ธันย์ธรณ์เทพ แย้มอุทัย, Ph.D. | LAS Legal | 3 เมษายน 2569
บริษัทของคุณอาจต้องรับผิดทางอาญา แม้กรรมการจะไม่รู้เรื่องเลย — นี่ไม่ใช่คำขู่ แต่เป็นกฎหมายที่บังคับใช้จริง พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. 2561 กำหนดให้นิติบุคคลรับผิดได้หากบุคคลที่เกี่ยวข้องกระทำความผิดเพื่อประโยชน์ของนิติบุคคล
พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. 2561 มาตรา 123/5 กำหนดว่า หากบุคคลที่เกี่ยวข้องกับนิติบุคคลให้ เสนอให้ หรือสัญญาว่าจะให้ทรัพย์สินหรือประโยชน์อื่นใดแก่เจ้าหน้าที่ของรัฐ เพื่อจูงใจให้กระทำการ ไม่กระทำการ หรือประวิงการกระทำใด เพื่อประโยชน์ของนิติบุคคลนั้น ให้ถือว่านิติบุคคลมีความผิดด้วย เว้นแต่จะพิสูจน์ได้ว่ามีมาตรการป้องกันที่เหมาะสม
การจะยกเว้นความรับผิดตามมาตรา 123/5 นิติบุคคลต้องพิสูจน์ว่าได้จัดให้มีมาตรการควบคุมภายในที่เหมาะสม หลักเกณฑ์สำคัญ ได้แก่:
พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. 2561 มาตรา 36 กำหนดมาตรการคุ้มครองพยานและผู้แจ้งเบาะแส องค์กรที่มีระบบ Whistleblower ที่มีประสิทธิภาพจะสามารถตรวจพบและแก้ไขปัญหาได้เร็วกว่า ลดความเสียหายที่อาจเกิดขึ้น
Compliance ไม่ใช่เรื่องของบริษัทใหญ่เท่านั้น SME ที่ติดต่อกับหน่วยงานรัฐก็มีความเสี่ยงเช่นกัน การจัดทำมาตรการป้องกันที่เหมาะสมไม่เพียงแต่ปกป้องบริษัทจากความรับผิดทางอาญา แต่ยังสร้างวัฒนธรรมองค์กรที่โปร่งใสและยั่งยืน
Disclaimer: บทความนี้จัดทำเพื่อวัตถุประสงค์ทางวิชาการและให้ความรู้ทั่วไปเท่านั้น ไม่ถือเป็นคำแนะนำทางกฎหมายเฉพาะราย ผู้อ่านควรปรึกษาที่ปรึกษากฎหมายก่อนตัดสินใจดำเนินการใด ๆ