1. ภาพรวมระบบภาษีธุรกิจไทย Overview of Thailand Business Tax System
ประมวลรัษฎากร พ.ศ. 2481 เป็นกฎหมายหลักในการจัดเก็บภาษีอากรของรัฐ จัดประเภทภาษีที่เกี่ยวข้องกับภาคธุรกิจออกเป็น 5 ประเภทหลัก ดังนี้
| ประเภทภาษี | ฐานภาษี | อัตรา (ตรวจสอบปัจจุบัน) | กำหนดยื่น | มาตราหลัก |
|---|---|---|---|---|
| ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา (PIT) | เงินได้สุทธิหลังหักค่าใช้จ่ายและลดหย่อน | Progressive 0–35% (ตรวจสอบอัตราปัจจุบันกับประมวลรัษฎากร/ประกาศกรมสรรพากร) |
มีนาคม ปีถัดไป (แบบ ภ.ง.ด.90/91) | มาตรา 40 และมาตรา 48 |
| ภาษีเงินได้นิติบุคคล (CIT) | กำไรสุทธิรอบบัญชี (มาตรา 65) | 20% (ทั่วไป); SME ลดหย่อน (ตรวจสอบอัตราปัจจุบัน) |
150 วันหลังสิ้นรอบบัญชี (แบบ ภ.ง.ด.50) | มาตรา 65 มาตรา 68 และมาตรา 69 |
| ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) | มูลค่าสินค้า/บริการที่ขาย | 7% (ลดจาก 10% โดย พ.ร.ฎ.) (ตรวจสอบอัตราปัจจุบัน) |
วันที่ 15 เดือนถัดไป (แบบ ภ.พ.30) | มาตรา 77/2 และมาตรา 80 |
| ภาษีธุรกิจเฉพาะ (SBT) | รายรับก่อนหักรายจ่ายของกิจการเฉพาะ | แตกต่างตามประเภทกิจการ (0.1–3%) (ตรวจสอบอัตราปัจจุบัน) |
วันที่ 15 เดือนถัดไป (แบบ ภ.ธ.40) | มาตรา 91/2 มาตรา 91/5 (ฐานภาษี) และมาตรา 91/6 (อัตรา) |
| ภาษีหัก ณ ที่จ่าย (WHT) | ยอดจ่ายในแต่ละธุรกรรม | 1–15% ตามประเภทเงินได้ | วันที่ 7 เดือนถัดไป (แบบ ภ.ง.ด.1/3/53) | มาตรา 50 มาตรา 3 เตรส และมาตรา 70 |
| อากรแสตมป์ | ตราสาร/สัญญาที่ระบุในบัญชีอัตรา | ตามอัตราท้ายบัญชี | ก่อนหรือขณะทำตราสาร | มาตรา 103 และมาตรา 104 |
ประเด็นปฏิบัติ — การเลือกโครงสร้าง
การเลือกระหว่าง "บุคคลธรรมดา" กับ "นิติบุคคล" มีผลกระทบโดยตรงต่อประเภทและอัตราภาษีที่ต้องเสีย
รวมถึงสิทธิในการหักค่าใช้จ่าย การวางแผนโครงสร้างธุรกิจตั้งแต่ต้นช่วยประหยัดภาษีได้อย่างมีนัยสำคัญ
2. ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา Personal Income Tax (PIT)
ประมวลรัษฎากร มาตรา 40 — ประเภทเงินได้พึงประเมิน
ตรวจสอบกับตัวบทกฎหมายฉบับเป็นปัจจุบัน
มาตรา ๔๐ เงินได้พึงประเมินนั้นคือ เงินได้ประเภทดังต่อไปนี้ รวมตลอดถึงเงินค่าภาษีอากรที่ผู้จ่ายเงิน หรือผู้อื่นออกแทนให้สำหรับเงินได้ประเภทต่าง ๆ ดังกล่าว ไม่ว่าในทอดใด (๑) เงินได้เนื่องจากการจ้างแรงงาน ไม่ว่าจะเป็นเงินเดือน ค่าจ้าง เบี้ยเลี้ยง โบนัส... (๒) เงินได้เนื่องจากหน้าที่หรือตำแหน่งงานที่ทำหรือจากการรับทำงานให้ ไม่ว่าจะเป็นค่าธรรมเนียม ค่านายหน้า... [ต่อเนื่องมาตรา ๔๐ (๑)-(๘) — ดูตัวบทเต็มในประมวลรัษฎากร]
2.1 ประเภทเงินได้ตามมาตรา 40
| ประเภท | ลักษณะเงินได้ | ตัวอย่าง | หักค่าใช้จ่าย |
|---|---|---|---|
| มาตรา 40 (1) | เงินได้จากการจ้างแรงงาน | เงินเดือน โบนัส บำนาญ | 50% แต่เมื่อรวมกับเงินได้ตามมาตรา 40 (2) แล้วต้องไม่เกิน 100,000 บาท (มาตรา 42 ทวิ) (ตรวจสอบอัตราปัจจุบัน) |
| มาตรา 40 (2) | เงินได้จากหน้าที่/รับทำงานให้ | ค่าธรรมเนียม ค่านายหน้า ค่าที่ปรึกษา | 50% แต่เมื่อรวมกับเงินได้ตามมาตรา 40 (1) แล้วต้องไม่เกิน 100,000 บาท (มาตรา 42 ทวิ) (ตรวจสอบอัตราปัจจุบัน) |
| มาตรา 40 (3) | ค่าลิขสิทธิ์ ค่าสิทธิ | ค่าแห่งกู๊ดวิลล์ ค่าแห่งลิขสิทธิ์ ค่าสิทธิอย่างอื่น | 50% ไม่เกิน 100,000 บาท (มาตรา 42 ตรี ประกอบ พ.ร.ฎ. (ฉบับที่ 634) พ.ศ. 2560) (ตรวจสอบอัตราปัจจุบัน) |
| มาตรา 40 (4) | ดอกเบี้ย เงินปันผล | ดอกเบี้ยเงินฝาก เงินปันผลหุ้น | หักค่าใช้จ่ายไม่ได้ |
| มาตรา 40 (5) | เงินได้จากการให้เช่าทรัพย์สิน | ค่าเช่าที่ดิน อาคาร | เหมา 30% (บ้าน โรงเรือน สิ่งปลูกสร้าง แพ ยานพาหนะ) / 20% (ที่ดินที่ใช้ในการเกษตรกรรม) / 15% (ที่ดินที่มิได้ใช้ในการเกษตรกรรม) / 10% (ทรัพย์สินอื่น) หรือหักตามจริง — ตาม พ.ร.ฎ. (ฉบับที่ 11) พ.ศ. 2502 (ตรวจสอบอัตราปัจจุบัน) |
| มาตรา 40 (6) | วิชาชีพอิสระ | แพทย์ ทนายความ วิศวกร | เหมา 60% (การประกอบโรคศิลปะ) / 30% (กฎหมาย วิศวกรรม สถาปัตยกรรม บัญชี ประณีตศิลปกรรม) หรือหักตามจริง (ตรวจสอบอัตราปัจจุบัน) |
| มาตรา 40 (7) | รับเหมาก่อสร้าง/งาน | รับเหมาที่ผู้รับเหมาต้องลงทุนจัดหาสัมภาระในส่วนสำคัญนอกจากเครื่องมือ | เหมา 60% (ตั้งแต่ปีภาษี 2560 ตาม พ.ร.ฎ. (ฉบับที่ 629) พ.ศ. 2560 — เดิม 70%) หรือหักตามจริง (ตรวจสอบอัตราปัจจุบัน) |
| มาตรา 40 (8) | เงินได้อื่น ๆ | ค้าขาย ธุรกิจ กำไรจากการขายทรัพย์สิน | ตามจริง หรืออัตราเหมา (ส่วนใหญ่ 60% สำหรับกิจการที่กำหนดใน พ.ร.ฎ. (ฉบับที่ 11)) |
2.2 อัตราภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา (Progressive Rate)
ข้อควรระวัง — อัตราปีปัจจุบัน
อัตราต่อไปนี้อ้างอิงจากเนื้อหาบทความต้นฉบับ ผู้อ่านต้องตรวจสอบอัตราปัจจุบันกับประมวลรัษฎากรและประกาศกรมสรรพากร ก่อนนำไปคำนวณภาษีจริง
| เงินได้สุทธิ (บาท) | อัตราภาษี | ภาษีในชั้นนี้ (สูงสุด) |
|---|---|---|
| 0 – 150,000 | ยกเว้น | 0 บาท |
| 150,001 – 300,000 | 5% | 7,500 บาท |
| 300,001 – 500,000 | 10% | 20,000 บาท |
| 500,001 – 750,000 | 15% | 37,500 บาท |
| 750,001 – 1,000,000 | 20% | 50,000 บาท |
| 1,000,001 – 2,000,000 | 25% | 250,000 บาท |
| 2,000,001 – 5,000,000 | 30% | 900,000 บาท |
| 5,000,001 ขึ้นไป | 35% | — |
(ตรวจสอบอัตราปัจจุบันกับประมวลรัษฎากร/ประกาศกรมสรรพากร — อัตราอาจปรับเปลี่ยนตามพระราชกฤษฎีกา)
2.3 กลุ่มผู้มีหน้าที่เสียภาษี PIT
- พนักงาน/ลูกจ้างที่รับเงินเดือน (มาตรา 40 (1))
- ผู้รับจ้างทำงาน/ค่าธรรมเนียม/ที่ปรึกษาอิสระ (มาตรา 40 (2))
- ผู้ประกอบวิชาชีพอิสระ เช่น แพทย์ ทนายความ (มาตรา 40 (6))
- นักลงทุนที่รับดอกเบี้ย/เงินปันผล (มาตรา 40 (4))
- เจ้าของทรัพย์ที่ให้เช่า (มาตรา 40 (5))
- ผู้ประกอบการรายย่อยที่ไม่ได้จดทะเบียนเป็นนิติบุคคล (มาตรา 40 (8))
3. ภาษีเงินได้นิติบุคคล Corporate Income Tax (CIT)
ประมวลรัษฎากร มาตรา 65 — ฐานภาษีเงินได้นิติบุคคล (กำไรสุทธิ)
ตรวจสอบกับตัวบทกฎหมายฉบับเป็นปัจจุบัน
มาตรา ๖๕ เงินได้ที่ต้องเสียภาษีตามความในส่วนนี้คือกำไรสุทธิ ซึ่งคำนวณได้จากรายได้จากกิจการ หรือเนื่องจากกิจการที่กระทำในรอบระยะเวลาบัญชี หักด้วยรายจ่ายตามเงื่อนไขที่ระบุไว้ในมาตรา ๖๕ ทวิ และมาตรา ๖๕ ตรี และรอบระยะเวลาบัญชีดังกล่าวให้มีกำหนดสิบสองเดือน...
3.1 ผู้มีหน้าที่เสียภาษีเงินได้นิติบุคคล
- บริษัทจำกัด และบริษัทมหาชนจำกัด
- ห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล (ห้างหุ้นส่วนสามัญนิติบุคคล / ห้างหุ้นส่วนจำกัด)
- กิจการร่วมค้า (Joint Venture)
- มูลนิธิ/สมาคมที่มีรายได้จากกิจการ
- นิติบุคคลต่างประเทศที่มีรายได้จากแหล่งในไทย
- กิจการอื่นที่กฎหมายกำหนด
3.2 อัตราภาษีเงินได้นิติบุคคล
ข้อควรระวัง — อัตราและเกณฑ์ SME
อัตราสำหรับ SME และเงื่อนไขคุณสมบัติมีการปรับปรุงเป็นระยะ ตรวจสอบอัตราปัจจุบันกับประมวลรัษฎากรและพระราชกฤษฎีกาที่ออกล่าสุด
| ประเภทนิติบุคคล | ฐาน | อัตรา (ตรวจสอบปัจจุบัน) | เงื่อนไข |
|---|---|---|---|
| บริษัท/ห้างหุ้นส่วน — ทั่วไป | กำไรสุทธิ (มาตรา 65) | 20% (ตรวจสอบอัตราปัจจุบัน) |
— |
| SME — ทุนที่ชำระแล้วไม่เกิน 5 ล้านบาท / รายได้จากการขายสินค้าและให้บริการไม่เกิน 30 ล้านบาท | กำไรสุทธิ 0–300,000 บาท | ยกเว้น (ตรวจสอบอัตราปัจจุบัน) |
ทุนที่ชำระแล้วในวันสุดท้ายของรอบบัญชี ≤ 5 ล้านบาท และรายได้ ≤ 30 ล้านบาท (ต้องเข้าเงื่อนไขทั้งสองข้อ) |
| SME — ส่วนที่เกิน 300,000 บาท แต่ไม่เกิน 3,000,000 บาท | กำไรสุทธิ 300,001 – 3,000,000 บาท | 15% (ตรวจสอบอัตราปัจจุบัน) |
เงื่อนไขเดียวกับแถวบน |
| SME — ส่วนที่เกิน 3,000,000 บาท | กำไรสุทธิ 3,000,001 บาทขึ้นไป | 20% (ตรวจสอบอัตราปัจจุบัน) |
เงื่อนไขเดียวกับแถวบน |
| กิจการที่ได้รับการส่งเสริม BOI | กำไรสุทธิ | ยกเว้น/ลดหย่อนตามเงื่อนไขการส่งเสริม | ตามหนังสือรับรองการส่งเสริม |
3.3 กำหนดเวลายื่นแบบและชำระภาษี CIT
| แบบ | วัตถุประสงค์ | กำหนดยื่น |
|---|---|---|
| ภ.ง.ด.51 | ประมาณการกำไรกึ่งรอบบัญชี (ครึ่งปี) | ภายใน 2 เดือนหลังสิ้นรอบ 6 เดือน |
| ภ.ง.ด.50 | ยื่นภาษีประจำปี (กำไรสุทธิทั้งรอบ) | ภายใน 150 วันหลังสิ้นรอบบัญชี |
ประเด็นปฏิบัติ — รายจ่ายต้องห้าม
ประมวลรัษฎากร มาตรา 65 ตรี กำหนดรายจ่ายที่ไม่ให้ถือเป็นรายจ่ายในการคำนวณกำไรสุทธิ เช่น เงินสำรองบางประเภท รายจ่ายส่วนตัว รายจ่ายที่ไม่เกี่ยวกับกิจการ เป็นต้น
นักกฎหมายและนักบัญชีต้องตรวจสอบรายจ่ายทุกรายการกับมาตรา 65 ตรี ก่อนยื่นแบบ
4. เปรียบเทียบ PIT กับ CIT — บุคคลธรรมดากับนิติบุคคล PIT versus CIT Comparison — Individual versus Juristic Person
| ประเด็น | บุคคลธรรมดา (PIT) | นิติบุคคล (CIT) |
|---|---|---|
| ฐานภาษี | เงินได้สุทธิ (รายได้ − ค่าใช้จ่าย − ลดหย่อน) | กำไรสุทธิ (รายได้ − รายจ่ายที่ยอมรับ ตามมาตรา 65) |
| อัตรา | Progressive 0–35% | Flat 20% (SME ลดหย่อน) |
| รายจ่ายที่หักได้ | อัตราเหมาตามมาตรา 40 หรือตามจริง (บางประเภท) | รายจ่ายที่จำเป็นและเกี่ยวกับกิจการ (มาตรา 65 ทวิ/ตรี) |
| ลดหย่อนส่วนตัว | มีหลายรายการ (ค่าลดหย่อนส่วนตัว บุตร บิดามารดา RMF/SSF/Thai ESG ประกันชีวิต เป็นต้น — LTF ยกเลิกสิทธิลดหย่อนตั้งแต่ปีภาษี 2563) | ไม่มีลดหย่อนส่วนตัว |
| ความรับผิดส่วนตัว | ไม่จำกัดความรับผิด | ผู้ถือหุ้นรับผิดจำกัดเพียงไม่เกินจำนวนเงินที่ตนยังส่งใช้ไม่ครบมูลค่าหุ้นที่ตนถือ (ป.พ.พ. มาตรา 1096) |
| ภาษีซ้อน | ไม่มี (เสียภาษีชั้นเดียว) | อาจเกิดภาษีซ้อน: CIT ที่บริษัท + ภาษีเงินปันผล (WHT 10%) ที่ผู้ถือหุ้น |
| ต้นทุนการจัดการ | ต่ำ — ไม่ต้องทำบัญชีสมบูรณ์ | สูงกว่า — ต้องมีบัญชี งบการเงิน ผู้สอบบัญชี |
| มาตราหลัก | มาตรา 40 และมาตรา 48 | มาตรา 65 มาตรา 65 ทวิ มาตรา 65 ตรี และมาตรา 68 |
แนวทางปฏิบัติ
โดยทั่วไป เมื่อรายได้เกิน 1–2 ล้านบาทต่อปี การจดทะเบียนเป็นนิติบุคคลมักให้ภาระภาษีรวมต่ำกว่า เพราะอัตรา CIT สูงสุดอยู่ที่ 20% เทียบกับ PIT สูงสุด 35% อย่างไรก็ตาม ต้องคำนึงถึงภาษีเงินปันผลและต้นทุนการจัดการด้วย
5. ภาษีมูลค่าเพิ่ม Value Added Tax (VAT)
ประมวลรัษฎากร มาตรา 77/2 — ขอบเขตกิจการที่อยู่ในบังคับ VAT
ตรวจสอบกับตัวบทกฎหมายฉบับเป็นปัจจุบัน
มาตรา ๗๗/๒ การกระทำกิจการดังต่อไปนี้ในราชอาณาจักร ให้อยู่ในบังคับต้องเสียภาษีมูลค่าเพิ่ม ตามบทบัญญัติในหมวดนี้ (๑) การขายสินค้าหรือการให้บริการโดยผู้ประกอบการ (๒) การนำเข้าสินค้าโดยผู้นำเข้า...
5.1 ข้อมูลสำคัญ VAT
| ประเด็น | รายละเอียด | หมายเหตุ |
|---|---|---|
| อัตราภาษี | 7% (ลดจากอัตราตามกฎหมาย 10% โดย พ.ร.ฎ.) | ตรวจสอบอัตราปัจจุบันกับประมวลรัษฎากร/ประกาศกรมสรรพากร — พ.ร.ฎ.ลดอัตราต้องต่ออายุเป็นระยะ |
| เกณฑ์จดทะเบียน | รายได้เกิน 1,800,000 บาทต่อปี | ตรวจสอบเกณฑ์ปัจจุบัน |
| แบบยื่น | ภ.พ.30 (รายเดือน) | วันที่ 15 เดือนถัดไป; e-filing ขยายถึงวันที่ 23 |
| VAT Input / Output | ภาษีซื้อ (input) หักจากภาษีขาย (output) | หาก input > output ขอคืนได้ |
| อัตรา 0% | การส่งออกสินค้า / บริการในต่างประเทศ / เขตปลอดอากร | มาตรา 80/1 — ตรวจสอบรายการครบถ้วน |
| กิจการยกเว้น VAT | พืชผล สัตว์มีชีวิต ปุ๋ย ยารักษาสัตว์ หนังสือพิมพ์ บริการสาธารณสุข การศึกษา เป็นต้น | มาตรา 81 — ดูรายการครบถ้วนในกฎหมาย |
ความเสี่ยงสูง — ผู้ให้บริการต่างประเทศ (e-Service)
ตั้งแต่ปี 2564 ผู้ให้บริการอิเล็กทรอนิกส์จากต่างประเทศที่มีรายได้จากผู้ใช้ในไทยเกินเกณฑ์ มีหน้าที่จดทะเบียน VAT และยื่นแบบในไทย
ผู้ประกอบการไทยที่ซื้อบริการจากต่างประเทศ (เช่น โฆษณาดิจิทัล Cloud) อาจต้องนำส่ง VAT แทนตามมาตรา 83/6 ด้วยแบบ ภ.พ.36 ภายในวันที่ 7 ของเดือนถัดไป (พ.ร.บ.แก้ไขเพิ่มเติมประมวลรัษฎากร (ฉบับที่ 53) พ.ศ. 2564 — e-Service)
6. ภาษีธุรกิจเฉพาะ Specific Business Tax (SBT)
ประมวลรัษฎากร มาตรา 91/2 — ประเภทกิจการที่ต้องเสีย SBT
ตรวจสอบกับตัวบทกฎหมายฉบับเป็นปัจจุบัน
มาตรา ๙๑/๒ ภายใต้บังคับมาตรา ๙๑/๔ การประกอบกิจการดังต่อไปนี้ในราชอาณาจักร ให้อยู่ในบังคับต้องเสียภาษีธุรกิจเฉพาะตามบทบัญญัติในหมวดนี้ (๑) การธนาคาร ตามกฎหมายว่าด้วยการธนาคารพาณิชย์หรือกฎหมายเฉพาะ (๒) การประกอบธุรกิจเงินทุน ธุรกิจหลักทรัพย์ ธุรกิจเครดิตฟองซิเอร์... (๓) การรับประกันชีวิตตามกฎหมายว่าด้วยการประกันชีวิต...
ข้อควรระวัง
อัตรา SBT อาจมีการลดตาม พ.ร.ฎ. ตรวจสอบอัตราปัจจุบันกับมาตรา 91/6 ประมวลรัษฎากร (ฐานภาษีตามมาตรา 91/5) และประกาศกรมสรรพากร
| ประเภทกิจการ (มาตรา 91/2) | ฐานภาษี | อัตรา (ตรวจสอบปัจจุบัน) |
|---|---|---|
| ธนาคาร / เงินทุน / หลักทรัพย์ | ดอกเบี้ย ส่วนลด ค่าบริการ กำไรแลกเปลี่ยน | 3% |
| รับประกันชีวิต | ดอกเบี้ย ค่าธรรมเนียม รายรับอื่น | 2.5% |
| รับจำนำ | ดอกเบี้ย ค่าธรรมเนียม | 2.5% |
| อสังหาริมทรัพย์ (เพื่อการค้าหรือกำไร) | รายรับก่อนหักรายจ่าย | 3% |
| ธุรกิจ Factoring | ดอกเบี้ย ส่วนลด ค่าบริการ | 3% |
| ซื้อขายหลักทรัพย์ (บางกรณี) | รายรับตามกฎหมายหลักทรัพย์ | 0.1% |
ประเด็นปฏิบัติ — SBT กับการขายอสังหาริมทรัพย์
การขายอสังหาริมทรัพย์ที่เข้าข่าย "เป็นทางค้าหรือหากำไร" (โดยหลักคือขายภายใน 5 ปีนับแต่วันที่ได้มา เว้นแต่เป็นที่อยู่อาศัยอันเป็นแหล่งสำคัญที่ผู้ขายมีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านไม่น้อยกว่า 1 ปี)
ต้องเสีย SBT 3% + ภาษีท้องถิ่น 0.3% รวม 3.3% จากราคาขายหรือราคาประเมิน (แล้วแต่สูงกว่า) ตามมาตรา 91/2 (6) ประกอบ พ.ร.ฎ. (ฉบับที่ 342) พ.ศ. 2541
กรณีไม่ต้องเสีย SBT จะต้องเสียอากรแสตมป์ 0.5% แทน (ตราสารที่เสีย SBT แล้วได้รับยกเว้นอากรแสตมป์) ส่วนภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่ายจากการขายอสังหาริมทรัพย์ต้องเสียในทุกกรณี
7. เปรียบเทียบ VAT กับ SBT VAT versus SBT Comparison
| ประเด็น | ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) | ภาษีธุรกิจเฉพาะ (SBT) |
|---|---|---|
| มาตราหลัก | มาตรา 77/2 ถึงมาตรา 90 | มาตรา 91 ถึงมาตรา 91/21 |
| ฐานภาษี | มูลค่าสินค้า/บริการ (ภาษีขาย − ภาษีซื้อ) | รายรับรวมก่อนหักรายจ่าย |
| อัตรา | 7% (ลดจาก 10%) — ตรวจสอบปัจจุบัน | 0.1–3% ตามประเภท — ตรวจสอบปัจจุบัน |
| กิจการที่ใช้ | กิจการทั่วไปที่ขายสินค้า/บริการ (รายได้เกินเกณฑ์) | ธนาคาร ประกันชีวิต รับจำนำ อสังหาริมทรัพย์เชิงพาณิชย์ |
| ความสัมพันธ์ | กิจการใน SBT ไม่ต้องเสีย VAT (มาตรา 77/3) | เสีย SBT แทน VAT ตามมาตรา 91/2 |
| การขอคืน | ขอคืนได้หาก input tax > output tax | ไม่มีกลไกขอคืน |
| กำหนดยื่น | วันที่ 15 เดือนถัดไป (ภ.พ.30) | วันที่ 15 เดือนถัดไป (ภ.ธ.40) |
8. ภาษีหัก ณ ที่จ่าย Withholding Tax (WHT)
กลไกที่กฎหมายกำหนดให้ผู้จ่ายหัก "ล่วงหน้า" แล้วนำส่งกรมสรรพากร — กฎหมายหลัก: มาตรา 50 (PIT) มาตรา 3 เตรส (CIT) และมาตรา 70 (บริษัทต่างประเทศ)
ข้อควรระวัง — อัตราปัจจุบัน
อัตรา WHT บางประเภทอาจมีการลดอัตราชั่วคราวโดยประกาศกรมสรรพากร ตรวจสอบอัตราปัจจุบันก่อนหักทุกครั้ง
| ประเภทเงินได้ | อัตรา WHT (ตรวจสอบปัจจุบัน) | แบบนำส่ง | มาตรา |
|---|---|---|---|
| เงินเดือน / ค่าจ้างพนักงาน | Progressive PIT (คำนวณยกเว้นทั้งปี) | ภ.ง.ด.1 | มาตรา 50 (1) |
| ค่าบริการ / ค่าที่ปรึกษา (นิติบุคคล) | 3% | ภ.ง.ด.53 | มาตรา 3 เตรส |
| ค่าบริการ / ค่าที่ปรึกษา (บุคคลธรรมดา) | 3% สำหรับเงินได้ตามมาตรา 40 (6) (7) และ (8) — ส่วนค่าที่ปรึกษาตามมาตรา 40 (2) ที่จ่ายให้ผู้อยู่ในประเทศไทย หักตามอัตราก้าวหน้า | ภ.ง.ด.3 (มาตรา 40 (2): ภ.ง.ด.1) | มาตรา 3 เตรส (ท.ป.4/2528) / มาตรา 50 (1) |
| ค่าเช่าทรัพย์สิน | 5% | ภ.ง.ด.3/53 | มาตรา 3 เตรส (ท.ป.4/2528) |
| ค่าโฆษณา | 2% | ภ.ง.ด.3/53 | มาตรา 3 เตรส |
| ค่าขนส่ง (บริษัทขนส่ง) | 1% | ภ.ง.ด.3/53 | มาตรา 3 เตรส |
| เงินปันผล | 10% | ภ.ง.ด.2/53 | มาตรา 50 (2)(จ) |
| ดอกเบี้ย (บุคคลธรรมดา) | 15% | ภ.ง.ด.2 | มาตรา 50 (2) |
| บริษัทต่างประเทศ ไม่มีสาขาในไทย (มาตรา 70) | ดอกเบี้ย 15% / เงินปันผล 10% / ตามประเภทเงินได้ | ภ.ง.ด.54 | มาตรา 70 |
8.2 กำหนดนำส่ง WHT
| แบบ | ผู้มีหน้าที่นำส่ง | กำหนดนำส่ง |
|---|---|---|
| ภ.ง.ด.1 | ผู้จ่ายเงินเดือน/ค่าจ้าง | วันที่ 7 เดือนถัดไป (หรือ 15 หากยื่น e-filing) |
| ภ.ง.ด.3 | ผู้จ่ายเงินได้ให้บุคคลธรรมดา | วันที่ 7 เดือนถัดไป |
| ภ.ง.ด.53 | ผู้จ่ายเงินได้ให้นิติบุคคล | วันที่ 7 เดือนถัดไป |
| ภ.ง.ด.54 | ผู้จ่ายให้บริษัทต่างประเทศ (มาตรา 70) | วันที่ 7 เดือนถัดไป |
ความเสี่ยงสูง — ไม่หักหรือหักผิดอัตรา
ผู้จ่ายที่ไม่หัก WHT หรือหักผิดอัตรา ต้องร่วมรับผิดกับผู้มีเงินได้ในการชำระภาษีที่มิได้หักหรือนำส่ง (มาตรา 54) + เงินเพิ่ม 1.5% ต่อเดือนหรือเศษของเดือนของภาษีที่ต้องนำส่ง แต่รวมแล้วไม่เกินจำนวนภาษี (มาตรา 27)
และมีโทษปรับทางอาญากรณีไม่ยื่นแบบนำส่งภายในกำหนด (มาตรา 35) — ไม่มี "เบี้ยปรับรายเดือน" สำหรับกรณีนี้
9. อากรแสตมป์ Stamp Duty
อากรแสตมป์เรียกเก็บจาก "ตราสาร" ที่ระบุในบัญชีอัตราอากรแสตมป์ท้ายประมวลรัษฎากร (มาตรา 103 และมาตรา 104) ตราสารที่ไม่ปิดแสตมป์บริบูรณ์จะใช้เป็นพยานหลักฐานในคดีแพ่งไม่ได้จนกว่าจะได้เสียอากรและเงินเพิ่มอากรครบถ้วน (มาตรา 118)
| ประเภทตราสาร | อัตราอากร (ตรวจสอบปัจจุบัน) | หมายเหตุ |
|---|---|---|
| สัญญาเช่าอสังหาริมทรัพย์ | 1 บาท ต่อทุก 1,000 บาท ของค่าเช่ารวมตลอดอายุสัญญา | ตรวจสอบบัญชีท้ายประมวลรัษฎากร |
| สัญญาจ้างทำของ | 1 บาท ต่อทุก 1,000 บาท ของค่าจ้าง | ตรวจสอบบัญชีท้ายประมวลรัษฎากร |
| สัญญาค้ำประกัน (ลักษณะ 17) | วงเงินไม่เกิน 1,000 บาท → 1 บาท / เกิน 1,000 แต่ไม่เกิน 10,000 บาท → 5 บาท / เกิน 10,000 บาท หรือไม่จำกัดจำนวน → 10 บาท | ตรวจสอบบัญชีท้ายประมวลรัษฎากร |
| ตั๋วแลกเงิน / ตั๋วสัญญาใช้เงิน (ลักษณะ 9) | ฉบับละ 3 บาท | ตรวจสอบบัญชีท้ายประมวลรัษฎากร |
| หนังสือมอบอำนาจ | 10–30 บาท ตามกิจกรรมที่มอบ | ตรวจสอบบัญชีท้ายประมวลรัษฎากร |
| สัญญากู้ยืมเงิน | 1 บาท ต่อทุก 2,000 บาท (สูงสุด 10,000 บาท) | ตรวจสอบบัญชีท้ายประมวลรัษฎากร |
| หนังสือบริคณห์สนธิ | 200 บาท | ตรวจสอบบัญชีท้ายประมวลรัษฎากร |
ประเด็นปฏิบัติ
- ตราสารทำในต่างประเทศแต่นำมาใช้ในไทย — ผู้ทรงตราสารคนแรกในประเทศไทยต้องเสียอากรแสตมป์ภายใน 30 วันนับแต่วันที่ได้รับตราสารนั้น (มาตรา 111)
- สัญญาอิเล็กทรอนิกส์ — ตรวจสอบว่าเข้าข่ายตราสารที่ต้องเสียอากรแสตมป์หรือไม่ และเสียอากรเป็นตัวเงินผ่านระบบ e-Stamp Duty (แบบ อ.ส.9) ตามประกาศอธิบดีกรมสรรพากรที่เกี่ยวข้อง
- คู่ฉบับหรือคู่ฉีกของตราสาร — ต้องปิดอากรแสตมป์ตามบัญชีอัตราลักษณะ 23 (1 บาท หากต้นฉบับเสียอากรไม่เกิน 5 บาท หรือ 5 บาท หากต้นฉบับเสียอากรเกิน 5 บาท)
10. การวางแผนภาษีธุรกิจ Business Tax Planning
| แนวทาง | รายละเอียด | ระดับ |
|---|---|---|
| เลือกโครงสร้างธุรกิจที่เหมาะสม | บุคคลธรรมดา นิติบุคคล และห้างหุ้นส่วน — วิเคราะห์ภาษีรวมทุกชั้น | สำคัญที่สุด |
| จัดทำบัญชีและเอกสารครบถ้วน | บัญชีรายรับ-รายจ่าย ใบกำกับภาษี ใบเสร็จ — หลักฐานค่าใช้จ่าย | บังคับ |
| ใช้สิทธิลดหย่อนอย่างครบถ้วน | ลดหย่อนส่วนตัว บิดามารดา RMF/SSF/Thai ESG ประกันชีวิต กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ (LTF ยกเลิกสิทธิลดหย่อนตั้งแต่ปีภาษี 2563) | สำคัญ |
| บริหาร timing รายได้-รายจ่าย | เลื่อน/เร่งรับรู้รายได้/รายจ่ายตามหลักสิทธิ (accrual) ให้เกิดประโยชน์สูงสุด | สำคัญ |
| ใช้สิทธิประโยชน์ BOI | กิจการที่เข้าข่าย — ยกเว้น/ลดหย่อน CIT และอากรขาเข้า | เพิ่มเติม |
| ยื่นแบบและชำระภาษีตรงเวลา | หลีกเลี่ยงเบี้ยปรับ (สูงสุด 1–2 เท่าของภาษี ตามมาตรา 22 มาตรา 26 และมาตรา 89) และเงินเพิ่ม (1.5%/เดือน แต่ไม่เกินจำนวนภาษี ตามมาตรา 27 และมาตรา 89/1) | บังคับ |
| ปรึกษาที่ปรึกษาภาษีและนักกฎหมาย | แผนภาษีซับซ้อนควรผ่านผู้เชี่ยวชาญ — หลีกเลี่ยงความเสี่ยงเลี่ยงภาษี | แนะนำ |
เส้นแบ่ง — Tax Planning กับ Tax Evasion
วางแผนชอบด้วยกฎหมาย: ใช้สิทธิที่กฎหมายให้ไว้อย่างเต็มที่ (ลดหย่อน ค่าใช้จ่ายที่จำเป็น โครงสร้างองค์กร สิทธิ BOI)เลี่ยงภาษี (ผิดกฎหมาย): สร้างรายจ่ายปลอม ซุกซ่อนรายได้ ทำบัญชีเท็จ — โทษแพ่ง (เบี้ยปรับ+เงินเพิ่ม) และโทษอาญา
11. คำถามที่พบบ่อย Frequently Asked Questions
ธุรกิจออนไลน์ต้องเสียภาษีอะไรบ้าง?
ธุรกิจออนไลน์ต้องพิจารณาภาษีครบทุกประเภท:
- PIT หรือ CIT — ขึ้นอยู่กับว่าทำในนามบุคคลธรรมดาหรือบริษัท
- VAT — หากรายได้รวมเกิน 1,800,000 บาทต่อปี ต้องจดทะเบียนและออกใบกำกับภาษี (ตรวจสอบเกณฑ์ปัจจุบัน)
- WHT — หากจ่ายค่าบริการให้บุคคลอื่น ต้องหัก ณ ที่จ่ายตามอัตราที่กำหนด
- แพลตฟอร์มต่างประเทศ — การซื้อบริการจาก Google, Facebook, AWS เป็นต้น อาจต้องนำส่ง VAT 7% แทน
Freelance รายได้ถึงเกณฑ์ต้องยื่นภาษีไหม?
บุคคลธรรมดาที่ไม่มีคู่สมรสและมีเงินได้พึงประเมินทุกประเภทรวมเกิน 60,000 บาทต่อปี (หรือเกิน 120,000 บาท หากมีเฉพาะเงินได้จากการจ้างแรงงานตามมาตรา 40 (1)) มีหน้าที่ยื่นแบบ ภ.ง.ด.90/91 ภายในเดือนมีนาคมของปีถัดไป ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 56 (กรณีมีคู่สมรส เกณฑ์ 120,000 / 220,000 บาท)
การยื่นแบบไม่ได้หมายความว่าต้องชำระภาษีเพิ่ม หากหักค่าใช้จ่ายและลดหย่อนแล้วเงินได้สุทธิไม่เกินเกณฑ์ยกเว้น
บริษัทต่างประเทศจ่ายเงินให้บริษัทไทย ต้องหัก WHT ไหม?
ผู้จ่ายที่จ่ายเงินได้จากแหล่งในไทยมีหน้าที่หัก WHT สำหรับบริษัทต่างประเทศที่รับเงินจากไทย — ผู้จ่ายในไทยต้องหัก WHT และยื่นแบบ ภ.ง.ด.54 ตามมาตรา 70
อัตราอาจลดลงหรือยกเว้นตามอนุสัญญาภาษีซ้อน (Double Tax Agreement: DTA) ที่ไทยทำกับประเทศนั้น ๆ
ขายอสังหาริมทรัพย์ เสีย VAT หรือ SBT?
- เสีย SBT 3% (รวมภาษีท้องถิ่นเป็น 3.3%): ถ้าเข้าข่าย "เป็นทางค้าหรือหากำไร" ตามมาตรา 91/2 (6) ประกอบ พ.ร.ฎ. (ฉบับที่ 342) พ.ศ. 2541 — โดยหลักคือขายภายใน 5 ปีนับแต่วันที่ได้มา เว้นแต่เป็นที่อยู่อาศัยอันเป็นแหล่งสำคัญที่ผู้ขายมีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านไม่น้อยกว่า 1 ปี — ตรวจสอบเงื่อนไขปัจจุบันกับกรมสรรพากร
- เสียอากรแสตมป์ 0.5% แทน: ถ้าไม่เข้าข่าย SBT — ส่วนภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่ายจากการขายอสังหาริมทรัพย์ต้องเสียในทุกกรณี โดยคำนวณจากราคาประเมินทุนทรัพย์ตามหลักเกณฑ์ (มาตรา 50 (5) สำหรับบุคคลธรรมดา / 1% ตามมาตรา 69 ตรี สำหรับนิติบุคคล)
- ไม่เสีย VAT: การขายอสังหาริมทรัพย์ไม่อยู่ในบังคับ VAT
VAT 7% จะกลับไป 10% เมื่อไหร่?
อัตรา VAT 7% เป็นการลดชั่วคราวจากอัตราตามกฎหมาย 10% โดยออกเป็น พ.ร.ฎ.ต่ออายุเป็นระยะ
ผู้ประกอบการควรติดตามประกาศพระราชกฤษฎีกาจากราชกิจจานุเบกษาและเว็บไซต์กรมสรรพากร (www.rd.go.th) เป็นระยะ
12. กฎหมายและแหล่งอ้างอิง Legal References
ประมวลรัษฎากร พ.ศ. 2481 (Revenue Code)
มาตราที่ยืนยัน: มาตรา 40 (ประเภทเงินได้) มาตรา 56 (หน้าที่ยื่นแบบ PIT) มาตรา 65 (CIT กำไรสุทธิ) มาตรา 65 ทวิ และมาตรา 65 ตรี (เงื่อนไขรายจ่าย) มาตรา 68 (ยื่น ภ.ง.ด.50 ภายใน 150 วันนับแต่วันสุดท้ายของรอบระยะเวลาบัญชี) มาตรา 69 (ยื่นพร้อมงบการเงินที่ผู้สอบบัญชีตรวจสอบและรับรอง) มาตรา 77/2 (VAT ขอบเขต) มาตรา 77/3 (VAT/SBT ไม่ซ้อน) มาตรา 83/6 (นำส่ง VAT แทนผู้ประกอบการต่างประเทศ) มาตรา 91/2 (SBT ประเภทกิจการ) มาตรา 91/3 (ยกเว้น SBT) มาตรา 91/6 (อัตรา SBT) มาตรา 3 เตรส มาตรา 50 มาตรา 54 และมาตรา 70 (หัก ณ ที่จ่าย) มาตรา 27 (เงินเพิ่ม) รวมทั้งมาตรา 104 มาตรา 111 และมาตรา 118 (อากรแสตมป์)
พระราชกฤษฎีกาออกตามความในประมวลรัษฎากร ว่าด้วยการลดอัตราภาษีมูลค่าเพิ่ม — ฉบับที่ใช้บังคับอยู่ในปัจจุบัน
อัตราตามกฎหมายคือร้อยละ 10 (มาตรา 80) แต่มีพระราชกฤษฎีกาลดอัตราลงเหลือร้อยละ 6.3 (ไม่รวมภาษีท้องถิ่น) หรือร้อยละ 7 (รวมภาษีท้องถิ่น) และต่ออายุเป็นรายปี — ฉบับที่ใช้บังคับสำหรับช่วง 1 ตุลาคม 2568 ถึง 30 กันยายน 2569 และคณะรัฐมนตรีได้อนุมัติขยายต่อไปถึง 30 กันยายน 2570 · พ.ร.ฎ. (ฉบับที่ 646) พ.ศ. 2560 เป็นเพียงฉบับหนึ่งในชุดการต่ออายุและสิ้นผลไปแล้ว — ตรวจสอบฉบับล่าสุดในราชกิจจานุเบกษาก่อนใช้อ้างอิง
กรมสรรพากร — แหล่งข้อมูลทางการ
www.rd.go.th · ตรวจสอบอัตรา เกณฑ์ และแบบยื่นล่าสุด
สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา — ตัวบทกฎหมายปัจจุบัน
www.ocs.go.th · ประมวลรัษฎากรฉบับรวม
Related Articles
ข้อจำกัดความรับผิด (Disclaimer)
บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อวัตถุประสงค์ทางการศึกษาและให้ข้อมูลเบื้องต้นแก่นักกฎหมาย ที่ปรึกษา และผู้ประกอบการเท่านั้น
ไม่ถือเป็นคำปรึกษาทางกฎหมายหรือภาษีสำหรับกรณีเฉพาะเจาะจง ข้อมูลอัตราภาษีและเกณฑ์ต่าง ๆ
อาจเปลี่ยนแปลงตามพระราชกฤษฎีกาและประกาศกรมสรรพากรที่ออกเป็นรายปี
กรุณาตรวจสอบกับกรมสรรพากร (www.rd.go.th)
หรือปรึกษาที่ปรึกษาภาษีและนักกฎหมายที่มีใบอนุญาตก่อนดำเนินการใด ๆ
Legal Advance Solution Co., Ltd. — AI-assisted legal output · ผลิตด้วยความช่วยเหลือจาก AI ภายใต้การกำกับดูแลของ ธันย์ธรณ์เทพ แย้มอุทัย, Ph.D.