คำตอบสั้น — Quick Answer / TL;DR
  1. สถาปัตยกรรม SLA สำหรับงาน AI Training และเครือข่ายความเร็วสูง (GPU Availability & InfiniBand Latency): สัญญาให้บริการคลัสเตอร์ประมวลผล GPU สำหรับฝึกสอนโมเดลปัญญาประดิษฐ์ (AI Model Training) แตกต่างจากคลาวด์ทั่วไป เนื่องจากต้องการการทำงานพร้อมกันของ GPU นับร้อยหรือนับพันตัว สัญญาควรกำหนด Cluster-Level Availability SLA (เช่น ไม่ต่ำกว่าร้อยละ 99.9 ซึ่งเป็นตัวอย่างเชิงพาณิชย์ มิใช่เกณฑ์ที่กฎหมายกำหนด) และ InfiniBand Interconnect Latency SLA หาก GPU ตัวใดตัวหนึ่งดับหรือประสิทธิภาพลดลงจากความร้อน (Thermal Throttling) จนกระบวนการ Distributed Training ล้มเหลว ข้อสัญญาควรกำหนดเครดิตค่าบริการ (Service Credit) ที่สัมพันธ์กับเวลาที่ระบบไม่พร้อมใช้งานและเวลาฝึกสอนที่สูญเสีย ซึ่งเป็นข้อเสนอสำหรับการเจรจา ไม่ใช่หน้าที่ที่กฎหมายกำหนด
  2. การจัดสรรหน้าที่บันทึกจุดตรวจและป้องกันข้อมูลสูญหาย (Model Checkpointing & Data Loss Allocation): การฝึกสอนโมเดลภาษาขนาดใหญ่ (LLM) มักใช้เวลานานหลายสัปดาห์หรือหลายเดือน สัญญาต้องกำหนดหน้าที่ร่วม (Shared Responsibility) ให้ผู้ใช้บริการต้องทำ Automated Checkpointing ทุกรอบเวลาที่ตกลงกัน (เช่น ทุก 2-4 ชั่วโมง) และผู้ให้บริการต้องรับประกันความพร้อมใช้งานของพื้นที่จัดเก็บข้อมูลความเร็วสูง (High-IOPS Scratch & NVMe Storage) ทั้งนี้ ความตกลงที่ทำไว้ล่วงหน้าเป็นข้อความยกเว้นมิให้ลูกหนี้ต้องรับผิดเพื่อกลฉ้อฉลหรือความประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรงของตนเป็นโมฆะตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 373 ส่วนข้อตกลงจำกัดความรับผิดอื่นมีผลบังคับได้เพียงเท่าที่เป็นธรรมและพอสมควรแก่กรณีตามพระราชบัญญัติว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม พ.ศ. 2540 มาตรา 8 วรรคสอง
  3. ความลับทางการค้าในพารามิเตอร์โมเดลและการคุ้มครองข้อมูล (Model Weights Trade Secret & Zero-Snooping Covenant): ไฟล์น้ำหนักโมเดล (Model Weights, Hyperparameters) และข้อมูลที่นำมาฝึกสอน (Training Dataset) อาจเป็นความลับทางการค้าตามพระราชบัญญัติความลับทางการค้า พ.ศ. 2545 มาตรา 3 ก็ต่อเมื่อเป็นข้อมูลที่ยังไม่รู้จักกันโดยทั่วไป มีประโยชน์เชิงพาณิชย์เนื่องจากการเป็นความลับ และผู้ควบคุมได้ใช้มาตรการที่เหมาะสมเพื่อรักษาไว้เป็นความลับ สัญญาจึงควรมีข้อกำหนดห้ามตรวจสอบ ห้ามเข้าถึง และห้ามนำข้อมูลไปใช้ประโยชน์ (Zero-Data Access & Zero-Inspection Guarantee) ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของมาตรการที่เหมาะสมดังกล่าว พร้อมเบี้ยปรับในอัตราที่สมเหตุสมผล (ศาลอาจลดเบี้ยปรับที่สูงเกินส่วนตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 383) และให้ผู้ให้บริการชดใช้ค่าสินไหมทดแทนตามสัญญา นอกจากนี้ หากข้อมูลเข้าลักษณะความลับทางการค้า ผู้ควบคุมความลับอาจใช้สิทธิตามพระราชบัญญัติความลับทางการค้า พ.ศ. 2545 มาตรา 8 และมาตรา 13 ได้อีกทางหนึ่ง

สถานการณ์ที่ผู้ประกอบการมักพบจริง

  1. เหตุการณ์: บริษัท A เป็นผู้ใช้บริการคลัสเตอร์ GPU ขนาด 128 ตัวจากบริษัท B ซึ่งเป็นผู้ให้บริการ เพื่อฝึกสอนโมเดลด้านการแพทย์ มูลค่าสัญญา 18 ล้านบาท (ข้อเท็จจริงสมมติ) เมื่อฝึกสอนไปได้ 3 สัปดาห์ ระบบระบายความร้อนของดาต้าเซ็นเตอร์ขัดข้อง ทำให้อุณหภูมิสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว ระบบ GPU จึงลดสัญญาณนาฬิกาอัตโนมัติ (Thermal Throttling) และโหนดเซิร์ฟเวอร์บางตัวดับ ส่งผลให้โมเดลการเทรนพังทลาย ข้อมูล Checkpoint เสียหาย ต้องเริ่มกระบวนการฝึกสอนใหม่ทั้งหมด สูญเสียค่าบริการและเวลาไปกว่า 5 ล้านบาท
  2. ความเข้าใจผิด: ผู้ใช้บริการเข้าใจว่าข้อกำหนดมาตรฐาน Uptime 99.9% ของผู้ให้บริการจะครอบคลุมการชดเชยค่าเสียหายจากการเทรนโมเดลล้มเหลวทั้งหมด และเข้าใจว่าผู้ให้บริการต้องรับผิดชอบค่าฝึกสอนที่สูญเปล่าไป
  3. จุดพลิก: สาระสำคัญทางกฎหมายคือ สัญญามาตรฐานของผู้ให้บริการคลาวด์มักกำหนดข้อความยกเว้นความเสียหายสืบเนื่อง (Consequential & Indirect Damages) ซึ่งเป็นถ้อยคำในข้อสัญญา มิใช่ประเภทความเสียหายที่ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 215 และมาตรา 222 บัญญัติไว้ และจำกัดความรับผิด (Liability Cap) ไว้เพียงไม่เกินค่าบริการที่ชำระในรอบเดือนนั้น อีกทั้งมิได้มีการรับประกันระดับความเร็วของเครือข่ายเชื่อมต่อ (Interconnect Fabric) ค่าชดเชยเวลาที่สูญเสียไปซึ่งผู้ใช้บริการเรียกได้จึงถูกจำกัดตามข้อสัญญาดังกล่าว เว้นแต่ข้อสัญญานั้นเป็นโมฆะในส่วนที่ยกเว้นความรับผิดเพื่อกลฉ้อฉลหรือความประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรงตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 373 หรือมีผลบังคับได้เพียงเท่าที่เป็นธรรมและพอสมควรแก่กรณีตามพระราชบัญญัติว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม พ.ศ. 2540 มาตรา 8 วรรคสอง
  4. สิ่งที่ได้จากบทความ: โครงสร้างสัญญา Master Services Agreement (MSA) สำหรับ AI GPU Cloud ที่ผ่านการออกแบบข้อกำหนด SLA ทางเทคนิค, กลไก Thermal Throttling Penalties, การคุ้มครอง Model Weights ตามกฎหมายความลับทางการค้า, และ Checklist 10 จุดตรวจสัญญา

ภูมิทัศน์ของโครงสร้างพื้นฐาน AI GPU Cloud ในประเทศไทยและภูมิภาคอาเซียน

การพัฒนาปัญญาประดิษฐ์เชิงสร้างสรรค์ (Generative AI) และโมเดลภาษาขนาดใหญ่ (LLM) ผลักดันให้ความต้องการคลัสเตอร์ประมวลผลกราฟิกสมรรถนะสูง (AI GPU Clusters เช่น NVIDIA H100, B200) ขยายตัวอย่างมหาศาล คณะกรรมการส่งเสริมการลงทุนอาจให้การส่งเสริมกิจการที่เป็นประโยชน์ต่อเศรษฐกิจตามพระราชบัญญัติส่งเสริมการลงทุน พ.ศ. 2520 โดยประเภทกิจการและสิทธิประโยชน์ของศูนย์ข้อมูลต้องตรวจจากประกาศของคณะกรรมการ [ต้องยืนยันแหล่งที่มา]

อย่างไรก็ตาม สัญญาให้บริการ GPU Cloud สำหรับงาน AI Training มีความแตกต่างอย่างสิ้นเชิงจากสัญญา Cloud IaaS/PaaS แบบดั้งเดิม เนื่องจากงาน AI Training เป็นกระบวนการประมวลผลแบบขนานคู่ขนานขนาดใหญ่ (Massively Parallel Processing) หากมี GPU เพียงตัวเดียวในคลัสเตอร์หลุดจากการเชื่อมต่อ กระบวนการคำนวณทั้งหมดจะหยุดชะงักลงทันที สัญญาการค้าจึงต้องมีการออกแบบมาตราส่วน SLA และการจัดสรรความรับผิดที่สะท้อนความเป็นจริงทางวิศวกรรมคอมพิวเตอร์

ผลกระทบเชิงธุรกิจ Business Consequences

กรอบกฎหมายและ Claim Ledger Legal Framework

กรอบกฎหมายทั่วไปของสัญญาให้บริการระบบคลาวด์และศูนย์ข้อมูล ได้แก่ การจัดลักษณะสัญญา ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 373 และพระราชบัญญัติว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม พ.ศ. 2540 หน้าที่ของผู้ประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคล และการส่งหรือโอนข้อมูลส่วนบุคคลไปต่างประเทศ อธิบายไว้ในบทความเรื่อง ดักจุดตายสัญญาให้บริการระบบคลาวด์และบริหารจัดการศูนย์ข้อมูล ข้อห้ามนำข้อมูลไปฝึกสอนโมเดลและหลักเรื่องความลับทางการค้า อธิบายไว้ในบทความเรื่อง ดักจุดตายสัญญาให้บริการระบบปัญญาประดิษฐ์และการประมวลผลโมเดลภาษาขนาดใหญ่ ส่วนพระราชบัญญัติการรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ พ.ศ. 2562 อธิบายไว้ในบทความเรื่อง พิมพ์เขียวสัญญาอนุญาตให้ใช้สิทธิในซอฟต์แวร์และคลาวด์ บทความนี้จึงสรุปเฉพาะสิ่งที่ผู้ใช้บริการคลัสเตอร์ GPU ต้องตรวจ ซึ่งตรงกับบทความทั้งสามดังกล่าว และไม่วิเคราะห์ประเด็นเหล่านั้นซ้ำ

สัญญาให้บริการคลัสเตอร์ GPU และการประมวลผลสมรรถนะสูงมักเป็นสัญญาผสมหรือสัญญาไม่มีชื่อ ซึ่งสอดคล้องกับที่อธิบายไว้ในบทความเรื่องศูนย์ข้อมูลและคลาวด์ข้างต้น จึงต้องพิจารณาเป็นรายข้อสัญญาว่าส่วนใดเข้าลักษณะเช่าทรัพย์สิน ซึ่งผู้ให้เช่าตกลงให้ผู้เช่าได้ใช้หรือได้รับประโยชน์ในทรัพย์สินชั่วระยะเวลาอันมีจำกัด และผู้เช่าตกลงจะให้ค่าเช่าเพื่อการนั้น (ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 537) เช่น การให้ใช้เครื่องเซิร์ฟเวอร์เฉพาะรายที่ระบุตัวได้ ส่วนใดเข้าลักษณะจ้างทำของ (มาตรา 587) ซึ่งใช้เฉพาะงานที่มุ่งผลสำเร็จ เช่น การติดตั้งและทดสอบคลัสเตอร์ และส่วนใดเป็นบริการต่อเนื่องที่ไม่มีบทบัญญัติเฉพาะ ส่วนหลังนี้บังคับตามข้อสัญญาและบทบัญญัติทั่วไปว่าด้วยนิติกรรม สัญญา และหนี้ โดยตีความสัญญาไปตามความประสงค์ในทางสุจริตโดยพิเคราะห์ถึงปกติประเพณีด้วย (มาตรา 368) หากยังมีกรณีที่ไม่มีบทกฎหมายจะยกมาปรับได้ ให้วินิจฉัยตามจารีตประเพณีแห่งท้องถิ่น ถ้าไม่มีจารีตประเพณีเช่นว่านั้น จึงอาศัยเทียบบทกฎหมายที่ใกล้เคียงอย่างยิ่ง และถ้าบทกฎหมายเช่นนั้นก็ไม่มีด้วย จึงวินิจฉัยตามหลักกฎหมายทั่วไป (มาตรา 4) ผู้อ่านจึงไม่ควรนำหน้าที่ของผู้ให้เช่าหรือเกณฑ์ความชำรุดบกพร่องของผู้รับจ้างมาใช้กับทั้งสัญญาโดยอัตโนมัติ

ข้อความทางกฎหมายที่ยืนยันฐานกฎหมายปฐมภูมิแหล่งอ้างอิงทางการสถานะ
สัญญาให้บริการคลัสเตอร์ GPU โดยทั่วไปมิใช่สัญญาจ้างทำของทั้งฉบับ จ้างทำของตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 587 คือสัญญาซึ่งผู้รับจ้างตกลงรับจะทำการงานสิ่งใดสิ่งหนึ่งจนสำเร็จให้แก่ผู้ว่าจ้าง และผู้ว่าจ้างตกลงจะให้สินจ้างเพื่อผลสำเร็จแห่งการที่ทำนั้น หนี้ของผู้รับจ้างจึงเป็นหนี้ที่ต้องทำการงานให้สำเร็จตามที่ตกลง มิใช่เพียงหน้าที่ใช้ความระมัดระวังและฝีมือ บทบัญญัติลักษณะจ้างทำของใช้ได้เฉพาะส่วนของสัญญาที่มุ่งผลสำเร็จของงานและมีการส่งมอบงาน เช่น การติดตั้ง การตั้งค่า และการทดสอบคลัสเตอร์ก่อนส่งมอบ สำหรับส่วนนั้น ถ้ามิได้กำหนดไว้เป็นอย่างอื่นในสัญญา ผู้รับจ้างต้องรับผิดเพื่อการที่ทำชำรุดบกพร่องเพียงแต่ที่ปรากฏขึ้นภายในหนึ่งปีนับแต่วันส่งมอบ เพราะงานดังกล่าวมิใช่สิ่งปลูกสร้างกับพื้นดิน แต่ข้อจำกัดนี้ไม่ใช้บังคับเมื่อปรากฏว่าผู้รับจ้างได้ปิดบังความชำรุดบกพร่องนั้น (มาตรา 600) ส่วนการให้ใช้กำลังประมวลผลอย่างต่อเนื่องตลอดอายุสัญญาโดยปกติไม่มีการส่งมอบผลงาน จึงไม่เข้ามาตรา 600 และอาจเข้าลักษณะเช่าทรัพย์สินหรือเป็นสัญญาไม่มีชื่อตามที่อธิบายไว้ข้างต้น ทั้งมาตรา 587 และมาตรา 600 มิได้บัญญัติหน้าที่ใช้ความระมัดระวังและฝีมือตามมาตรฐานวิชาชีพ ระดับความระมัดระวัง มาตรฐานวิชาชีพ และตัวชี้วัดของบริการที่ให้อย่างต่อเนื่องจึงต้องกำหนดเป็นข้อสัญญาโดยชัดแจ้ง และเมื่อผู้ให้บริการไม่ชำระหนี้ให้ต้องตามความประสงค์อันแท้จริงแห่งมูลหนี้ ผู้ใช้บริการเรียกค่าสินไหมทดแทนเพื่อความเสียหายอันเกิดแต่การนั้นได้ตามมาตรา 215ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 215 มาตรา 587 และมาตรา 600 (มาตรา 587 และมาตรา 600 ใช้เฉพาะส่วนที่เป็นจ้างทำของ)law.go.th / krisdika.go.thแก้ไขแล้ว — LAS Audit
ความตกลงที่ทำไว้ล่วงหน้าเป็นข้อความยกเว้นมิให้ลูกหนี้ต้องรับผิดเพื่อกลฉ้อฉลหรือความประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรงของตนเป็นโมฆะ (ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 373) ส่วนข้อตกลงที่จำกัดความรับผิดหรือยกเว้นความรับผิดในกรณีอื่นซึ่งไม่เป็นโมฆะ ให้ตรวจตามพระราชบัญญัติว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม พ.ศ. 2540 มาตรา 8 วรรคสอง และมาตรา 4 หากอยู่ในสัญญาสำเร็จรูปประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 373 และพระราชบัญญัติว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม พ.ศ. 2540 มาตรา 4 และมาตรา 8 วรรคสองlaw.go.th / krisdika.go.thแก้ไขแล้ว — LAS Audit
ค่าน้ำหนักของโมเดล ซอร์สโค้ด และชุดข้อมูลฝึกสอนจะเป็นความลับทางการค้าตามพระราชบัญญัติความลับทางการค้า พ.ศ. 2545 มาตรา 3 เมื่อครบองค์ประกอบสามประการ คือ ยังไม่รู้จักกันโดยทั่วไป มีประโยชน์ในเชิงพาณิชย์เนื่องจากการเป็นความลับ และผู้ควบคุมความลับทางการค้าได้ใช้มาตรการที่เหมาะสมเพื่อรักษาไว้เป็นความลับ กฎหมายนี้คุ้มครองข้อมูลที่เข้าองค์ประกอบดังกล่าว มิได้ให้กรรมสิทธิ์ในข้อมูลโดยตัวมันเอง การเปิดเผย เอาไป หรือใช้โดยไม่ได้รับความยินยอมอันขัดต่อแนวทางปฏิบัติในเชิงพาณิชย์ที่สุจริตต่อกัน ซึ่งรวมถึงการผิดสัญญา เป็นการละเมิดสิทธิเมื่อผู้กระทำรู้หรือมีเหตุอันควรรู้ว่าขัดต่อแนวทางปฏิบัติดังกล่าว (มาตรา 6) ซึ่งผู้ควบคุมความลับทางการค้าขอให้ศาลมีคำสั่งระงับการละเมิดและฟ้องเรียกค่าสินไหมทดแทนได้ (มาตรา 8) ส่วนมาตรา 33 เป็นบทกำหนดโทษทางอาญาสำหรับการเปิดเผยโดยเจตนากลั่นแกล้งจนความลับสิ้นสภาพ มิใช่บทรับรองการคุ้มครอง รายละเอียดอธิบายไว้ในบทความเรื่อง ดักจุดตายสัญญาให้บริการระบบปัญญาประดิษฐ์และการประมวลผลโมเดลภาษาขนาดใหญ่พระราชบัญญัติความลับทางการค้า พ.ศ. 2545 (แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติความลับทางการค้า (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2558) มาตรา 3 มาตรา 6 มาตรา 8 และมาตรา 33ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 119 ตอนที่ 36 ก [ต้องยืนยันแหล่งที่มา]แก้ไขแล้ว — LAS Audit
เจ้าหนี้เรียกค่าสินไหมทดแทนได้เมื่อลูกหนี้ไม่ชำระหนี้ให้ต้องตามความประสงค์อันแท้จริงแห่งมูลหนี้ (ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 215) โดยเรียกได้เพื่อความเสียหายที่ตามปกติย่อมเกิดขึ้นจากการไม่ชำระหนี้ และเพื่อความเสียหายจากพฤติการณ์พิเศษหากคู่กรณีที่เกี่ยวข้องได้คาดเห็นหรือควรจะได้คาดเห็นพฤติการณ์นั้นล่วงหน้า (มาตรา 222) สัญญาจึงควรบันทึกวัตถุประสงค์การใช้คลัสเตอร์ (การฝึกสอนแบบกระจายต่อเนื่องหลายสัปดาห์) และมูลค่างานฝึกสอนไว้ เพื่อให้ผู้ให้บริการคาดเห็นความเสียหายพิเศษได้ และหากผู้ใช้บริการไม่ปฏิบัติหน้าที่บันทึก Checkpoint ตามที่ตกลง ค่าสินไหมทดแทนอาจถูกลดตามมาตรา 223ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 215 มาตรา 222 และมาตรา 223law.go.th / krisdika.go.thแก้ไขแล้ว — LAS Audit
พระราชบัญญัติการรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ พ.ศ. 2562 มาตรา 49 ให้อำนาจคณะกรรมการการรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์แห่งชาติประกาศกำหนดลักษณะหน่วยงานที่มีภารกิจหรือให้บริการในด้านที่ระบุ เช่น ด้านเทคโนโลยีสารสนเทศและโทรคมนาคม เป็นหน่วยงานโครงสร้างพื้นฐานสำคัญทางสารสนเทศ หน้าที่ประเมินความเสี่ยงและตรวจสอบด้านความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์อย่างน้อยปีละหนึ่งครั้ง (มาตรา 54) หน้าที่จัดให้มีกลไกเฝ้าระวังภัยคุกคามทางไซเบอร์ (มาตรา 56) และหน้าที่รายงานเหตุภัยคุกคามทางไซเบอร์ที่เกิดขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ (มาตรา 57) ตกแก่หน่วยงานที่เข้าลักษณะตามประกาศดังกล่าวเท่านั้น ไม่ใช้กับผู้ควบคุมระบบสารสนเทศโดยทั่วไป ผู้ให้บริการคลัสเตอร์ GPU จะอยู่ในบังคับต่อเมื่อเป็นหน่วยงานที่เข้าลักษณะตามประกาศของคณะกรรมการ [ต้องยืนยันแหล่งที่มา: ประกาศของคณะกรรมการว่ากิจการคลาวด์หรือศูนย์ข้อมูลเข้าลักษณะหรือไม่] และหากผู้ใช้บริการเป็นหน่วยงานโครงสร้างพื้นฐานสำคัญทางสารสนเทศ หน้าที่ตามกฎหมายยังคงเป็นของผู้ใช้บริการและไม่อาจโอนไปยังผู้ให้บริการด้วยสัญญา ผู้ใช้บริการจึงควรกำหนดหน้าที่ของผู้ให้บริการในการสนับสนุนการปฏิบัติตามหน้าที่ดังกล่าวไว้ในสัญญา ทั้งนี้ ตรงกับที่อธิบายไว้ในบทความเรื่อง พิมพ์เขียวสัญญาอนุญาตให้ใช้สิทธิในซอฟต์แวร์และคลาวด์พระราชบัญญัติการรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ พ.ศ. 2562 มาตรา 49 มาตรา 54 มาตรา 56 และมาตรา 57ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 136 ตอนที่ 69 ก [ต้องยืนยันแหล่งที่มา]แก้ไขแล้ว — LAS Audit

สถาปัตยกรรม Service Level Agreement: Node Availability กับ Cluster-Level SLA

ความผิดพลาดที่พบบ่อยที่สุดคือการใช้ข้อกำหนด "Individual Node Availability SLA" (วัดความพร้อมใช้งานรายเครื่อง) ซึ่งไม่สอดคล้องกับธรรมชาติของการเทรน AI สัญญาที่ดีต้องกำหนดเป็น:

ข้อกำหนดด้านเครือข่ายความเร็วสูง InfiniBand / RoCE Interconnect SLAs

ในการเทรนโมเดล AI แบนด์วิธและความหน่วงของเครือข่ายเชื่อมต่อระหว่างโหนด (Interconnect Fabric เช่น InfiniBand Quantum-2 3.2 Tbps หรือ RoCE v2) [ต้องยืนยันแหล่งที่มา] มีความสำคัญเท่ากับตัวชิป GPU สัญญาต้องระบุเงื่อนไขทางเทคนิค:

  1. Non-Blocking Fabric Guarantee: รับประกันโครงสร้างเครือข่ายแบบ Fat-Tree Full Bisectional Bandwidth ที่ไม่มีคอขวดระหว่างตู้แร็ก
  2. Packet Loss & Latency SLA: กำหนดอัตราการสูญหายของแพ็กเก็ต (Packet Drop Rate = 0%) และความหน่วงของการส่งผ่านข้อมูล (Sub-microsecond Latency) [ต้องยืนยันแหล่งที่มา] โดยต้องระบุวิธีวัด ช่วงเวลาวัด และจุดวัดของตัวชี้วัดแต่ละตัวไว้ในข้อสัญญา เพราะตัวชี้วัดแบบสัมบูรณ์ที่ไม่มีวิธีวัดที่ตกลงกันย่อมก่อข้อพิพาทเรื่องการพิสูจน์การผิดข้อตกลงระดับการให้บริการ

ตัวเลขและมาตรฐานทางเทคนิคในหัวข้อนี้เป็นตัวอย่าง ควรให้วิศวกรผู้เชี่ยวชาญรับรองก่อนนำไปกำหนดในสัญญา

การจัดสรรความเสี่ยง Thermal Throttling, ระบบหล่อเย็น และค่า PUE

เซิร์ฟเวอร์ GPU ระดับสูงปล่อยความร้อนมหาศาล (มากกว่า 40-100 kW ต่อแร็ก [ต้องยืนยันแหล่งที่มา]) ทำให้ต้องการระบบระบายความร้อนด้วยของเหลว (Direct-to-Chip Liquid Cooling หรือ Immersion Cooling):

ตัวเลขและมาตรฐานทางเทคนิคในหัวข้อนี้เป็นตัวอย่าง ควรให้วิศวกรผู้เชี่ยวชาญรับรองก่อนนำไปกำหนดในสัญญา

การที่ระบบหล่อเย็นหรือไฟฟ้าสำรองขัดข้องจะเป็นเหตุสุดวิสัยหรือไม่ ขึ้นกับว่าผู้ให้บริการได้จัดการระมัดระวังตามสมควรอันพึงคาดหมายได้จากผู้ประกอบกิจการศูนย์ข้อมูลหรือไม่ (ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 8) ซึ่งตรงกับที่วิเคราะห์ไว้ในบทความเรื่อง ดักจุดตายสัญญาให้บริการระบบคลาวด์และบริหารจัดการศูนย์ข้อมูล สัญญาควรกำหนดนิยามเหตุสุดวิสัย รายการเหตุที่ไม่ถือเป็นเหตุสุดวิสัย (เช่น ความล้มเหลวของระบบสำรองที่ผู้ให้บริการรับรองว่ามี) และให้ถือการลดสัญญาณนาฬิกาจากความร้อนเป็นเวลาที่ระบบขัดข้อง

การคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญาและความลับทางการค้าใน Model Weights และ Training Datasets

ข้อมูลเทคนิค อัลกอริทึม ค่าน้ำหนักของโมเดล และชุดข้อมูลฝึกสอนอาจเป็นความลับทางการค้าตามพระราชบัญญัติความลับทางการค้า พ.ศ. 2545 มาตรา 3 ก็ต่อเมื่อเป็นข้อมูลที่ยังไม่รู้จักกันโดยทั่วไป มีประโยชน์เชิงพาณิชย์เนื่องจากการเป็นความลับ และผู้ควบคุมได้ใช้มาตรการที่เหมาะสมเพื่อรักษาไว้เป็นความลับ ข้อสัญญาห้ามเข้าถึงและห้ามตรวจสอบจึงเป็นส่วนหนึ่งของมาตรการที่เหมาะสมดังกล่าว หลักเรื่องความลับทางการค้าและข้อห้ามนำข้อมูลไปฝึกสอนโมเดลอธิบายไว้ในบทความเรื่อง ดักจุดตายสัญญาให้บริการระบบปัญญาประดิษฐ์และการประมวลผลโมเดลภาษาขนาดใหญ่ สัญญาควรกำหนดเกราะคุ้มครอง 3 ชั้น:

  1. Zero-Access Covenant: ผู้ให้บริการและวิศวกรประจำศูนย์ข้อมูลไม่มีสิทธิเข้าถึง ถอดรหัส คัดลอก หรือสแกนหน่วยความจำ (RAM/VRAM/Storage) ของโหนดที่ผู้ใช้บริการใช้งาน เว้นแต่เป็นการปฏิบัติตามกฎหมายและคำสั่งของหน่วยงานที่มีอำนาจ (ดูย่อหน้าท้ายหัวข้อนี้)
  2. No-AI Training Guarantee: ข้อห้ามเด็ดขาดมิให้ผู้ให้บริการนำข้อมูล พรอมต์ หรือผลลัพธ์การประมวลผลของผู้ใช้บริการไปใช้ฝึกสอนโมเดลปัญญาประดิษฐ์ของตนเองหรือบุคคลภายนอก
  3. Data Sanitization SLA: เมื่อสิ้นสุดสัญญาหรือเมื่อมีการปลดระวางโหนด ผู้ให้บริการต้องดำเนินการลบและทำลายข้อมูล (Cryptographic Erasure) ในพื้นที่จัดเก็บข้อมูลทั้งหมด โดยใช้วิธีลบข้อมูลตามมาตรฐานการล้างทำลายสื่อบันทึกข้อมูลฉบับปัจจุบันที่คู่สัญญาตกลงกัน [ต้องยืนยันแหล่งที่มา] พร้อมออกใบรับรองยืนยัน (Certificate of Sanitization)

ข้อห้ามเข้าถึงข้อมูลและข้อผูกพันลบข้อมูลข้างต้นควรมีข้อยกเว้นสำหรับหน้าที่ตามกฎหมายของผู้ให้บริการ เพราะผู้ให้บริการที่เก็บรักษาข้อมูลคอมพิวเตอร์เพื่อประโยชน์ของบุคคลอื่นอาจเข้าลักษณะผู้ให้บริการตามบทนิยามในพระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. 2550 มาตรา 3 (2) ซึ่งต้องพิจารณาตามข้อเท็จจริง ผู้ให้บริการดังกล่าวต้องเก็บรักษาข้อมูลจราจรทางคอมพิวเตอร์ไว้ไม่น้อยกว่าเก้าสิบวันนับแต่วันที่ข้อมูลนั้นเข้าสู่ระบบคอมพิวเตอร์ และต้องเก็บรักษาข้อมูลของผู้ใช้บริการเท่าที่จำเป็นเพื่อให้สามารถระบุตัวผู้ใช้บริการไว้ไม่น้อยกว่าเก้าสิบวันนับตั้งแต่การใช้บริการสิ้นสุดลง (มาตรา 26) พนักงานเจ้าหน้าที่มีอำนาจเพื่อประโยชน์ในการสืบสวนและสอบสวนในการเรียกข้อมูลจราจรทางคอมพิวเตอร์จากผู้ให้บริการ และสั่งให้ผู้ให้บริการส่งมอบข้อมูลเกี่ยวกับผู้ใช้บริการหรือให้เก็บข้อมูลดังกล่าวไว้ก่อน (มาตรา 18 (2) และ (3)) ส่วนหน้าที่เก็บรักษาข้อมูลจราจรทางคอมพิวเตอร์จะใช้กับผู้ให้บริการประเภทใด อย่างไร และเมื่อใด ให้เป็นไปตามที่รัฐมนตรีประกาศในราชกิจจานุเบกษา (มาตรา 26 วรรคสาม) [ต้องยืนยันแหล่งที่มา: ประกาศของรัฐมนตรีว่าด้วยหลักเกณฑ์การเก็บรักษาข้อมูลจราจรทางคอมพิวเตอร์ของผู้ให้บริการ] สัญญาจึงควรกำหนดข้อยกเว้นว่าข้อห้ามเข้าถึงข้อมูลและข้อผูกพันลบข้อมูลไม่กระทบหน้าที่ของผู้ให้บริการที่ต้องปฏิบัติตามกฎหมายและคำสั่งของหน่วยงานที่มีอำนาจ และให้ผู้ให้บริการแจ้งผู้ใช้บริการก่อนเปิดเผยข้อมูลเท่าที่กฎหมายอนุญาต

บทบาทของคู่สัญญาตามพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562

หน้าที่ของผู้ประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคลและการส่งหรือโอนข้อมูลส่วนบุคคลไปต่างประเทศในสัญญาศูนย์ข้อมูลและคลาวด์โดยทั่วไป อธิบายไว้ในบทความเรื่อง ดักจุดตายสัญญาให้บริการระบบคลาวด์และบริหารจัดการศูนย์ข้อมูล บทความนี้จึงสรุปเฉพาะสิ่งที่ผู้ใช้บริการคลัสเตอร์ GPU ต้องตรวจเมื่อข้อมูลฝึกสอนมีข้อมูลส่วนบุคคล

ข้อต่อสู้ของผู้ให้บริการคลาวด์ GPU กับผู้พัฒนาโมเดล AI Devil's Advocate

ประเด็นข้อพิพาทข้ออ้างของผู้ให้บริการคลาวด์ GPUข้อต่อสู้ขององค์กรผู้พัฒนา AIทางออกที่สมดุลในสัญญา
1. ขอบเขต Cluster SLAรับประกันเฉพาะเครื่องเซิร์ฟเวอร์รายตัว ไม่รับประกันคลัสเตอร์รวมงาน AI เป็นงานระบบขนาน ตัวหนึ่งดับถือว่างานเสียทั้งหมดกำหนด Cluster-level SLA แต่กำหนดระยะเวลาให้ผู้ให้บริการรีบูต/เปลี่ยนโหนดสำรอง (Spare Node) ภายใน 15-30 นาที
2. ความรับผิดต่อข้อมูลเทรนสูญหายผู้ใช้บริการต้องมีหน้าที่สำรองข้อมูล Checkpoint เอง ผู้ให้บริการไม่รับผิดชอบ Data Lossหากระบบ Storage ความเร็วสูงของผู้ให้บริการพัง ข้อมูล Checkpoint ย่อมเสียหายไปด้วยกำหนด Shared Responsibility ผู้ใช้บริการต้องเซฟ Checkpoint ทุก 4 ชั่วโมง หาก Storage เสีย ผู้ให้บริการชดเชยค่า Compute ย้อนหลัง 4 ชั่วโมง ซึ่งเป็นตัวอย่างสำหรับการเจรจา และหากผู้ใช้บริการไม่บันทึก Checkpoint ตามที่ตกลง ค่าสินไหมทดแทนอาจถูกลดตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 223
3. การปรับราคาค่าไฟฟ้าขอสิทธิปรับขึ้นค่าบริการหากต้นทุนค่าไฟฟ้าของการไฟฟ้าปรับเพิ่มผู้ใช้บริการล็อกงบประมาณการวิจัยไว้แล้ว ไม่สามารถรับต้นทุนผันแปรได้กำหนดเพดานปรับราคาตามดัชนี Ft จริง โดยต้องแจ้งล่วงหน้าไม่น้อยกว่า 60 วัน และจำกัดกรอบไม่เกินร้อยละ 5 ต่อปี ซึ่งเป็นตัวอย่างสำหรับการเจรจา ข้อตกลงที่ให้ผู้ให้บริการเรียกค่าบริการเพิ่มตามต้นทุนค่าไฟฟ้าในสัญญาสำเร็จรูปต้องตรวจตามพระราชบัญญัติว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม พ.ศ. 2540 มาตรา 4 (5) ด้วย การกำหนดเพดานและระยะเวลาแจ้งล่วงหน้าตามที่เสนอช่วยให้ข้อตกลงนั้นสมเหตุสมผลยิ่งขึ้น

ตัวอย่างสถานการณ์จำลอง Worked Example

บริษัท A จำกัด ใช้บริการคลัสเตอร์ GPU H100 จำนวน 64 ตัวจากบริษัท B ซึ่งเป็นผู้ให้บริการดาต้าเซ็นเตอร์ในนิคมอุตสาหกรรม เพื่อเทรนโมเดล AI ด้านการเงิน โดยใช้สัญญามาตรฐาน LAS Legal:

หากในตัวอย่างข้างต้นระบบสำรองขัดข้องจนงานฝึกสอนของบริษัท A เสียหาย บริษัท A อ้างสิทธิตามข้อตกลงระดับการให้บริการได้ตามที่สัญญากำหนด และเรียกค่าสินไหมทดแทนเมื่อบริษัท B ไม่ชำระหนี้ให้ต้องตามความประสงค์อันแท้จริงแห่งมูลหนี้ได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 215 โดยเรียกได้เพื่อความเสียหายที่ตามปกติย่อมเกิดขึ้น และเพื่อความเสียหายจากพฤติการณ์พิเศษหากบริษัท B ได้คาดเห็นหรือควรจะได้คาดเห็นพฤติการณ์นั้นล่วงหน้า (มาตรา 222) สัญญาจึงควรบันทึกวัตถุประสงค์การฝึกสอนโมเดลและมูลค่างานฝึกสอนไว้ ส่วนข้อจำกัดความรับผิดในสัญญาระหว่างบริษัท A กับบริษัท B ต้องตรวจตามมาตรา 373 และพระราชบัญญัติว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม พ.ศ. 2540 มาตรา 8 วรรคสอง และมาตรา 4 หากเป็นสัญญาสำเร็จรูป

Checklist 10 จุดตรวจสัญญา AI GPU Cloud & HPC MSA

คำถามที่พบบ่อย Frequently Asked Questions

หาก GPU เกิดอาการลดความเร็ว (Throttling) แต่เครื่องไม่ได้ดับ ถือเป็นการผิดสัญญาหรือไม่?
การที่ GPU ลดความเร็วแต่เครื่องไม่ดับจะเป็นการผิดสัญญาหรือไม่ ต้องพิจารณาจากข้อสัญญาและวัตถุประสงค์ของสัญญาโดยตีความตามความประสงค์ในทางสุจริต (ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 368) ว่าการชำระหนี้เป็นไปตามความประสงค์อันแท้จริงแห่งมูลหนี้หรือไม่ (มาตรา 215) สัญญาที่วัดเพียงว่าเครื่องเปิดอยู่ทำให้ผู้ใช้บริการพิสูจน์การผิดสัญญาได้ยาก จึงควรกำหนด "Compute Performance SLA" ไว้โดยชัดแจ้ง (เช่น ประสิทธิภาพ TFLOPS ต้องไม่ลดลงเกินร้อยละ 5 ซึ่งเป็นตัวอย่างสำหรับการเจรจา) หากลดลงเกินเกณฑ์ให้ถือเป็น Downtime ทันที
ข้อมูลโมเดล AI ที่เทรนบนคลาวด์ต่างประเทศ มีข้อจำกัดเรื่องการโอนข้อมูลข้ามพรมแดนตามพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 หรือไม่?
มี หากข้อมูลที่ใช้ฝึกสอนมีข้อมูลส่วนบุคคล (Personal Data) การส่งหรือโอนข้อมูลส่วนบุคคลไปยังต่างประเทศต้องเป็นไปตามพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 มาตรา 28 คือประเทศปลายทางหรือองค์การระหว่างประเทศที่รับข้อมูลต้องมีมาตรฐานการคุ้มครองที่เพียงพอตามหลักเกณฑ์ที่คณะกรรมการประกาศกำหนด เว้นแต่เข้าข้อยกเว้นตามมาตรา 28 หรือได้รับยกเว้นตามมาตรา 29 ซึ่งรวมถึงนโยบายคุ้มครองข้อมูลภายในเครือกิจการเดียวกันที่สำนักงานรับรอง และกรณีที่ยังไม่มีคำวินิจฉัยของคณะกรรมการตามมาตรา 28 เมื่อได้จัดให้มีมาตรการคุ้มครองที่เหมาะสมซึ่งบังคับตามสิทธิของเจ้าของข้อมูลได้พร้อมมาตรการเยียวยาทางกฎหมายที่มีประสิทธิภาพ ข้อสัญญามาตรฐาน (Standard Contractual Clauses) เป็นเครื่องมือหนึ่งที่ใช้แสดงมาตรการดังกล่าว [ต้องยืนยันแหล่งที่มา: ประกาศของคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลว่าด้วยการส่งหรือโอนข้อมูลส่วนบุคคลไปต่างประเทศ] รายละเอียดอธิบายไว้ในบทความเรื่อง ดักจุดตายสัญญาให้บริการระบบคลาวด์และบริหารจัดการศูนย์ข้อมูล

อ้างอิง — References

บทความที่เกี่ยวข้อง

ข้อสงวน (Disclaimer): บทความนี้จัดทำโดย Legal Advance Solution Co., Ltd. เพื่อเป็นข้อมูลทั่วไปด้านกฎหมายเท่านั้น ไม่ถือเป็นคำปรึกษากฎหมายเฉพาะกรณี และไม่ก่อให้เกิดความสัมพันธ์ทนาย-ลูกความ กฎหมายอาจมีการเปลี่ยนแปลง กรุณาปรึกษาทนายความที่มีใบอนุญาตก่อนดำเนินการใด ๆ ตามกฎหมาย | LAS Legal Hub — ข้อมูลกฎหมายเพื่อธุรกิจ