- นิยามคนต่างด้าวและธุรกิจบัญชีสาม: นิติบุคคลที่จดทะเบียนในประเทศไทยซึ่งมีหุ้นอันเป็นทุนตั้งแต่กึ่งหนึ่งถือโดยบุคคลธรรมดาที่ไม่มีสัญชาติไทยหรือนิติบุคคลที่ไม่ได้จดทะเบียนในประเทศไทย หรือมีบุคคลดังกล่าวลงทุนมีมูลค่าตั้งแต่กึ่งหนึ่งของทุนทั้งหมด ถือเป็นคนต่างด้าวตามพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ. 2542 มาตรา 4 และคนต่างด้าวห้ามประกอบธุรกิจตามบัญชีสาม (ซึ่งรวมธุรกิจบริการหลายประเภท เช่น บริการทางบัญชี บริการทางกฎหมาย และธุรกิจบริการอื่นตามบัญชีสาม (21) การก่อสร้างตาม (10) และการค้าปลีกและการค้าส่งที่มีทุนขั้นต่ำน้อยกว่าเกณฑ์ตาม (14) และ (15) โดยมีข้อยกเว้นตามที่บัญชีท้ายพระราชบัญญัติและกฎกระทรวงกำหนด) เว้นแต่จะได้รับใบอนุญาตประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว (FBL) จากอธิบดีโดยความเห็นชอบของคณะกรรมการ (มาตรา 8 (3)) หรือได้รับการส่งเสริมการลงทุนจาก BOI และได้รับหนังสือรับรองตามมาตรา 12
- ข้อห้ามการถือนิติบุคคลแทนคนต่างด้าว (Nominee): ตามมาตรา 36 แห่ง พ.ร.บ.การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ. 2542 ผู้มีสัญชาติไทยหรือนิติบุคคลที่มิใช่คนต่างด้าวซึ่งถือหุ้นแทนคนต่างด้าวเพื่อให้คนต่างด้าวประกอบธุรกิจโดยหลีกเลี่ยงหรือฝ่าฝืนพระราชบัญญัตินี้ และคนต่างด้าวซึ่งยินยอมให้กระทำดังกล่าว ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสามปี หรือปรับตั้งแต่หนึ่งแสนบาทถึงหนึ่งล้านบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ และให้ศาลสั่งให้เลิกการถือหุ้นหรือการเป็นหุ้นส่วนนั้น (หรือเลิกการให้ความช่วยเหลือหรือสนับสนุน หรือเลิกการร่วมประกอบธุรกิจ แล้วแต่กรณี) หากฝ่าฝืนคำสั่งศาลต้องระวางโทษปรับวันละหนึ่งหมื่นบาทถึงห้าหมื่นบาทตลอดเวลาที่ยังฝ่าฝืนอยู่ ส่วนมาตรา 37 ใช้กับคนต่างด้าวที่ประกอบธุรกิจโดยฝ่าฝืนมาตรา 6 มาตรา 7 หรือมาตรา 8
- แนวทางการตรวจสอบของรัฐ: กรมพัฒนาธุรกิจการค้า (DBD) และสำนักงานป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน (ปปง.) มุ่งเน้นตรวจสอบเส้นทางการเงิน (Bank Statement Trails) และการให้กู้ยืมเงินระหว่างผู้ถือหุ้น (Shareholder Loan) [ต้องยืนยันแหล่งที่มา] ส่วนโครงสร้างหุ้นบุริมสิทธิที่จำกัดสิทธิออกเสียงของผู้ถือหุ้นไทยอย่างไม่เป็นธรรมอาจเป็นข้อเท็จจริงประกอบในการวินิจฉัยว่ามีการถือหุ้นแทนตามมาตรา 36 หรือไม่ โดยการพิจารณาความเป็นคนต่างด้าวตามมาตรา 4 ดูสัดส่วนหุ้นอันเป็นทุน [ต้องยืนยันแหล่งที่มา]
สถานการณ์ที่ผู้ประกอบการมักพบจริง
- ผู้ประกอบการต่างชาติที่ต้องการขยายธุรกิจบริการในไทย มักเผชิญกับข้อจำกัดทางกฎหมายที่ต้องใช้ทุนจดทะเบียนสูงหรือขั้นตอนการขอ FBL ที่ซับซ้อน จึงมักได้รับคำแนะนำที่ผิดว่าให้ "ใช้พนักงานไทยหรือคนรู้จักถือหุ้น 51%" เพื่อให้บริษัทมีสถานะเป็นบริษัทไทย จุดพลิกคือเมื่อมีการตรวจสอบจาก DBD หรือเกิดความขัดแย้งระหว่างผู้ถือหุ้นจนนำไปสู่การร้องเรียน บทความนี้จะช่วยให้ท่านเข้าใจถึงความเสี่ยงอาญาและช่องทางที่ถูกต้องในการลงทุน
ภูมิทัศน์กฎหมายการลงทุนของคนต่างด้าวในประเทศไทย (พ.ร.บ.การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ. 2542)
ภายใต้ พ.ร.บ.การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ. 2542 กฎหมายไทยจัดแบ่งประเภทธุรกิจที่คนต่างด้าวห้ามประกอบธุรกิจออกเป็น 3 บัญชี โดย "บัญชีสาม" เป็นกลุ่มธุรกิจที่คนไทยยังไม่มีความพร้อมที่จะแข่งขัน ซึ่งรวมธุรกิจบริการหลายประเภท เช่น บริการทางบัญชี บริการทางกฎหมาย และธุรกิจบริการอื่นตามบัญชีสาม (21) การก่อสร้างตาม (10) และการค้าปลีกและการค้าส่งที่มีทุนขั้นต่ำน้อยกว่าเกณฑ์ตาม (14) และ (15) โดยมีข้อยกเว้นตามที่บัญชีท้ายพระราชบัญญัติและกฎกระทรวงกำหนด ทั้งนี้ คนต่างด้าวตามพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ. 2542 มาตรา 4 หมายความรวมถึงนิติบุคคลที่จดทะเบียนในประเทศไทยซึ่งมีหุ้นอันเป็นทุนตั้งแต่กึ่งหนึ่งถือโดยบุคคลธรรมดาที่ไม่มีสัญชาติไทยหรือนิติบุคคลที่ไม่ได้จดทะเบียนในประเทศไทย หรือมีบุคคลดังกล่าวลงทุนมีมูลค่าตั้งแต่กึ่งหนึ่งของทุนทั้งหมด ห้างหุ้นส่วนจำกัดหรือห้างหุ้นส่วนสามัญที่จดทะเบียนซึ่งหุ้นส่วนผู้จัดการหรือผู้จัดการเป็นบุคคลธรรมดาที่ไม่มีสัญชาติไทย และนิติบุคคลที่จดทะเบียนในประเทศไทยซึ่งมีคนต่างด้าวดังกล่าวถือหุ้นอันเป็นทุนหรือลงทุนตั้งแต่กึ่งหนึ่ง โดยให้ถือว่าหุ้นของบริษัทจำกัดที่มีใบหุ้นชนิดออกให้แก่ผู้ถือเป็นหุ้นของคนต่างด้าว เว้นแต่จะมีกฎกระทรวงกำหนดไว้เป็นอย่างอื่น และคำว่า "ทุน" หมายถึงทุนจดทะเบียนของบริษัทจำกัดหรือทุนชำระแล้วของบริษัทมหาชนจำกัด นิติบุคคลที่เข้าลักษณะดังกล่าวจึงถูกจัดเป็น "คนต่างด้าว" และต้องปฏิบัติตามเงื่อนไขการขออนุญาตที่เคร่งครัด
ผลกระทบเชิงธุรกิจ Business Consequences
การใช้โครงสร้างนอมินีไม่ได้นำมาซึ่งเพียงความเสี่ยงทางแพ่ง แต่รวมถึงความเสี่ยงทางอาญาและเศรษฐกิจที่รุนแรง:
- คำสั่งของศาลให้เลิกการกระทำ: เมื่อศาลลงโทษตามมาตรา 36 ให้ศาลสั่งให้เลิกการให้ความช่วยเหลือหรือสนับสนุน เลิกการร่วมประกอบธุรกิจ หรือเลิกการถือหุ้นหรือการเป็นหุ้นส่วนนั้น แล้วแต่กรณี และเมื่อลงโทษตามมาตรา 37 ให้ศาลสั่งเลิกการประกอบธุรกิจ เลิกกิจการ หรือเลิกการเป็นผู้ถือหุ้นหรือหุ้นส่วน หากฝ่าฝืนคำสั่งศาลต้องระวางโทษปรับวันละหนึ่งหมื่นบาทถึงห้าหมื่นบาทตลอดเวลาที่ยังฝ่าฝืนอยู่
- โทษอาญา: ผู้มีสัญชาติไทยหรือนิติบุคคลที่มิใช่คนต่างด้าวซึ่งให้ความช่วยเหลือ สนับสนุน หรือร่วมประกอบธุรกิจของคนต่างด้าวอันเป็นธุรกิจตามบัญชีท้ายพระราชบัญญัติที่คนต่างด้าวมิได้รับอนุญาต หรือถือหุ้นแทนคนต่างด้าวเพื่อให้คนต่างด้าวประกอบธุรกิจโดยหลีกเลี่ยงหรือฝ่าฝืนพระราชบัญญัตินี้ และคนต่างด้าวซึ่งยินยอม ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสามปี หรือปรับตั้งแต่หนึ่งแสนบาทถึงหนึ่งล้านบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ (มาตรา 36) ส่วนกรรมการ หุ้นส่วน หรือผู้มีอำนาจกระทำการแทนนิติบุคคลที่เป็นผู้กระทำความผิดต้องรับโทษเช่นเดียวกัน หากรู้เห็นเป็นใจหรือมิได้จัดการตามสมควรเพื่อป้องกันมิให้เกิดความผิด (มาตรา 41)
- มาตรการของสำนักงานป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน: บัญชีธนาคารและทรัพย์สินของบริษัทอาจถูกตรวจสอบและอายัดตามกฎหมายป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน หากเข้าข่ายความผิดมูลฐาน ทั้งนี้ บทนิยามความผิดมูลฐานในพระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน พ.ศ. 2542 มาตรา 3 มียี่สิบเอ็ดอนุมาตราและมิได้ระบุความผิดตามกฎหมายว่าด้วยการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าวไว้ ความผิดตามพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ. 2542 มาตรา 36 เพียงลำพังจึงไม่เป็นความผิดมูลฐานตามมาตรา 3 มาตรการตามกฎหมายป้องกันและปราบปรามการฟอกเงินจึงขึ้นกับว่าข้อเท็จจริงเข้าความผิดมูลฐานอื่นตามมาตรา 3 หรือความผิดที่กฎหมายอื่นบัญญัติให้ถือเป็นความผิดมูลฐาน เช่น ความผิดทางภาษีอากรที่เข้าเงื่อนไขตามประมวลรัษฎากร มาตรา 37 ตรี หรือไม่ และแนวทางของหน่วยงานดังกล่าวต้องตรวจจากแหล่งที่มาที่เป็นทางการ [ต้องยืนยันแหล่งที่มา]
กรอบกฎหมายและ Claim Ledger Legal Framework
| Claim ID | Legal Basis / Citation | Key Legal Principle |
|---|---|---|
| C-SHARE-18-01 | พระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ. 2542 มาตรา 4 | คนต่างด้าวตามมาตรา 4 หมายความรวมถึงนิติบุคคลที่จดทะเบียนในประเทศไทยซึ่งมีหุ้นอันเป็นทุนตั้งแต่กึ่งหนึ่งถือโดยบุคคลธรรมดาที่ไม่มีสัญชาติไทยหรือนิติบุคคลที่ไม่ได้จดทะเบียนในประเทศไทย หรือมีบุคคลดังกล่าวลงทุนมีมูลค่าตั้งแต่กึ่งหนึ่งของทุนทั้งหมด ห้างหุ้นส่วนที่หุ้นส่วนผู้จัดการหรือผู้จัดการเป็นบุคคลธรรมดาที่ไม่มีสัญชาติไทย และนิติบุคคลที่มีคนต่างด้าวดังกล่าวถือหุ้นหรือลงทุนตั้งแต่กึ่งหนึ่ง ทั้งนี้ ให้ถือว่าหุ้นชนิดออกให้แก่ผู้ถือเป็นหุ้นของคนต่างด้าว เว้นแต่มีกฎกระทรวงกำหนดเป็นอย่างอื่น |
| C-SHARE-18-02 | พระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ. 2542 มาตรา 8 (3) และบัญชีสาม | คนต่างด้าวห้ามประกอบธุรกิจตามบัญชีสาม (ซึ่งรวมกิจการบริการ ค้าปลีก ค้าส่ง และก่อสร้างบางประเภทตามที่บัญชีท้ายและกฎกระทรวงกำหนด) เว้นแต่ได้รับอนุญาตจากอธิบดีโดยความเห็นชอบของคณะกรรมการ (มาตรา 8 (3)) |
| C-SHARE-18-03 | พระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ. 2542 มาตรา 36 | ผู้มีสัญชาติไทยหรือนิติบุคคลที่มิใช่คนต่างด้าวซึ่งให้ความช่วยเหลือ สนับสนุน หรือร่วมประกอบธุรกิจของคนต่างด้าวอันเป็นธุรกิจตามบัญชีท้ายพระราชบัญญัติที่คนต่างด้าวมิได้รับอนุญาต หรือร่วมประกอบธุรกิจของคนต่างด้าวโดยแสดงออกว่าเป็นธุรกิจของตนแต่ผู้เดียว หรือถือหุ้นแทนคนต่างด้าวในห้างหุ้นส่วน บริษัทจำกัด หรือนิติบุคคลใด ๆ เพื่อให้คนต่างด้าวประกอบธุรกิจโดยหลีกเลี่ยงหรือฝ่าฝืนพระราชบัญญัตินี้ รวมทั้งคนต่างด้าวซึ่งยินยอมให้กระทำการดังกล่าว ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสามปี หรือปรับตั้งแต่หนึ่งแสนบาทถึงหนึ่งล้านบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ |
| C-SHARE-18-04 | พระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ. 2542 มาตรา 37 | คนต่างด้าวผู้ใดประกอบธุรกิจโดยฝ่าฝืนมาตรา 6 มาตรา 7 หรือมาตรา 8 ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสามปี หรือปรับตั้งแต่หนึ่งแสนบาทถึงหนึ่งล้านบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ |
| C-SHARE-18-05 | พระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ. 2542 มาตรา 36 (องค์ประกอบความผิด) | ความผิดเกิดเมื่อผู้มีสัญชาติไทยหรือนิติบุคคลที่มิใช่คนต่างด้าวถือหุ้นแทนคนต่างด้าวเพื่อให้คนต่างด้าวประกอบธุรกิจโดยหลีกเลี่ยงหรือฝ่าฝืนพระราชบัญญัตินี้ หรือให้ความช่วยเหลือ สนับสนุน หรือร่วมประกอบธุรกิจของคนต่างด้าวอันเป็นธุรกิจตามบัญชีท้ายพระราชบัญญัติที่คนต่างด้าวมิได้รับอนุญาต บทความนี้ไม่อ้างแนวคำพิพากษาในประเด็นดังกล่าว |
การแยกแยะ Joint Venture ที่สุจริต (Genuine Commercial Partnership) กับโครงสร้างนอมินีอำพราง Sham Nominee Scheme
การร่วมทุนที่สุจริตต้องปรากฏหลักฐานว่าผู้ถือหุ้นไทยมีการลงทุนจริง (Capital Contribution) มีความรู้ความสามารถในธุรกิจ และมีส่วนร่วมในการบริหารจัดการอย่างแท้จริง ในขณะที่โครงสร้างนอมินีมักพบว่าผู้ถือหุ้นไทยเป็นบุคคลที่ไม่มีรายได้เพียงพอจะซื้อหุ้น หรือไม่มีส่วนร่วมในการตัดสินใจใด ๆ ในบริษัท
5 สัญญาณอันตราย (Red Flags) ที่กรมพัฒนาธุรกิจการค้าและกรมสอบสวนคดีพิเศษใช้พิจารณาคดีนอมินี [ต้องยืนยันแหล่งที่มา]
- เส้นทางการเงิน (Financial Trails): ผู้ถือหุ้นไทยไม่มีหลักฐานแหล่งที่มาของเงินทุนในการชำระค่าหุ้น
- การให้กู้ยืมเงิน (Shareholder Loans): มีการทำสัญญาเงินกู้ระหว่างบริษัทหรือผู้ถือหุ้นต่างชาติให้คนไทยกู้มาซื้อหุ้นบริษัทตนเอง
- โครงสร้างสิทธิออกเสียง (Voting Rights): การพิจารณาความเป็นคนต่างด้าวตามมาตรา 4 ดูสัดส่วนหุ้นอันเป็นทุน ส่วนการใช้หุ้นบุริมสิทธิที่ทำให้คนไทยถือหุ้น 51% แต่มีสิทธิออกเสียงเพียงเล็กน้อยจนไม่มีอำนาจควบคุม อาจเป็นข้อเท็จจริงประกอบในการวินิจฉัยว่ามีการถือหุ้นแทนตามมาตรา 36 หรือไม่ ซึ่งมิใช่เกณฑ์ตามตัวบท [ต้องยืนยันแหล่งที่มา]
- การบริหารจัดการ (Management Control): อำนาจการลงนามและตัดสินใจทั้งหมดผูกขาดอยู่ที่คนต่างด้าวเพียงผู้เดียว
- การปันผล (Dividend Distribution): ผลประโยชน์ส่วนใหญ่ถูกโอนกลับไปยังคนต่างด้าวผ่านค่าบริหารจัดการหรือสัญญาอื่น ๆ แทนการปันผลตามสัดส่วนหุ้น
แนวทางแก้ไขและช่องทางลงทุนที่ชอบด้วยกฎหมาย
- Foreign Business License (FBL): การยื่นขอใบอนุญาตต่อกรมพัฒนาธุรกิจการค้า โดยชูจุดเด่นเรื่องการถ่ายทอดเทคโนโลยี (Technology Transfer)
- Board of Investment (BOI): การขอรับการส่งเสริมการลงทุน เมื่อธุรกิจตามบัญชีสองหรือบัญชีสามได้รับการส่งเสริมแล้ว คนต่างด้าวต้องแจ้งอธิบดีเพื่อขอหนังสือรับรองตามมาตรา 12 และได้รับยกเว้นจากการบังคับใช้พระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ. 2542 เว้นแต่มาตรา 21 มาตรา 22 มาตรา 39 มาตรา 40 และมาตรา 42 ตลอดระยะเวลาที่ธุรกิจนั้นได้รับการส่งเสริม
- Treaty of Amity: นักลงทุนที่เข้าเงื่อนไขตามสนธิสัญญาทางไมตรีและความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจระหว่างไทยกับสหรัฐอเมริกา อาจประกอบธุรกิจบางประเภทโดยได้รับยกเว้นตามมาตรา 10 โดยต้องแจ้งอธิบดีเพื่อขอหนังสือรับรองตามมาตรา 11 และสิทธิเป็นไปตามเงื่อนไขและข้อยกเว้นของสนธิสัญญา [ต้องยืนยันแหล่งที่มา: ประเภทธุรกิจที่ได้รับสิทธิและคุณสมบัติของนิติบุคคล]
LAS Practice Note: การออกแบบโครงสร้างทุนและข้อตกลงผู้ถือหุ้น (SHA) ที่ปลอดภัย 100%
การร่าง Shareholders' Agreement (SHA) ควรเน้นการกำหนดขอบเขตอำนาจหน้าที่ที่ชัดเจน และการจัดโครงสร้างหุ้นบุริมสิทธิที่ยังคงรักษา "ความเป็นหุ้นส่วนที่แท้จริง" โดยต้องระวังไม่ให้ข้อจำกัดสิทธิของผู้ถือหุ้นไทยรุนแรงจนถึงขนาดเป็นการลิดรอนสิทธิพื้นฐานในการเป็นเจ้าของกิจการ ทั้งนี้ สิทธิออกเสียงมิใช่เกณฑ์ความเป็นคนต่างด้าวตามมาตรา 4 แต่อาจเป็นข้อเท็จจริงประกอบในการวินิจฉัยเรื่องการถือหุ้นแทนตามมาตรา 36
ข้อต่อสู้ของฝ่ายบริษัทต่างชาติกับกรมพัฒนาธุรกิจการค้า/พนักงานอัยการ Devil's Advocate
ในคดีตามมาตรา 36 พนักงานอัยการต้องพิสูจน์องค์ประกอบความผิดตามลักษณะการกระทำที่กล่าวหา กล่าวคือ ในกรณีให้ความช่วยเหลือ สนับสนุน หรือร่วมประกอบธุรกิจ ต้องเป็นธุรกิจตามบัญชีท้ายพระราชบัญญัติที่คนต่างด้าวมิได้รับอนุญาต และในกรณีถือหุ้นแทน ต้องเป็นการถือหุ้นแทนคนต่างด้าวเพื่อให้คนต่างด้าวประกอบธุรกิจโดยหลีกเลี่ยงหรือฝ่าฝืนพระราชบัญญัติ พยานหลักฐานเรื่องการลงทุนจริงและการมีส่วนร่วมบริหาร เช่น การมีส่วนร่วมเชิงกลยุทธ์ของผู้ถือหุ้นไทย การมี Connection ในพื้นที่ หรือความเชี่ยวชาญเฉพาะด้านที่คนต่างด้าวไม่มี เป็นข้อเท็จจริงที่ใช้โต้แย้งองค์ประกอบดังกล่าว มิใช่ข้อยกเว้นตามตัวบท
ตัวอย่างสถานการณ์จำลอง Worked Example
บริษัทเทคต่างชาติตั้งบริษัทในไทยด้วยทุน 10 ล้านบาท โดยให้พนักงานฝ่ายบุคคลชาวไทยถือหุ้น 51% โดยที่พนักงานคนนั้นไม่มีเงินชำระค่าหุ้นและไม่ได้เข้ามาบริหาร และสมมติว่าบริษัทประกอบธุรกิจที่อยู่ในบัญชีสามโดยคนต่างด้าวมิได้รับอนุญาต เมื่อกรมพัฒนาธุรกิจการค้าตรวจสอบพบว่าเงินค่าหุ้นทั้งหมดมาจากต่างประเทศ ซึ่งเป็นพยานหลักฐานสนับสนุนข้อกล่าวหาว่ามีการถือหุ้นแทนแต่มิใช่องค์ประกอบของความผิดโดยตัวเอง พนักงานหรือผู้ถือหุ้นไทยที่ถือหุ้นแทน และคนต่างด้าวผู้ยินยอม เสี่ยงต้องรับโทษตามมาตรา 36 ส่วนกรรมการ หุ้นส่วน หรือผู้มีอำนาจกระทำการแทนนิติบุคคลที่เป็นผู้กระทำความผิดตามมาตรา 36 (เช่น บริษัทเทคต่างชาติในฐานะคนต่างด้าวผู้ยินยอม) เสี่ยงต้องรับโทษตามมาตรา 41 หากรู้เห็นเป็นใจกับการกระทำความผิดนั้นหรือมิได้จัดการตามสมควรเพื่อป้องกันมิให้เกิดความผิดนั้น หากธุรกิจเป็นธุรกิจตามบัญชีสองหรือบัญชีสามและอยู่ในกิจการที่คณะกรรมการส่งเสริมการลงทุนอาจให้การส่งเสริม ผู้ลงทุนอาจขอรับการส่งเสริมและแจ้งอธิบดีเพื่อขอหนังสือรับรองตามมาตรา 12 ซึ่งให้ได้รับยกเว้นการบังคับใช้พระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ. 2542 ตลอดเวลาที่ได้รับการส่งเสริม (เว้นแต่บางมาตราที่มาตรา 12 ระบุไว้) ทั้งนี้ ไม่ลบความรับผิดของการถือหุ้นแทนที่เกิดขึ้นก่อนหน้า และไม่ใช้กับธุรกิจตามบัญชีหนึ่ง
Checklist 10 จุดตรวจ Foreign Business Act & Anti-Nominee Compliance
- ผู้ถือหุ้นไทยมีหลักฐานการโอนเงินชำระค่าหุ้นจากบัญชีตนเองหรือไม่
- สัดส่วนสิทธิออกเสียงของผู้ถือหุ้นไทยสะท้อนอำนาจควบคุมขั้นพื้นฐานหรือไม่
- มีสัญญาเงินกู้แฝงเพื่อซื้อหุ้นหรือไม่
- กรรมการไทยมีอำนาจลงนามผูกพันบริษัทจริงหรือไม่
- ธุรกิจที่ทำจัดอยู่ในบัญชีหนึ่ง สอง หรือสาม ของ พ.ร.บ. หรือไม่
- ทุนจดทะเบียนเป็นไปตามเกณฑ์ทุนขั้นต่ำของคนต่างด้าวซึ่งกำหนดตามกฎหมายลำดับรองที่ออกตามพระราชบัญญัติ (เช่น 2 ล้านบาท หรือ 3 ล้านบาทสำหรับธุรกิจที่ต้องขออนุญาต [ต้องยืนยันแหล่งที่มา: ชื่อกฎกระทรวงหรือประกาศพร้อมปีที่ใช้บังคับ]) หรือไม่
- มีการทำสัญญาโอนสิทธิรับเงินปันผล (Dividend Assignment) ที่ผิดปกติหรือไม่
- โครงสร้างบริษัทได้รับคำปรึกษาและยืนยันความถูกต้องจากที่ปรึกษากฎหมายหรือไม่
- มีแผนการยื่นขอ BOI หรือ FBL ในอนาคตหรือไม่
- เอกสารการประชุมผู้ถือหุ้นสะท้อนการมีส่วนร่วมของผู้ถือหุ้นทุกคนหรือไม่
คำถามที่พบบ่อย Frequently Asked Questions
อ้างอิง — References
- พ.ร.บ.การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ. 2542
- คำสั่งกรมพัฒนาธุรกิจการค้า เรื่องการตรวจสอบการถือหุ้นของคนไทยในนิติบุคคลที่มีคนต่างด้าวร่วมถือหุ้น [ต้องยืนยันแหล่งที่มา: เลขที่ วันที่ และแหล่งเผยแพร่ของคำสั่ง]
- พระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ. 2542 มาตรา 36 (องค์ประกอบความผิดฐานถือหุ้นแทนคนต่างด้าว) บทความนี้ไม่ได้อ้างแนวคำพิพากษาในประเด็นนี้
- สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา — ระบบสืบค้นกฎหมาย (OCS)