- การจัดประเภทการใช้ประโยชน์: พ.ร.บ.ภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง พ.ศ. 2562 แบ่งประเภทเป็น เกษตรกรรม, อยู่อาศัย, อื่น ๆ (พาณิชยกรรม/อุตสาหกรรม), และรกร้างว่างเปล่า ผู้ลงทุนต้องตรวจสอบการสำแดงเท็จ (Agricultural Camouflage) เช่น การปลูกพืชเพื่อเลี่ยงภาษีพาณิชยกรรม ซึ่งอาจถูกองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) ประเมินย้อนหลังได้ภายในระยะเวลาที่พระราชบัญญัติภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง พ.ศ. 2562 มาตรา 53 กำหนด
- ภาษีที่ดินรกร้างแบบขั้นบันได (Tax Escalation): ตามพระราชบัญญัติภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง พ.ศ. 2562 มาตรา 43 หากทิ้งที่ดินไว้ว่างเปล่าติดต่อกัน อัตราภาษีจะเพิ่มขึ้น 0.3% ทุก 3 ปี จนกว่าจะถึงเพดานสูงสุดที่ 3.0% [ต้องยืนยันแหล่งที่มา] สร้างภาระต้นทุนการถือครอง (Holding Cost) ที่สูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ
- บุริมสิทธิและหนี้ค้างชำระ: ค่าภาษีอากรค้างชำระมีบุริมสิทธิสามัญเหนือทรัพย์สินทั้งหมดของลูกหนี้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 253 (3) โดยจำกัดเฉพาะภาษีที่ค้างในปีปัจจุบันและก่อนนั้นอีกหนึ่งปีตามมาตรา 256 ส่วนสิทธิเพิ่มเติมขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นตามพระราชบัญญัติภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง พ.ศ. 2562 ต้องอ้างบทบัญญัติของพระราชบัญญัตินั้นเอง หนี้ภาษีที่ค้างชำระเป็นหนี้ของผู้เสียภาษีเดิม อปท. อาจแจ้งระงับการจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรม และดำเนินการบังคับตามที่พระราชบัญญัติภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง พ.ศ. 2562 มาตรา 59 มาตรา 60 และมาตรา 62 บัญญัติ ผู้ซื้อจึงควรให้ผู้ขายชำระภาษีค้างก่อนโอนหรือหักจากราคา และควรขอหนังสือรับรองการชำระภาษีจาก อปท. [ต้องยืนยันแหล่งที่มา] ก่อนโอน ทั้งนี้ ภาระหนี้ค้างอาจรวมถึง เบี้ยปรับ (10-40%) และเงินเพิ่ม (1% ต่อเดือน) ซึ่งขึ้นอยู่กับช่วงเวลาที่ชำระภาษี คือ เบี้ยปรับร้อยละ 10 หากชำระก่อนได้รับหนังสือแจ้งเตือน ร้อยละ 20 หากชำระภายในเวลาที่กำหนดในหนังสือแจ้งเตือน และร้อยละ 40 ในกรณีอื่น พร้อมเงินเพิ่มร้อยละ 1 ต่อเดือนของภาษีค้างชำระ ตามพระราชบัญญัติภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง พ.ศ. 2562 มาตรา 68 ประกอบมาตรา 69 และมาตรา 70
สถานการณ์ที่ผู้ประกอบการมักพบจริง
- ผู้ประกอบการอสังหาริมทรัพย์เข้าซื้อที่ดินขนาดใหญ่จากบุคคลธรรมดา โดยเห็นว่าพื้นที่ส่วนใหญ่ปลูกมะนาวและกล้วยเต็มพื้นที่ จึงประเมินค่าภาษีในอัตราเกษตรกรรม (0.01% - 0.1% [ต้องยืนยันแหล่งที่มา]) แต่เมื่อมีการตรวจสอบ Due Diligence กลับพบว่า องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นได้มีหนังสือประเมินย้อนหลังว่าเป็นการใช้ประโยชน์ "ประเภทอื่น" เนื่องจากเจ้าของเดิมใช้พื้นที่บางส่วนเป็นที่พักสินค้าและมีสิ่งปลูกสร้างถาวรที่ไม่เข้าข่ายเกษตรกรรม จุดพลิกคือที่ดินแปลงนี้ถูกค้างชำระภาษีมาแล้ว 2 ปี พร้อมเบี้ยปรับสะสม บทความนี้จะช่วยให้ท่านตรวจสอบ "กับดักภาษี" ก่อนที่ภาระหนี้หลักล้านจะกลายเป็นต้นทุนแฝงในโครงการ
ภูมิทัศน์กฎหมายภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างและการผังเมืองในประเทศไทย
การประกาศใช้พระราชบัญญัติภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง พ.ศ. 2562 (วันที่มีผลใช้บังคับต้องตรวจจากฉบับทางการ [ต้องยืนยันแหล่งที่มา]) เปลี่ยนจากฐานค่ารายปีของทรัพย์สินและราคาปานกลางของที่ดินตามกฎหมายเดิม ได้แก่ พระราชบัญญัติภาษีโรงเรือนและที่ดิน พ.ศ. 2475 และพระราชบัญญัติภาษีบำรุงท้องที่ พ.ศ. 2508 ซึ่งถูกยกเลิก [ต้องยืนยันแหล่งที่มา] มาเป็นฐานมูลค่าทรัพย์สิน (Value-based) โดยมุ่งเน้นการกระตุ้นให้เกิดการใช้ประโยชน์ในที่ดินและลดความเหลื่อมล้ำ กฎหมายฉบับนี้ทำงานควบคู่กับ พ.ร.บ.การผังเมือง พ.ศ. 2562 ซึ่งกำหนดประเภทการใช้ประโยชน์ที่ดิน (Zoning) ทำให้การตรวจสอบ Due Diligence ต้องดูทั้ง "การใช้จริง" และ "ข้อจำกัดตามผังเมือง" ควบคู่กัน
ผลกระทบเชิงธุรกิจ Business Consequences
- หนี้ภาษีท้องถิ่นย้อนหลังหลักล้าน: การประเมินย้อนหลังจากการจัดประเภทการใช้ประโยชน์ผิดพลาด (Misclassification)
- การระงับการโอนกรรมสิทธิ์: อปท. มีอำนาจแจ้งระงับการจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรม ณ สำนักงานที่ดิน หากพบว่ามีภาษีค้างชำระตามพระราชบัญญัติภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง พ.ศ. 2562 มาตรา 59 และมาตรา 60
- ต้นทุนการถือครองที่ดินพุ่งสูง: อัตราภาษีที่ดินรกร้าง (0.3% - 0.7% [ต้องยืนยันแหล่งที่มา]) สูงกว่าเกษตรกรรมหลายสิบเท่า ซึ่งกระทบต่อ Internal Rate of Return (IRR) ของโครงการ
กรอบกฎหมายและ Claim Ledger Legal Framework
| Claim ID | Legal Provision | Issue Description | Potential Risk |
|---|---|---|---|
| C-INVEST-10-01 | พระราชบัญญัติภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง พ.ศ. 2562 มาตรา 37 | ประเภทการใช้ประโยชน์ 4 ประเภท | การประเมินภาษีผิดประเภท (Misclassification) |
| C-INVEST-10-02 | พระราชบัญญัติภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง พ.ศ. 2562 มาตรา 37 และมาตรา 43 | อัตราภาษีที่ดินรกร้างว่างเปล่า | Tax Escalation +0.3% ทุก 3 ปี [ต้องยืนยันแหล่งที่มา] |
| C-INVEST-10-03 | ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 251 มาตรา 253 (3) มาตรา 256 และมาตรา 284; พระราชบัญญัติภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง พ.ศ. 2562 มาตรา 59 และมาตรา 60 | ค่าภาษีอากรค้างชำระเป็นบุริมสิทธิสามัญเหนือทรัพย์สินทั้งหมดของลูกหนี้ (จำกัดเฉพาะภาษีที่ค้างในปีปัจจุบันและก่อนนั้นอีกหนึ่งปี) | ก่อนโอน อปท. อาจแจ้งระงับการจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรมตามพระราชบัญญัติภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง พ.ศ. 2562 มาตรา 59 และมาตรา 60 ส่วนหลังโอน บุริมสิทธิสามัญยกขึ้นต่อสู้บุคคลภายนอกผู้ได้ไปลงทะเบียนสิทธิไว้ไม่ได้ (มาตรา 284) ผลต่อผู้ซื้อจึงขึ้นอยู่กับบทบัญญัติของพระราชบัญญัติภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง พ.ศ. 2562 [ต้องยืนยันมาตรา] |
| C-INVEST-10-04 | พระราชบัญญัติภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง พ.ศ. 2562 มาตรา 59 และมาตรา 60 | การแจ้งระงับการโอนกรรมสิทธิ์ | ไม่สามารถโอนที่ดินได้จนกว่าจะชำระหนี้เสร็จสิ้น |
| C-INVEST-10-05 | พระราชบัญญัติภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง พ.ศ. 2562 มาตรา 68 ประกอบมาตรา 69 และมาตรา 70 | เบี้ยปรับและเงินเพิ่ม | เบี้ยปรับ 10-40% ตามช่วงเวลาที่ชำระภาษี (สูงสุด 40%) และเงินเพิ่ม 1% ต่อเดือน |
4 เสาหลักการตรวจ Due Diligence ด้านที่ดิน
- กรรมสิทธิ์ (Title Deed): ตรวจสอบสารบัญจดทะเบียนหลังโฉนดว่ามีการอายัดหรือแจ้งระงับการโอนจาก อปท. หรือไม่
- การใช้ประโยชน์จริง (Actual Usage): สำรวจพื้นที่หน้างาน (Site Inspection) เพื่อเทียบกับภาพถ่ายทางอากาศและการสำแดงต่อ อปท.
- การประเมินทุนทรัพย์ (Treasury Valuation): ตรวจสอบราคาประเมินทุนทรัพย์ที่ดินและสิ่งปลูกสร้างจากกรมธนารักษ์เพื่อคำนวณฐานภาษีที่ถูกต้อง
- ประวัติการชำระภาษี อปท.: ตรวจสอบแบบแจ้งการประเมิน (ภ.ด.ส. 6/7/8) และใบเสร็จรับเงิน (ภ.ด.ส. 11) [ต้องยืนยันแหล่งที่มา] ย้อนหลังอย่างน้อย 3 ปี และให้ครอบคลุมระยะเวลาที่ อปท. ประเมินย้อนหลังได้ตามพระราชบัญญัติภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง พ.ศ. 2562 มาตรา 53
กลโกงแปลงที่ดินพาณิชย์เป็นเกษตรกรรม (Agricultural Camouflage) และความเสี่ยงถูก อปท. เรียกเก็บย้อนหลัง
ในทางปฏิบัติ เจ้าของที่ดินมัก "ปลูกพืชระยะสั้น" เพื่อให้เข้าเกณฑ์เกษตรกรรมตามประกาศกระทรวงการคลังและกระทรวงมหาดไทย (ต้องระบุชื่อ ฉบับ และวันที่ของประกาศให้ครบ [ต้องยืนยันมาตรา] [ต้องยืนยันแหล่งที่มา]) อย่างไรก็ตาม หาก อปท. ตรวจสอบพบว่าจำนวนต้นไม้ไม่ครบตามเกณฑ์ที่ประกาศกำหนด หรือมีการใช้พื้นที่ส่วนใหญ่เพื่อวัตถุประสงค์อื่น อปท. มีอำนาจประเมินใหม่ย้อนหลังภายในระยะเวลาที่พระราชบัญญัติภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง พ.ศ. 2562 มาตรา 53 กำหนด ซึ่งผู้ซื้อต้องระวังการถูกเรียกเก็บส่วนต่างภาษี ทั้งนี้ มาตราดังกล่าวให้ชำระภาษีที่ต้องเสียเพิ่มเติมโดยไม่ต้องเสียเบี้ยปรับหรือเงินเพิ่มภายในสามสิบวันนับแต่วันที่ได้รับแจ้งการประเมิน
หนี้ภาษีค้างชำระและหนังสือรับรองการชำระภาษี Tax Clearance Certificate
ก่อนการโอนกรรมสิทธิ์ ผู้ซื้อควรจัดลำดับความสำคัญในการขอ "หนังสือรับรองการชำระภาษี" จากสำนักงานเขตหรือเทศบาลที่ที่ดินตั้งอยู่ (ประเภทของหนังสือรับรองที่ อปท. ออกให้ตามระเบียบต้องตรวจสอบ [ต้องยืนยันแหล่งที่มา]) หากปรากฏหนี้ค้างชำระ ซึ่งเป็นหนี้ของผู้เสียภาษีเดิมตามพระราชบัญญัติภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง พ.ศ. 2562 มาตรา 9 ผู้ซื้อควรเจรจาให้ผู้ขายชำระให้เสร็จสิ้นก่อนวันโอน หรือตกลงหักเงินค่าซื้อขายเพื่อนำไปชำระภาษีค้างชำระ ณ วันโอนกรรมสิทธิ์
LAS Practice Note: การออกแบบข้อสัญญา Real Estate Tax Warranty และ Specific Indemnity ในสัญญา SPA
- Tax Warranty: ผู้ขายต้องยืนยันว่าได้ชำระภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างครบถ้วนและถูกต้องตามประเภทการใช้ประโยชน์จริงจนถึงวันโอน
- Specific Indemnity: กำหนดให้ผู้ขายเป็นผู้รับผิดชอบในหนี้ภาษี เบี้ยปรับ หรือเงินเพิ่มใด ๆ ที่เกิดขึ้นจากการประเมินย้อนหลังสำหรับระยะเวลาก่อนวันโอนกรรมสิทธิ์ (Pre-Closing Tax Liability) โดยไม่มีเงื่อนไข
- Retention/Escrow: ในดีลขนาดใหญ่ ควรมีการกันเงินค่าซื้อขายส่วนหนึ่งไว้เพื่อชำระภาษีที่อาจถูกประเมินย้อนหลัง
ข้อต่อสู้ของผู้ขายกับผู้ซื้อ Devil's Advocate
- ฝั่งผู้ขาย: มักอ้างว่า "จ่ายภาษีครบตามใบแจ้งประเมินแล้ว" และ "อปท. ตรวจสอบแล้วไม่แย้ง" จึงไม่ควรต้องรับผิดชอบภายหลัง
- ฝั่งผู้ซื้อ: ต้องโต้แย้งว่าใบแจ้งประเมินเดิมอาจเกิดจากการสำแดงข้อมูลที่ไม่ครบถ้วน และตามกฎหมายค่าภาษีอากรค้างชำระมีบุริมสิทธิสามัญเหนือทรัพย์สินทั้งหมดของลูกหนี้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 253 (3) จำกัดเฉพาะภาษีที่ค้างในปีปัจจุบันและก่อนนั้นอีกหนึ่งปีตามมาตรา 256 และ อปท. อาจดำเนินการบังคับตามพระราชบัญญัติภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง พ.ศ. 2562 มาตรา 62 แม้บุริมสิทธิสามัญจะยกขึ้นต่อสู้บุคคลภายนอกผู้ได้ไปลงทะเบียนสิทธิไว้ไม่ได้ (มาตรา 284) แต่หากเกิดการตรวจสอบย้อนหลังก่อนโอน การจดทะเบียนโอนอาจถูกระงับ และผลต่อผู้ซื้อหลังโอนขึ้นอยู่กับพระราชบัญญัติดังกล่าว ผู้ขายจึงควรรับผิดตามข้อสัญญาชดใช้
ตัวอย่างสถานการณ์จำลอง Worked Example
ข้อเท็จจริงสมมติ: บริษัท A เข้าซื้อที่ดิน 50 ไร่ มูลค่า 300 ล้านบาท เจ้าของเดิมสำแดงว่าเป็นที่ดินเกษตรกรรม (ภาษีประมาณ 30,000 บาท/ปี) ตัวเลขทั้งหมดในตัวอย่างนี้เป็นการคำนวณอย่างง่ายที่สมมติขึ้นเพื่อประกอบคำอธิบาย มิใช่อัตราภาษีหรือจำนวนภาษีที่ยืนยันจากตัวบท
- การตรวจพบ: อปท. ตรวจสอบพบว่าที่ดินทิ้งร้างมาแล้ว 4 ปี (สมมติอัตราภาษีรกร้าง 0.3% ในปี 1-3 และปรับเป็น 0.6% ในปีที่ 4 [ต้องยืนยันแหล่งที่มา])
- ภาระหนี้จริง: ภาษีค้างชำระที่ อปท. ยังทบทวนการประเมินได้ตามพระราชบัญญัติภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง พ.ศ. 2562 มาตรา 53 ซึ่งห้ามทบทวนเมื่อพ้นสามปีนับแต่วันสุดท้ายแห่งกำหนดเวลาการชำระภาษี และให้ชำระภาษีที่ต้องเสียเพิ่มเติมโดยไม่ต้องเสียเบี้ยปรับหรือเงินเพิ่มภายในสามสิบวันนับแต่วันที่ได้รับแจ้งการประเมิน (ตัวอย่างนี้สมมติว่าภาษีของปีที่ 1 พ้นระยะเวลาสามปีดังกล่าวแล้ว จึงคงเหลือปีที่ 2 ถึงปีที่ 4 และสมมติกรณีที่รุนแรงที่สุดว่าเจ้าของเดิมมิได้ชำระภายในสามสิบวัน) หลังหักส่วนที่เจ้าของเดิมชำระไว้แล้วในอัตราเกษตรกรรมประมาณ 30,000 บาทต่อปี คือ ปีที่ 2 และปีที่ 3 ปีละ 870,000 บาท (0.3% ของ 300 ล้านบาท = 900,000 บาท หักออก 30,000 บาท) รวม 1.74 ล้านบาท และปีที่ 4 จำนวน 1.77 ล้านบาท (0.6% ของ 300 ล้านบาท = 1.8 ล้านบาท หักออก 30,000 บาท) รวมภาษีค้าง 3.51 ล้านบาท + เบี้ยปรับตามอัตราที่กฎหมายกำหนด (ตัวอย่างนี้ใช้อัตราสูงสุดร้อยละ 40 เพื่อแสดงกรณีที่รุนแรงที่สุด) 1.404 ล้านบาท + เงินเพิ่มร้อยละ 1 ต่อเดือน (สมมติเพื่อความง่ายว่ายอดภาษีค้างรวม 3.51 ล้านบาทค้างชำระเป็นเวลา 24 เดือนนับแต่พ้นกำหนดชำระ และไม่คำนวณเพดานของเงินเพิ่ม) 0.8424 ล้านบาท ตามพระราชบัญญัติภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง พ.ศ. 2562 มาตรา 68 ประกอบมาตรา 70 รวมประมาณ 5.76 ล้านบาท
- การแก้ไข: ผู้ซื้อเจรจาลดราคา 5 ล้านบาท ซึ่งเป็นผลของการต่อรองทางพาณิชย์ มิใช่จำนวนที่เท่ากับหนี้ภาษีทั้งหมดที่คำนวณได้ข้างต้น (ประมาณ 5.76 ล้านบาท) ส่วนที่ยังไม่ครอบคลุมควรจัดการด้วย Specific Indemnity หรือ Retention/Escrow ตามข้อสัญญาที่กล่าวไว้ข้างต้น นอกจากนี้ หากที่ดินยังคงรกร้างต่อไป ภาษีของปีถัดไปตามอัตราที่ปรับขึ้น (Escalation) จะเป็นต้นทุนการถือครองของผู้ซื้อ ซึ่งมิได้รวมอยู่ในยอดข้างต้น
Checklist 10 จุดตรวจ Land & Building Tax Due Diligence
- ตรวจสอบประเภทที่ดินในโฉนดเทียบกับผังเมืองปัจจุบัน
- ขอดูใบแจ้งการประเมินภาษี (ภ.ด.ส. 6/7/8 [ต้องยืนยันแหล่งที่มา]) ย้อนหลังอย่างน้อย 3 ปี และให้ครอบคลุมระยะเวลาที่ อปท. ประเมินย้อนหลังได้ตามพระราชบัญญัติภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง พ.ศ. 2562 มาตรา 53
- ขอดูใบเสร็จรับเงินภาษี (ภ.ด.ส. 11 [ต้องยืนยันแหล่งที่มา]) และตรวจสอบความถูกต้องของยอดเงิน
- ตรวจสอบสถานะการค้างชำระภาษีที่สำนักงานเขต เทศบาล หรือองค์การบริหารส่วนตำบล
- ตรวจสอบว่ามีหนังสือแจ้งระงับการโอนกรรมสิทธิ์ตามพระราชบัญญัติภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง พ.ศ. 2562 มาตรา 59 และมาตรา 60 หรือไม่
- สำรวจหน้างานจริงว่ามีการใช้ประโยชน์ตรงตามที่สำแดงหรือไม่ (ที่ดินรกร้างว่างเปล่า เกษตรกรรม หรือพาณิชยกรรม)
- ตรวจสอบเกณฑ์ขั้นต่ำของจำนวนต้นไม้ตามประกาศที่เกี่ยวข้อง (กรณีอ้างความเป็นเกษตรกรรม) [ต้องยืนยันแหล่งที่มา]
- คำนวณ Tax Escalation หากที่ดินถูกจัดประเภทเป็นที่รกร้างว่างเปล่า
- ตรวจสอบชื่อผู้เสียภาษีในระบบ อปท. ว่าตรงกับชื่อเจ้าของกรรมสิทธิ์หรือไม่ และตรวจว่าผู้เสียภาษีของปีที่โอนกรรมสิทธิ์กลางปีคือผู้ใดตามพระราชบัญญัติภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง พ.ศ. 2562 มาตรา 9
- ยืนยันการขอหนังสือรับรองการชำระภาษีเพื่อใช้ประกอบการโอน ณ สำนักงานที่ดิน [ต้องยืนยันแหล่งที่มา]
คำถามที่พบบ่อย Frequently Asked Questions
อ้างอิง — References
- พระราชบัญญัติภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง พ.ศ. 2562 มาตรา 9 และมาตรา 37
- พระราชบัญญัติภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง พ.ศ. 2562 มาตรา 43 และมาตรา 53
- พระราชบัญญัติภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง พ.ศ. 2562 มาตรา 59 ประกอบมาตรา 60 และมาตรา 62
- พระราชบัญญัติภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง พ.ศ. 2562 มาตรา 68 ประกอบมาตรา 69 และมาตรา 70
- พระราชบัญญัติการผังเมือง พ.ศ. 2562
- ระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยการดำเนินการตามพระราชบัญญัติภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง พ.ศ. 2562 (ชื่อเต็ม ฉบับ และปีของระเบียบต้องตรวจสอบให้ครบ) [ต้องยืนยันแหล่งที่มา]
- ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 253 (3) และมาตรา 256 (บุริมสิทธิสามัญในค่าภาษีอากร จำกัดเฉพาะภาษีที่ค้างในปีปัจจุบันและก่อนนั้นอีกหนึ่งปี)
- สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา — ระบบสืบค้นกฎหมาย (OCS)