คำตอบสั้น — Quick Answer / TL;DR
- ระยะเวลารับประกันการเสื่อมสภาพของแบตเตอรี่: ถ้าสัญญามิได้กำหนดไว้เป็นอย่างอื่น ผู้รับจ้างรับผิดเพื่อความชำรุดบกพร่องเฉพาะที่ปรากฏขึ้นภายในหนึ่งปีนับแต่วันส่งมอบ หรือภายในห้าปีหากการที่ทำเป็นสิ่งปลูกสร้างกับพื้นดิน นอกจากเรือนโรงทำด้วยเครื่องไม้ ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 600 การรับประกันการเสื่อมสภาพของแบตเตอรี่ที่ยาวกว่านั้นจึงต้องเขียนไว้ในสัญญาโดยชัดแจ้ง พร้อมสูตรการเสื่อมสภาพของความจุ (State of Health: SoH Degradation Curve) ตามรอบการใช้งานหรือตามระยะเวลา เช่น ความจุไม่ต่ำกว่าร้อยละ 80 เมื่อสิ้นปีที่สิบภายใต้ความลึกของการคายประจุ (Depth of Discharge: DoD) ไม่เกินร้อยละ 80 ถึงร้อยละ 90 ซึ่งเป็นเพียงตัวอย่างจากการเจรจาเชิงพาณิชย์ที่ต้องกำหนดตามข้อมูลจำเพาะของผู้ผลิต [ต้องยืนยันแหล่งที่มา] ส่วนการเติมหรือเปลี่ยนโมดูลแบตเตอรี่ (Augmentation) โดยไม่คิดค่าใช้จ่ายเป็นข้อตกลงในสัญญา มิใช่หน้าที่ตามกฎหมาย
- ประสิทธิภาพการแปลงพลังงานไปกลับ (Round-Trip Efficiency: RTE): สัญญาต้องระบุเกณฑ์ค่า RTE ขั้นต่ำ ณ จุดส่งมอบ (Point of Interconnection) ซึ่งตัวอย่างที่พบในการเจรจาเชิงพาณิชย์อยู่ที่ประมาณร้อยละ 85 ถึงร้อยละ 88 [ต้องยืนยันแหล่งที่มา] โดยให้รวมการสูญเสียในหม้อแปลง อินเวอร์เตอร์ (PCS) และระบบทำความเย็น (HVAC/Liquid Cooling) หากทดสอบแล้วต่ำกว่าเกณฑ์ ผู้รับจ้างต้องชำระค่าปรับเมื่อสมรรถนะต่ำกว่าเกณฑ์ (Capacity Shortfall LDs) ตามที่สัญญากำหนด ซึ่งเป็นเบี้ยปรับตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 379 ถึงมาตรา 383 ผู้ว่าจ้างที่ยอมรับมอบงานแล้วจะเรียกเบี้ยปรับได้ต่อเมื่อได้บอกสงวนสิทธิไว้ในเวลารับชำระหนี้ตามมาตรา 381 วรรคสาม และหากเบี้ยปรับสูงเกินส่วน ศาลลดลงเป็นจำนวนพอสมควรได้ตามมาตรา 383
- มาตรฐานความปลอดภัยด้านอัคคีภัยและการจำกัดความรับผิด: ระบบ BESS ลิเทียมไอออนมีความเสี่ยงเกิดภาวะ Thermal Runaway ซึ่งอาจก่อความเสียหายต่อชีวิต ร่างกาย หรืออนามัยของผู้อื่น สัญญาจึงควรกำหนดให้มีระบบตรวจจับและระบบดับเพลิงอัตโนมัติ โดยอาจอ้าง NFPA 855 และ UL 9540A ซึ่งเป็นมาตรฐานทางเทคนิคต่างประเทศที่คู่สัญญาเลือกใช้โดยความตกลง [ต้องยืนยันแหล่งที่มา] และควรกำหนดให้การฝ่าฝืนมาตรฐานความปลอดภัยที่ตกลงกันอยู่นอกเพดานความรับผิดโดยความตกลงของคู่สัญญา ทั้งนี้ โดยผลของกฎหมาย ข้อตกลงล่วงหน้าที่ยกเว้นความรับผิดเพื่อกลฉ้อฉลหรือความประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรงของผู้รับจ้างเป็นโมฆะตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 373 และข้อตกลงล่วงหน้าที่ยกเว้นหรือจำกัดความรับผิดในความเสียหายต่อชีวิต ร่างกาย หรืออนามัยดังกล่าวอันเกิดจากการกระทำโดยจงใจหรือประมาทเลินเล่อนำมาอ้างไม่ได้ตามพระราชบัญญัติว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม พ.ศ. 2540 มาตรา 8 วรรคหนึ่ง ส่วนเพดานความรับผิดในกรณีอื่นมีผลบังคับได้เพียงเท่าที่เป็นธรรมและพอสมควรแก่กรณีตามมาตรา 8 วรรคสอง
สถานการณ์สมมติเพื่อประกอบการเรียนรู้
สถานการณ์ต่อไปนี้เป็นเรื่องสมมติที่จัดทำขึ้นเพื่อประกอบการเรียนรู้ โดยกำหนดให้ A เป็นผู้ว่าจ้างและ B เป็นผู้รับจ้าง ตัวเลขทั้งหมดในสถานการณ์เป็นข้อสมมติ มิใช่เกณฑ์ที่กฎหมายกำหนด และเกณฑ์ที่ยกเป็นตัวอย่างในบทความนี้เป็นเกณฑ์ที่พบในการเจรจาเชิงพาณิชย์ ซึ่งต้องกำหนดตามข้อมูลจำเพาะของผู้ผลิตและแบบจำลองทางการเงินของโครงการ [ต้องยืนยันแหล่งที่มา]
- เหตุการณ์: ผู้ว่าจ้าง A ซึ่งเป็นโรงงานอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ลงทุน 120 ล้านบาท ว่าจ้างผู้รับจ้าง B ติดตั้งระบบ BESS ขนาด 5 MW / 10 MWh เพื่อบริหารจัดการค่าไฟฟ้าช่วงพีค (Peak Shaving) ผ่านไปเพียง 18 เดือน พบว่าความจุแบตเตอรี่ลดลงเหลือเพียง 68% และประสิทธิภาพ RTE ลดลงเหลือ 75% ทำให้โรงงานไม่สามารถประหยัดค่าไฟฟ้าได้ตามแบบจำลองทางการเงิน เมื่อ A แจ้งเคลม B ปฏิเสธโดยอ้างว่า A เปิดใช้งานเกิน 1.5 รอบต่อวันและอุณหภูมิห้องควบคุมสูงกว่าข้อกำหนดทางเทคนิค
- ความเข้าใจผิด: ผู้ว่าจ้างเข้าใจว่าการระบุเพียง "รับประกันแบตเตอรี่ 10 ปี" ในเอกสารเสนอราคา จะครอบคลุมการเปลี่ยนแบตเตอรี่ฟรีทุกกรณี
- จุดพลิก: สาระสำคัญทางกฎหมายคือ ในสัญญาหลักไม่ได้แนบ Operating Envelope (ขอบเขตการใช้งานที่อนุญาต) และไม่มีระบบ Data Logger บันทึกข้อมูลที่น่าเชื่อถือ ทำให้ผู้ว่าจ้างตกเป็นฝ่ายเสียเปรียบในการพิสูจน์ข้อเท็จจริงในชั้นอนุญาโตตุลาการ
- สิ่งที่ได้จากบทความ: โครงสร้างข้อสัญญา BESS EPC & Long-term Warranty, ตารางเกณฑ์การตรวจรับ Capacity & RTE Testing, กลไก Battery Augmentation Covenant, และการจัดการความเสี่ยงตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 600 และมาตรา 601
กรอบกฎหมายและ Claim Ledger Legal Framework
สัญญาจัดหาและติดตั้งระบบกักเก็บพลังงานด้วยแบตเตอรี่เป็นสัญญา EPC แบบเบ็ดเสร็จที่ใช้หลักกฎหมายแพ่งว่าด้วยจ้างทำของ ความชำรุดบกพร่อง เบี้ยปรับ และข้อตกลงจำกัดความรับผิดร่วมกับสัญญา EPC อื่น เช่น สัญญาออกแบบ จัดหา และก่อสร้างระบบผลิตไฟฟ้าจากความร้อนเหลือทิ้ง ผู้อ่านที่ต้องการศึกษาโครงสร้างสัญญา EPC การทดสอบสมรรถนะ ค่าปรับ การรับประกัน และข้อความสัญญาแม่แบบโดยละเอียด โปรดดูบทความเรื่อง พิมพ์เขียวและแม่แบบสัญญาบริการจัดหาและติดตั้งระบบผลิตไฟฟ้าพลังงานความร้อนเหลือทิ้งในโรงงานอุตสาหกรรม (Waste Heat Recovery Power Generation EPC & Performance Contracting Agreement Template)
หลักกฎหมายแพ่งที่ใช้ร่วมกับสัญญา EPC อื่น ได้แก่ สัญญาจ้างทำของ ความรับผิดในความชำรุดบกพร่อง และเบี้ยปรับ สรุปไว้ในตาราง Claim Ledger ด้านล่างให้ตรงกับบทความข้างต้น โดยข้อตกลงยกเว้นหรือจำกัดความรับผิดสรุปให้ตรงกับบทความเรื่อง พิมพ์เขียวและแม่แบบสัญญาบริหารจัดการและเดินเครื่องโรงไฟฟ้าพลังงานหมุนเวียน ด้วย ส่วนประเด็นเฉพาะของระบบกักเก็บพลังงานด้วยแบตเตอรี่ ได้แก่ สภาพความจุของแบตเตอรี่ (State of Health) ประสิทธิภาพการแปลงพลังงานไปกลับ การเติมโมดูลแบตเตอรี่ และภาวะ Thermal Runaway อธิบายไว้ในหัวข้อถัดไป
| รหัสอ้างอิง | ข้อกฎหมาย / สาระสำคัญ | ฐานทางกฎหมาย | สถานะการตรวจสอบ |
|---|---|---|---|
| C-SH-46-01 | สัญญาจ้างทำของ คือสัญญาที่ผู้รับจ้างตกลงรับจะทำการงานสิ่งใดสิ่งหนึ่งจนสำเร็จให้แก่ผู้ว่าจ้าง และผู้ว่าจ้างตกลงจะให้สินจ้างเพื่อผลสำเร็จแห่งการที่ทำนั้น (ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 587) ความรับผิดของผู้รับจ้างในความชำรุดบกพร่องของงานเป็นไปตามมาตรา 598 ถึงมาตรา 601 และเมื่อผู้รับจ้างเป็นผู้จัดหาสัมภาระ ความรับผิดในการบกพร่องของสัมภาระให้บังคับตามลักษณะซื้อขายตามมาตรา 595 | ป.พ.พ. มาตรา 587 มาตรา 595 และมาตรา 598 ถึงมาตรา 601 | แก้ไขแล้ว — LAS Audit |
| C-SH-46-02 | ความรับผิดในความชำรุดบกพร่องของผู้รับจ้างและการกำหนดระยะเวลารับประกันตามสัญญา หากสัญญามิได้กำหนดไว้ ผู้รับจ้างรับผิดเพื่อความชำรุดบกพร่องที่ปรากฏขึ้นภายในหนึ่งปีนับแต่วันส่งมอบ หรือภายในห้าปีหากการที่ทำเป็นสิ่งปลูกสร้างกับพื้นดิน นอกจากเรือนโรงทำด้วยเครื่องไม้ ข้อจำกัดนี้ไม่ใช้บังคับเมื่อผู้รับจ้างปิดบังความชำรุดบกพร่อง (มาตรา 600) ระยะเวลารับประกันตามสัญญาเป็นข้อตกลงที่ใช้แทนมาตรา 600 ได้ การรับประกันที่ยาวกว่านั้น เช่น สิบปี จึงต้องกำหนดไว้ในสัญญาโดยชัดแจ้ง แต่ไม่ขยายกำหนดฟ้องตามมาตรา 601 ผู้ว่าจ้างต้องฟ้องภายในหนึ่งปีนับแต่วันที่ความชำรุดบกพร่องปรากฏขึ้น และคู่สัญญาตกลงขยายอายุความไม่ได้ตามมาตรา 193/11 สัญญาจึงควรกำหนดขั้นตอนแจ้งความชำรุดและให้ผู้รับจ้างแก้ไข และผู้ว่าจ้างควรรับมอบงานโดยบอกสงวนสิทธิเป็นหนังสือตามมาตรา 598 | ป.พ.พ. มาตรา 193/11 มาตรา 598 มาตรา 600 และมาตรา 601 | แก้ไขแล้ว — LAS Audit |
| C-SH-46-03 | ความตกลงที่ทำไว้ล่วงหน้าเป็นข้อความยกเว้นมิให้ลูกหนี้ต้องรับผิดเพื่อกลฉ้อฉลหรือความประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรงของตนเป็นโมฆะ (ป.พ.พ. มาตรา 373) ข้อตกลงล่วงหน้าที่ยกเว้นหรือจำกัดความรับผิดในความเสียหายต่อชีวิต ร่างกาย หรืออนามัยของผู้อื่นอันเกิดจากการกระทำโดยจงใจหรือประมาทเลินเล่อ นำมาอ้างไม่ได้ (พระราชบัญญัติว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม พ.ศ. 2540 มาตรา 8 วรรคหนึ่ง) ส่วนข้อตกลงจำกัดความรับผิดในกรณีอื่นที่ไม่เป็นโมฆะมีผลบังคับได้เพียงเท่าที่เป็นธรรมและพอสมควรแก่กรณี (มาตรา 8 วรรคสอง) | ป.พ.พ. มาตรา 373 และพระราชบัญญัติว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม พ.ศ. 2540 มาตรา 8 | แก้ไขแล้ว — LAS Audit |
| C-SH-46-04 | พระราชบัญญัติการประกอบกิจการพลังงาน พ.ศ. 2550 มาตรา 48 กำหนดว่า ในกรณีที่การปลูกสร้างอาคารหรือการตั้งโรงงานเพื่อประกอบกิจการพลังงานต้องปฏิบัติตามกฎหมายว่าด้วยโรงงาน กฎหมายว่าด้วยการควบคุมอาคาร กฎหมายว่าด้วยการผังเมือง หรือกฎหมายว่าด้วยการพัฒนาและส่งเสริมพลังงาน การอนุญาตตามกฎหมายเหล่านั้นเป็นอำนาจหน้าที่ของคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน โดยคณะกรรมการต้องขอความเห็นจากหน่วยงานที่มีอำนาจหน้าที่ตามกฎหมายดังกล่าว ส่วนมาตรฐานทางวิชาการวิศวกรรมและความปลอดภัยเป็นเรื่องหนึ่งในหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขการออกใบอนุญาตที่คณะกรรมการกำหนด (มาตรา 51 (2)) ผู้ประกอบการจึงต้องตรวจก่อนว่าโครงการต้องขอรับใบอนุญาตตามมาตรา 47 หรือได้รับยกเว้นตามพระราชกฤษฎีกาที่ออกตามมาตรานั้น [ต้องยืนยันแหล่งที่มา] NFPA 855 และ UL 9540A เป็นมาตรฐานทางเทคนิคต่างประเทศที่คู่สัญญานำมาอ้างในสัญญาได้โดยความตกลง มิใช่กฎหมายไทย ผู้ประกอบการจึงยังต้องปฏิบัติตามกฎเกณฑ์ของคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงานและของการไฟฟ้าที่เกี่ยวข้อง [ต้องยืนยันมาตรา] | พระราชบัญญัติการประกอบกิจการพลังงาน พ.ศ. 2550 มาตรา 47 มาตรา 48 และมาตรา 51 (2) | แก้ไขแล้ว — LAS Audit |
| C-SH-46-05 | ค่าปรับเมื่อสมรรถนะต่ำกว่าเกณฑ์ที่ตกลงไว้ล่วงหน้าเป็นเบี้ยปรับกรณีไม่ชำระหนี้ให้ถูกต้องสมควร ผู้ว่าจ้างเรียกให้ชำระหนี้และเรียกเบี้ยปรับได้ด้วย (มาตรา 379 และมาตรา 381 วรรคหนึ่ง) หากผู้ว่าจ้างมีสิทธิเรียกร้องค่าสินไหมทดแทน เบี้ยปรับเป็นจำนวนน้อยที่สุดแห่งค่าเสียหายและพิสูจน์ค่าเสียหายที่สูงกว่านั้นได้ (มาตรา 380 วรรคสอง ซึ่งมาตรา 381 วรรคสองให้นำมาใช้บังคับ) ผู้ว่าจ้างที่ยอมรับชำระหนี้แล้วจะเรียกเบี้ยปรับได้ต่อเมื่อได้บอกสงวนสิทธิไว้ในเวลารับชำระหนี้ (มาตรา 381 วรรคสาม) และหากเบี้ยปรับสูงเกินส่วน ศาลลดลงเป็นจำนวนพอสมควรได้ แต่เมื่อได้ใช้เงินตามเบี้ยปรับแล้ว สิทธิขอลดเป็นอันขาดไป (มาตรา 383) | ป.พ.พ. มาตรา 379 ถึงมาตรา 383 | แก้ไขแล้ว — LAS Audit |
| C-SH-46-06 | ห้ามปฏิเสธการรับฟังข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์เป็นพยานหลักฐานเพียงเพราะเป็นข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ และในการชั่งน้ำหนักพยานหลักฐานให้พิเคราะห์ถึงความน่าเชื่อถือของลักษณะหรือวิธีการที่ใช้สร้าง เก็บรักษา หรือสื่อสารข้อมูล ความครบถ้วนและไม่มีการเปลี่ยนแปลงของข้อความ และวิธีการที่ใช้ระบุตัวผู้ส่งข้อมูล | พระราชบัญญัติว่าด้วยธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ พ.ศ. 2544 มาตรา 11 | ตรวจตรงตัวบท — LAS Audit |
สาระสำคัญ 5 เสาหลักในสัญญา BESS EPC
- การันตีสมรรถนะและการเติมเซลล์แบตเตอรี่ (Performance & Augmentation Guarantee): ควรกำหนดให้ผู้รับจ้างต้องจัดหาและติดตั้งเซลล์หรือโมดูลแบตเตอรี่เพิ่มเติม (Augmentation) โดยไม่คิดค่าใช้จ่าย หากค่า SoH ลดลงเร็วกว่าเส้นโค้งการันตีที่ตกลงกัน ทั้งนี้เมื่อผู้รับจ้างเป็นผู้จัดหาแบตเตอรี่ ความรับผิดในความบกพร่องของอุปกรณ์บังคับด้วยลักษณะซื้อขายตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 595 ส่วนการเติมโมดูลโดยไม่คิดค่าใช้จ่ายเป็นข้อตกลงในสัญญาที่ต้องกำหนดเงื่อนไข ขอบเขต และกำหนดเวลาให้ชัดเจน
- เกณฑ์การตรวจรับงานด้านเทคนิค (Commissioning & Capacity Acceptance): ประกอบด้วย (1) Factory Acceptance Test (FAT) ณ โรงงานผลิตเซลล์, (2) Site Acceptance Test (SAT) ที่หน้างานจริง, และ (3) การทดสอบสมรรถนะ (Performance Test) โดยอัดและคายประจุเต็มพิกัดต่อเนื่องตามระยะเวลาที่คู่สัญญาตกลงกัน เช่น 72 ชั่วโมง ซึ่งเป็นตัวอย่างที่ต้องกำหนดตามข้อมูลจำเพาะของผู้ผลิตและลักษณะของโครงการ มิใช่เกณฑ์ที่กฎหมายกำหนด เพื่อวัดค่า MWh และ RTE
- ระบบตรวจวัดข้อมูลอิสระ (Tamper-proof Data Logging): บังคับให้ติดตั้งระบบ Battery Management System (BMS) ที่ส่งข้อมูลอุณหภูมิ, แรงดัน, กระแสไฟฟ้า, และรอบการใช้งาน (Cycle Count) ขึ้นสู่คลาวด์ที่เป็นกลาง เพื่อใช้เป็นพยานหลักฐานในกรณีเกิดข้อพิพาท โดยควรกำหนดในสัญญาให้ข้อมูลจากระบบนี้เป็นแหล่งข้อมูลอ้างอิงระหว่างคู่สัญญา และออกแบบวิธีสร้าง เก็บรักษา และสื่อสารข้อมูลให้เชื่อถือได้ เพราะน้ำหนักพยานหลักฐานเป็นดุลพินิจของผู้วินิจฉัยข้อพิพาท ซึ่งต้องพิเคราะห์ถึงความน่าเชื่อถือของวิธีการเหล่านั้นตามพระราชบัญญัติว่าด้วยธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ พ.ศ. 2544 มาตรา 11
- ระบบป้องกันอัคคีภัยและการจัดการความเสี่ยง (Fire Protection & Thermal Runaway Mitigation): ต้องมีระบบระบายแรงดัน (Deflagration Venting) ระบบฉีดก๊าซหรือละอองน้ำระงับเพลิงเฉพาะจุด และระบบตรวจจับก๊าซไฮโดรเจน/คาร์บอนมอนอกไซด์เตือนภัยล่วงหน้า (Off-gas Detection)
- การจัดสรรความรับผิดต่อการหยุดชะงักของโรงงาน (Business Interruption & Defect Liability): หากระบบ BESS เกิดไฟไหม้หรือลัดวงจรจนโรงงานหลักต้องหยุดผลิต ผู้รับจ้างอาจอ้างเพดานความรับผิดที่ตกลงกันไว้ได้ เว้นแต่ความเสียหายเกิดจากกลฉ้อฉลหรือความประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรงของผู้รับจ้าง ซึ่งข้อตกลงล่วงหน้าที่ยกเว้นความรับผิดเป็นโมฆะตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 373 สำหรับข้อตกลงจำกัดความรับผิดในกรณีอื่น ให้ตรวจผลบังคับตามพระราชบัญญัติว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม พ.ศ. 2540 มาตรา 8 วรรคสอง ผู้ว่าจ้างที่ต้องการให้ความผิดพลาดด้านการออกแบบอยู่นอกเพดานต้องเขียนข้อยกเว้นเพดานไว้ในสัญญาโดยชัดแจ้ง
ตารางเปรียบเทียบ: การรับประกันอุปกรณ์ไฟฟ้าทั่วไปเปรียบเทียบกับการรับประกันระบบกักเก็บพลังงาน BESS
| ประเด็นการรับประกัน | อุปกรณ์ไฟฟ้าทั่วไป (Inverter/Transformer) | ระบบกักเก็บพลังงาน BESS (Lithium-ion Battery) |
|---|---|---|
| เกณฑ์การวัดความชำรุด | ตรวจดูว่าเปิดติด/ทำงานได้หรือไม่ | วัดค่าความจุ SoH, ความต้านทานภายใน, และค่า RTE |
| เงื่อนไขการสิ้นสุดประกัน | ครบกำหนดระยะเวลาตามปฏิทิน (เช่น 1-2 ปี) | ขึ้นอยู่กับเงื่อนไขคู่ขนาน: ระยะเวลา (ปี) หรือรอบใช้งาน (Cycles) |
| การเยียวยาเมื่อเสื่อมสภาพ | ซ่อมแซมหรือเปลี่ยนชิ้นส่วนที่เสีย | การทำ Augmentation เติมโมดูลหรือเปลี่ยนแร็กเกอร์ใหม่ |
| ความเสี่ยงด้านความปลอดภัย | ไฟฟ้าลัดวงจรหรือไฟดับ | Thermal Runaway การระเบิดและก๊าซพิษร้ายแรง ซึ่งความเสียหายต่อชีวิต ร่างกาย หรืออนามัยของผู้อื่นอันเกิดจากการกระทำโดยจงใจหรือประมาทเลินเล่อ ไม่อาจใช้ข้อตกลงล่วงหน้ายกเว้นหรือจำกัดความรับผิดได้ตามพระราชบัญญัติว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม พ.ศ. 2540 มาตรา 8 วรรคหนึ่ง |
อ้างอิง — References
- สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา — ระบบสืบค้นกฎหมาย (OCS)
บทความที่เกี่ยวข้อง
ข้อสงวน (Disclaimer): บทความนี้จัดทำโดย Legal Advance Solution Co., Ltd. เพื่อเป็นข้อมูลทั่วไปด้านกฎหมายเท่านั้น ไม่ถือเป็นคำปรึกษากฎหมายเฉพาะกรณี และไม่ก่อให้เกิดความสัมพันธ์ทนาย-ลูกความ กฎหมายอาจมีการเปลี่ยนแปลง กรุณาปรึกษาทนายความที่มีใบอนุญาตก่อนดำเนินการใด ๆ ตามกฎหมาย | LAS Legal Hub — ข้อมูลกฎหมายเพื่อธุรกิจ