตรฐานคุ้มครองเพียงพอ (มาตรา 28) การส่ง Data ให้ Meta/Google (เซิร์ฟเวอร์ต่างประเทศ) ต้องมีมาตรการรองรับ

8. ลิขสิทธิ์ เครื่องหมายการค้า และ UGC Copyright, Trademark & User-Generated Content

นักการตลาดบน Social Media เสี่ยงละเมิดทรัพย์สินทางปัญญาทั้งในฐานะผู้ใช้งานและผู้เผยแพร่ พ.ร.บ.ลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2537 คุ้มครองงานที่สร้างสรรค์โดยอัตโนมัติทันทีที่สร้าง โดยไม่ต้องจดทะเบียน พ.ร.บ.ลิขสิทธิ์ 2537

ประเภทเนื้อหาและความเสี่ยงด้านลิขสิทธิ์

เนื้อหาที่ใช้ใน Social Media ความเสี่ยงลิขสิทธิ์ ข้อยกเว้น/การป้องกัน ระดับความเสี่ยง
เพลงประกอบใน Reel/TikTok/Video สูง — เพลงมีลิขสิทธิ์ของค่ายและนักดนตรี ใช้เพลง Royalty-Free หรือได้ License จากเจ้าของ หรือใช้ Library ใน Platform สูง
ภาพถ่าย/Graphic จาก Google/อินเทอร์เน็ต สูง — ภาพมีลิขสิทธิ์ของช่างภาพ/นักออกแบบ ใช้ภาพที่มี Creative Commons License ที่อนุญาต หรือซื้อจาก Stock สูง
ข่าว/บทความจากสื่อมวลชน ปานกลาง — แชร์ Link ได้ แต่ Copy เนื้อหาทั้งหมดไม่ได้ Quote สั้น + Link ต้นทาง (Fair Use ไทยมีขอบเขตแคบ) กลาง
User-Generated Content (UGC) จากลูกค้า ปานกลาง — ลูกค้าถือลิขสิทธิ์ใน UGC ของตน ขอ Permission เป็นลายลักษณ์อักษรก่อน Repost/Reuse กลาง
เนื้อหาที่ผลิตโดย AI (AI-Generated) ต่ำ–ปานกลาง — กฎหมายไทยยังไม่ชัดเจนเรื่อง AI-Copyright ตรวจสอบ TOS ของ AI Tool ที่ใช้ · ระวัง AI ที่ Train บนงานลิขสิทธิ์ กลาง (ไม่แน่นอน)
ใช้ Logo/ชื่อแบรนด์คู่แข่งในโฆษณา สูง — อาจละเมิดเครื่องหมายการค้า ต้องระมัดระวัง Comparative Advertising — ต้องเป็นข้อเท็จจริงที่สามารถพิสูจน์ได้ สูง
โทษละเมิดลิขสิทธิ์ การทำซ้ำ ดัดแปลง หรือเผยแพร่ต่อสาธารณชนโดยไม่ได้รับอนุญาต (มาตรา 27) มีโทษปรับ 20,000–200,000 บาท และหากกระทำเพื่อการค้า จำคุก 6 เดือน–4 ปี หรือปรับ 100,000–800,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ (มาตรา 69) — เจ้าของลิขสิทธิ์ยังฟ้องเรียกค่าเสียหายทางแพ่งได้ตามมาตรา 64 ซึ่งศาลสั่งเพิ่มได้ไม่เกิน 2 เท่าหากจงใจหรือทำให้งานเข้าถึงได้อย่างแพร่หลาย ทั้งนี้โดยไม่ต้องจดทะเบียนลิขสิทธิ์ก่อน

9. Pre-Publication Checklist ภาคปฏิบัติ Pre-Publication Compliance Checklist

Checklist นี้ใช้ก่อนเผยแพร่เนื้อหาการตลาดทุกชิ้น ไม่ว่าจะเป็น Post, Story, Video, Ad, Email หรือ DM Campaign

# รายการตรวจสอบ กฎหมายที่เกี่ยวข้อง ระดับความเสี่ยงหากไม่ทำ
1 ตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูล Claim ทุกข้อ — มีหลักฐานอ้างอิงได้ พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ มาตรา 14 · พระราชบัญญัติคุ้มครองผู้บริโภค พ.ศ. 2522 มาตรา 22 (1)(2) สูง
2 Before-After ภาพเป็นผลจริง ไม่ตัดต่อหรือใช้ Filter เกินจริง พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ มาตรา 14 (1) · มาตรา 22 (1) สูง
3 ตรวจสิทธิ์ใช้งานภาพ/เพลง/เนื้อหาที่ไม่ได้ผลิตเอง พ.ร.บ.ลิขสิทธิ์ 2537 สูง
4 สินค้าควบคุม อย. — ได้รับอนุญาตโฆษณาแล้วหรือยังในหมวดที่กฎหมายเฉพาะกำหนดให้ต้องได้รับอนุญาต และข้อความไม่ขัดข้อห้ามของกฎหมายเฉพาะ พ.ร.บ.เฉพาะ อย. (lex specialis) สูง
5 PDPA Consent — ข้อมูลลูกค้าที่ใช้ใน Targeting ได้รับ Consent ถูกต้อง พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล 2562 สูง
6 Email/LINE Broadcast มีปุ่ม Unsubscribe/บอกเลิกที่ใช้งานได้จริง พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ มาตรา 11 วรรคสอง กลาง
7 Sender ID/ชื่อผู้ส่งถูกต้อง ไม่ปลอมแปลงแหล่งที่มา พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ มาตรา 11 วรรคหนึ่ง กลาง
8 Sponsored/Paid Content ระบุ #โฆษณา #AD อย่างชัดเจน พระราชบัญญัติคุ้มครองผู้บริโภค พ.ศ. 2522 มาตรา 22 (ป้องกันความเข้าใจผิด) · มาตรา 26 (อำนาจกำหนดให้ระบุว่าเป็นโฆษณา) กลาง
9 ตรวจเครื่องหมายการค้า — ไม่ใช้ Logo/ชื่อแบรนด์อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต พ.ร.บ.เครื่องหมายการค้า 2534 กลาง
10 ข้อมูลส่วนบุคคลของลูกค้าในภาพ/วิดีโอ ได้รับ Consent ก่อนเผยแพร่ PDPA 2562 กลาง

10. FAQ เชิงปฏิบัติ Frequently Asked Questions

Q: แชร์รีวิวลูกค้าบน Facebook Page ต้องขอ Permission หรือไม่?
A: ใช่ — ลูกค้าถือลิขสิทธิ์ใน Review/Comment ของตนตาม พ.ร.บ.ลิขสิทธิ์ 2537 การ Repost โดยไม่ได้รับอนุญาตอาจเป็นการละเมิดลิขสิทธิ์และ PDPA (เพราะมีชื่อ/รูปภาพบุคคล) แนะนำให้ Comment ขอ Permission ก่อน หรือกำหนด T&C ใน UGC Campaign
Q: โพสต์บอกว่า "ขายดีที่สุด" หรือ "No.1 ในประเทศไทย" ได้หรือไม่?
A: ได้ หากมีหลักฐานอ้างอิงที่เชื่อถือได้ (ยอดขาย/การสำรวจที่มีมาตรฐาน) และระบุแหล่งที่มาชัดเจน — แต่หากเป็นการอ้างโดยไม่มีหลักฐานอาจเป็นข้อความที่ไม่เป็นธรรมต่อผู้บริโภคตามพระราชบัญญัติคุ้มครองผู้บริโภค พ.ศ. 2522 มาตรา 22 วรรคสอง (1) และ (2)
Q: ใช้เพลง Trending ใน TikTok สำหรับโพสต์โฆษณาธุรกิจได้หรือไม่?
A: ไม่แนะนำ — เพลงส่วนใหญ่ใน TikTok Sound Library อนุญาตเฉพาะ Personal/Creator Account ไม่ใช่ Business Account ที่ใช้ในเชิงพาณิชย์ ควรใช้ TikTok Commercial Music Library หรือซื้อ License ต่างหาก
Q: ส่ง LINE Broadcast ให้สมาชิก LINE OA ทั้งหมดต้องทำอะไรบ้าง?
A: (1) ต้องมีปุ่มบล็อก/เลิกติดตามที่ใช้งานได้ตาม พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ มาตรา 11 วรรคสอง (2) ข้อความต้องระบุผู้ส่งชัดเจน (3) ไม่ใช้ Sender ID ปลอมตามมาตรา 11 วรรคหนึ่ง (4) ตรวจสอบว่าสมาชิกสมัครด้วยความสมัครใจและได้รับ PDPA Consent แล้ว
Q: โฆษณา Supplement บน Facebook อ้างว่า "ช่วยเพิ่มภูมิคุ้มกัน" ได้หรือไม่?
A: Supplement จัดเป็น "อาหาร" ตาม พ.ร.บ.อาหาร 2522 — Claim ด้านสุขภาพต้องได้รับอนุมัติจาก อย. ก่อน คำว่า "ช่วยเพิ่มภูมิคุ้มกัน" อาจเข้าข่ายอ้างสรรพคุณทางยาซึ่งต้องใช้ พ.ร.บ.ยา 2510 แทน — ความเสี่ยงสูงมาก ต้องปรึกษาทนายความและผู้เชี่ยวชาญ อย. ก่อน
Q: หากใช้ AI เขียน Content แล้วโพสต์ข้อมูลที่ AI Hallucinate ออกไป ใครรับผิด?
A: บุคคลที่เผยแพร่/อนุมัติเนื้อหารับผิดตามกฎหมาย — AI ไม่ใช่ "บุคคล" ตามกฎหมายไทยและไม่สามารถรับผิดได้ แบรนด์หรือนักการตลาดที่ Post เนื้อหาเท็จออกไปยังคงเสี่ยงละเมิด มาตรา 14 (1) พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ และมาตรา 22 ผู้บริโภค ต้องตรวจสอบเนื้อหา AI ทุกชิ้นก่อนเผยแพร่

อ้างอิง References

ข้อสงวนสิทธิ์: บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ความรู้ทั่วไปด้านกฎหมายเท่านั้น มิใช่คำปรึกษากฎหมายสำหรับกรณีเฉพาะ ข้อมูลกฎหมายอาจมีการเปลี่ยนแปลง ผู้อ่านควรปรึกษาทนายความที่มีความเชี่ยวชาญก่อนดำเนินการ · Legal Advance Solution Co., Ltd. — AI-assisted legal education content · อัปเดต มิถุนายน 2569