EN | TH
LAS SHARE

อายุความ — เวลาที่กฎหมายให้คุณ

ธันย์ธรณ์เทพ แย้มอุทัย, Ph.D. | LAS Legal | 3 เมษายน 2569

สิทธิเรียกร้องทุกอย่างมีวันหมดอายุ — ถ้าคุณไม่ฟ้องภายในเวลาที่กฎหมายกำหนด สิทธิเรียกร้องนั้นจะขาดอายุความ และลูกหนี้มีสิทธิปฏิเสธการชำระหนี้ได้

หลักอายุความทั่วไป

ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 193/9 อายุความทั่วไปสำหรับสิทธิเรียกร้องคือ 10 ปี นับแต่ขณะที่อาจบังคับสิทธิเรียกร้องได้ เว้นแต่กฎหมายจะกำหนดไว้เป็นอย่างอื่น

ตารางอายุความสำคัญ 10 ประเภท

#ประเภทสิทธิเรียกร้องอายุความมาตราอ้างอิง
1สิทธิเรียกร้องทั่วไป10 ปีปพพ. ม.193/9
2สิทธิเรียกร้องตามสัญญา (ค้างชำระ)5 ปีปพพ. ม.193/33
3ละเมิด (จากวันรู้ตัวผู้ทำละเมิด)1 ปีปพพ. ม.448 วรรคหนึ่ง
4ละเมิด (จากวันทำละเมิด)10 ปีปพพ. ม.448 วรรคหนึ่ง
5ค่าเช่าค้างชำระ5 ปีปพพ. ม.193/33(4)
6ค่าจ้างทำของ2 ปีปพพ. ม.193/34(1)
7ดอกเบี้ยค้างชำระ5 ปีปพพ. ม.193/33(1)
8ค่าสินจ้างแรงงาน2 ปีปพพ. ม.193/34(9)
9เรียกเงินกู้ยืมคืน10 ปีปพพ. ม.193/9
10ตั๋วเงิน (เช็ค)1 ปีปพพ. ม.1002

วิธีนับอายุความ

ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 193/12 อายุความเริ่มนับตั้งแต่วันที่อาจบังคับสิทธิเรียกร้องได้ ไม่นับวันแรก (มาตรา 193/3 วรรคสอง) เช่น สัญญากู้ยืมกำหนดชำระคืนวันที่ 1 มกราคม อายุความเริ่มนับวันที่ 2 มกราคม

การสะดุดหยุดลง (Interruption)

ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 193/14 อายุความสะดุดหยุดลงในกรณี:

เมื่ออายุความสะดุดหยุดลง อายุความที่ล่วงไปแล้วไม่นับ เริ่มนับใหม่ตั้งแต่เหตุสะดุดหยุดลงสิ้นสุดลง (ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 193/15)

ข้อควรรู้: อายุความที่ขาดไปไม่ทำให้สิทธิเรียกร้องสูญหาย แต่ลูกหนี้สามารถยกขึ้นเป็นข้อต่อสู้ได้ หากลูกหนี้ไม่ยกอายุความขึ้นต่อสู้ ศาลจะไม่ยกขึ้นเองตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 193/29

สรุป

อายุความเป็นเรื่องที่ผู้ประกอบการมักประมาท ทำให้สูญเสียสิทธิเรียกร้องทั้งที่มีหลักฐานครบถ้วน การบริหารจัดการเอกสารสัญญาให้เป็นระบบ พร้อมติดตามวันครบกำหนดอายุความ เป็นสิ่งจำเป็นสำหรับทุกธุรกิจ

← ตอนที่ 3 LAS SHARE 4/10 ตอนที่ 5 →

Disclaimer: บทความนี้จัดทำเพื่อวัตถุประสงค์ทางวิชาการและให้ความรู้ทั่วไปเท่านั้น ไม่ถือเป็นคำแนะนำทางกฎหมายเฉพาะราย ผู้อ่านควรปรึกษาที่ปรึกษากฎหมายก่อนตัดสินใจดำเนินการใด ๆ