คู่มือครบวงจร — คุณสมบัติ ลักษณะต้องห้าม 26 ข้อ Timeline การหาเสียง การเงิน จรรยาบรรณ และขั้นตอนการสมัคร พร้อมอ้างอิงมาตรากฎหมายครบถ้วน สำหรับการเลือกตั้ง 5 กรกฎาคม 2569
By Legal Advance Solution Co., Ltd. (LAS)
Research funded by National Innovation Agency (NIA), Thailand
คู่มือนี้จัดทำจากตัวบทกฎหมายที่เผยแพร่ต่อสาธารณะ เพื่อใช้เป็น Reference ขั้นต้นเท่านั้น การสมัครรับเลือกตั้งจริงต้องยืนยันรายละเอียดทั้งหมดกับ สำนักงาน กกต. กรุงเทพมหานคร และ กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย โดยตรง เนื่องจากรายละเอียดขนาด/จำนวนป้าย และงบประมาณค่าใช้จ่ายสูงสุด จะประกาศใหม่ทุกการเลือกตั้ง ตัวเลขในคู่มือนี้อ้างอิงจากการเลือกตั้ง ส.ก.65 เป็นตัวอย่าง ต้องตรวจสอบตัวเลขปัจจุบันก่อนการสมัครทุกครั้ง วันเลือกตั้ง 5 กรกฎาคม 2569 (สมมติฐาน: วันเลือกตั้ง 5 กรกฎาคม 2569) — ต้องยืนยันกับ กกต. อย่างเป็นทางการ
ตรวจสอบคุณสมบัติทุกข้อก่อนสมัคร — อ้างอิง มาตรา 49 พระราชบัญญัติการเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น พ.ศ. 2562 และ ชุดความรู้เลือกตั้ง ส.ก.65 หน้า 4-5
📌 กดที่ช่อง ☐ หน้าแต่ละข้อเพื่อยืนยันว่าท่านมีคุณสมบัตินั้น
ส.ก. vs ผวก.:
ผู้ว่าราชการ กทม. ต้องอายุ ≥ 35 ปี และมีวุฒิปริญญาตรีขึ้นไป — ส่วน ส.ก. ต้องอายุ ≥ 25 ปี และไม่มีข้อกำหนดวุฒิการศึกษา
เขตเลือกตั้ง ส.ก.:
ใช้เขตปกครอง กทม. เป็นเขตเลือกตั้ง เขตละ 1 คน หากเขตใดมีราษฎรเกิน 150,000 คน มี ส.ก. เพิ่มขึ้น 1 คน ต่อ 150,000 คน (เศษเกิน 75,000 คน เพิ่มอีก 1 คน)
— พระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2528 มาตรา 102
อ้างอิง มาตรา 50 พระราชบัญญัติการเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น พ.ศ. 2562 — ห้ามพลาดแม้แต่ข้อเดียว
ผู้ใดลงสมัครรับเลือกตั้งโดยรู้อยู่แล้วว่าตนเป็นผู้ขาดคุณสมบัติหรือมีลักษณะต้องห้าม ต้องระวางโทษ จำคุก 1-10 ปี และปรับ 20,000-200,000 บาท และให้ศาลสั่งเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งมีกำหนด 20 ปี
หมายเหตุ: พระราชบัญญัติการเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นฯ พ.ศ. 2562 ไม่ได้ใช้คำว่า "ใบแดง" หรือ "ใบเหลือง" ในตัวบท แต่สาธารณชนใช้คำเหล่านี้อย่างไม่เป็นทางการ
ทุจริตการเลือกตั้ง (ซื้อเสียง มาตรา 65(1)(2)) → ศาลสั่งเพิกถอนสิทธิสมัครฯ มาตรา 107, 126
ใช้จ่ายเกินวงเงิน → เพิกถอนสิทธิเลือกตั้ง 10 ปี มาตรา 127
สมัครทั้งที่รู้ว่าขาดคุณสมบัติ → เพิกถอนสิทธิเลือกตั้ง 20 ปี มาตรา 120
มีเหตุอันควรสงสัยว่าการเลือกตั้งไม่สุจริต → กกต. สั่งสืบสวน → อาจสั่งเลือกตั้งใหม่ มาตรา 107
ยื่นบัญชีไม่ถูกต้องครบถ้วน → สอบข้อเท็จจริง → อาจเพิกถอนสิทธิ มาตรา 63
เงื่อนไขที่ทำให้ต้องมีการเลือกตั้ง ส.ก. และสิ่งที่ผู้สมัครควรเตรียมตัวก่อนที่ กกต. จะประกาศอย่างเป็นทางการ — อ้างอิง พระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2528 และ พระราชบัญญัติการเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น พ.ศ. 2562
| เงื่อนไข | อ้างอิง | กำหนดเลือกตั้ง |
|---|---|---|
| 1. ครบวาระ 4 ปี | มาตรา 17 พ.ร.บ.ระเบียบบริหาร กทม. 2528 | ต้องจัดเลือกตั้งภายใน 45 วัน นับแต่วันครบวาระ — มาตรา 11 พ.ร.บ.เลือกตั้งท้องถิ่น 2562 |
| 2. ยุบสภา | มาตรา 18 พ.ร.บ.ระเบียบบริหาร กทม. 2528 | ต้องจัดเลือกตั้งภายใน 60 วัน นับแต่วันยุบสภา — มาตรา 11 พ.ร.บ.เลือกตั้งท้องถิ่น 2562 |
| 3. ตำแหน่งว่าง (เหตุอื่น เช่น ตาย ลาออก ขาดคุณสมบัติ) | มาตรา 21 พ.ร.บ.ระเบียบบริหาร กทม. 2528 | ต้องเลือกตั้งใหม่ภายใน 90 วัน เว้นแต่อายุสภาเหลือไม่ถึง 180 วัน |
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย โดยอนุมัติคณะรัฐมนตรี อาจให้ยุบสภากรุงเทพมหานครเพื่อให้มีการเลือกตั้งสมาชิกสภากรุงเทพมหานครใหม่ได้
อ้างอิง: มาตรา 18 พ.ร.บ.ระเบียบบริหารราชการกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2528
สมาชิกภาพของ ส.ก. สิ้นสุดลง — เริ่มนับกำหนดจัดเลือกตั้งใหม่
ผู้อำนวยการการเลือกตั้งประจำ กทม. โดยความเห็นชอบของ ผอ.กต.จังหวัด ออกประกาศกำหนด วันเลือกตั้ง วันรับสมัคร และสถานที่รับสมัคร
กรณีครบวาระ — จัดเลือกตั้งภายใน 45 วัน | กรณียุบสภา — ภายใน 60 วัน | กรณีตำแหน่งว่าง — ภายใน 90 วัน
กรณีครบวาระ — ท่านสามารถเริ่มหาเสียงได้ตั้งแต่ 180 วันก่อนวันครบวาระ ถึง 18.00 น. ของวันก่อนวันเลือกตั้ง (มาตรา 64) ดังนั้นควรเริ่มเตรียมตัวแต่เนิ่นๆ ศึกษาเขตเลือกตั้งของตัวเอง เตรียมเอกสาร และวางแผนการหาเสียงไว้ล่วงหน้า
เมื่อมีกรณีที่ต้องมีการเลือกตั้ง กกต. จะออกประกาศอย่างเป็นทางการ — อ้างอิง มาตรา 12, 23, 28, 54, 55 พระราชบัญญัติการเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น พ.ศ. 2562
ผู้อำนวยการการเลือกตั้งประจำ กทม. โดยความเห็นชอบของ ผู้อำนวยการการเลือกตั้งประจำจังหวัด (ผอ.กต.จังหวัด) เป็นผู้ประกาศให้มีการเลือกตั้ง
อ้างอิง: มาตรา 12 พระราชบัญญัติการเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น พ.ศ. 2562
กำหนดวันที่จะจัดให้มีการเลือกตั้ง ส.ก.
ต้องเริ่มรับสมัครไม่เกิน 10 วันนับแต่วันประกาศ และกำหนดวันรับสมัครไม่น้อยกว่า 5 วัน
ระบุสถานที่รับสมัครในแต่ละเขตเลือกตั้ง (ปกติที่สำนักงานเขต)
📊 ข้อมูลจริง ส.ก. 65: 50 เขตเลือกตั้ง เขตละ 1 คน — รวมผู้สมัครทั้งสิ้น 382 คน — ข้อมูลจากการเลือกตั้ง ส.ก. เมื่อวันที่ 22 พฤษภาคม 2565
หลังปิดรับสมัคร ผอ.กต. จะตรวจสอบคุณสมบัติและประกาศบัญชีรายชื่อผู้สมัครที่ผ่าน พร้อมกำหนดหมายเลขผู้สมัคร — อ้างอิง มาตรา 53, 54, 55 พระราชบัญญัติการเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น พ.ศ. 2562
หลังปิดรับสมัคร ผู้อำนวยการการเลือกตั้งประจำ อปท. ตรวจสอบคุณสมบัติและลักษณะต้องห้ามของผู้สมัครทุกราย
ผอ.กต. ประกาศบัญชีรายชื่อผู้สมัครที่ผ่านการตรวจสอบคุณสมบัติ — ผู้สมัครที่ถูกตัดชื่อสามารถยื่นอุทธรณ์ได้
กฎหมายกำหนดให้หมายเลขเรียงตามลำดับการสมัคร (มาตรา 55) — แต่ในทางปฏิบัติ ส.ก. ใช้การจับสลากเบอร์ ผู้สมัครต้องไปจับเบอร์ด้วยตัวเองหรือมอบอำนาจ
ผู้สมัครที่ถูกตัดชื่อออกจากบัญชีรายชื่อผู้สมัคร สามารถยื่นอุทธรณ์ต่อ กกต. ได้ตามขั้นตอนที่กฎหมายกำหนด — ตรวจสอบกำหนดเวลาอุทธรณ์จากประกาศ กกต. แต่ละครั้ง อ้างอิง มาตรา 54 พ.ร.บ.เลือกตั้งท้องถิ่น 2562
ปฏิทินกระบวนการเลือกตั้งจากต้นจนจบ — อ้างอิง มาตรา 12, 17, 40, 43, 56, 58, 62, 70, 78 พระราชบัญญัติการเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น พ.ศ. 2562
สมมติฐาน: วันเลือกตั้ง 5 กรกฎาคม 2569 — วันที่แน่นอนจะประกาศโดย กกต. อย่างเป็นทางการ
งานเปิดตัวก่อนการเลือกตั้งอย่างเป็นทางการ — เริ่มสร้างการรับรู้แก่ประชาชนในเขตเลือกตั้ง
⚠️ การหาเสียงต้องปฏิบัติตาม มาตรา 64, 65 พระราชบัญญัติการเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น พ.ศ. 2562
กกต. ออกประกาศกำหนดวันเลือกตั้ง ส.ก. 2569
มาตรา 142 พระราชบัญญัติการเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น พ.ศ. 2562
เริ่มต้นกระบวนการรับสมัครอย่างเป็นทางการ — ผู้สมัครเริ่มนับ 1 ปีทะเบียนบ้านจากวันนี้
มาตรา 12 พระราชบัญญัติการเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น พ.ศ. 2562
ไม่น้อยกว่า 5 วัน เริ่มไม่เกิน 10 วันหลังประกาศ — นำเอกสารครบถ้วน ค่าธรรมเนียม 10,000 บาท
มาตรา 12 พระราชบัญญัติการเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น พ.ศ. 2562
หมดเขตยื่นใบสมัครตามกำหนด กกต. — ตรวจเอกสารให้ครบก่อนวันนี้
มาตรา 12 พระราชบัญญัติการเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น พ.ศ. 2562
กกต. ประกาศรายชื่อผู้มีสิทธิ + ผู้สมัครที่ผ่านการตรวจสอบ
มาตรา 43 พระราชบัญญัติการเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น พ.ศ. 2562
หาเสียงได้ตาม มาตรา 64 — ปราศรัย แจกเอกสาร ติดป้ายตามสถานที่ที่กำหนด ใช้ Social Media — หยุด 18.00 น. วันก่อนเลือกตั้ง
มาตรา 64, 70 พระราชบัญญัติการเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น พ.ศ. 2562
ผู้มีสิทธิที่ไม่สะดวกวันหลักสามารถไปใช้สิทธิได้ก่อน
มาตรา 78 พระราชบัญญัติการเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น พ.ศ. 2562
ไปใช้สิทธิเลือกตั้ง ณ หน่วยเลือกตั้งในเขตที่มีชื่ออยู่ — ห้ามหาเสียงหลัง 18.00 น. วันก่อน และตลอดวันเลือกตั้ง
สมมติฐาน: วันเลือกตั้ง 5 กรกฎาคม 2569 — มาตรา 78 พระราชบัญญัติการเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น พ.ศ. 2562
กรณีปกติ: ภายใน 30 วัน | กรณีสืบสวน: ภายใน 60 วัน นับจากวันเลือกตั้ง
มาตรา 17 พระราชบัญญัติการเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น พ.ศ. 2562
ยื่นต่อผู้อำนวยการการเลือกตั้งประจำจังหวัด — ฝ่าฝืน: จำคุกไม่เกิน 2 ปี + เพิกถอนสิทธิ 5 ปี
มาตรา 62, 128 พระราชบัญญัติการเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น พ.ศ. 2562
หาก ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร ลาออกในวันที่ 2 พฤษภาคม 2569 → กกต. ต้องจัดการเลือกตั้งผู้ว่าราชการ กทม. ภายใน 45 วัน นับแต่วันที่ตำแหน่งว่างลง → กำหนดเลือกตั้งไม่เกินวันที่ 16 มิถุนายน 2569 — การเลือกตั้ง ส.ก. จะจัดพร้อมหรือแยกกัน ขึ้นอยู่กับประกาศ กกต.
อ้างอิง: มาตรา 11 พระราชบัญญัติการเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น พ.ศ. 2562 (45 วัน) | มาตรา 49 พระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2528
กิจกรรมที่ผู้สมัครสามารถดำเนินการได้ตามกฎหมาย — อ้างอิง มาตรา 34, 64, 66, 71, 73 พระราชบัญญัติการเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น พ.ศ. 2562
ข้อห้ามสำคัญ — ฝ่าฝืนมีโทษหนัก ทั้งจำคุก ปรับ และเพิกถอนสิทธิเลือกตั้ง — อ้างอิง มาตรา 65-70, 120, 123, 124, 126-128 พระราชบัญญัติการเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น พ.ศ. 2562
ผู้สมัครต้องยุติการหาเสียงทั้งหมดเมื่อเวลา 18.00 น. ของวันก่อนวันเลือกตั้ง — อ้างอิง มาตรา 64, 65, 70, 126 พระราชบัญญัติการเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น พ.ศ. 2562
ยุติการหาเสียงเวลา 18.00 น. ของวันก่อนวันเลือกตั้ง — ห้ามหาเสียงด้วยวิธีการใดๆ จนสิ้นสุดวันเลือกตั้ง
หาเสียงได้ตั้งแต่ 180 วันก่อนครบวาระ ถึง 18.00 น. วันก่อนวันเลือกตั้ง
มาตรา 64 พ.ร.บ.เลือกตั้งท้องถิ่น 2562
หาเสียงได้ตั้งแต่ วันยุบสภา ถึง 18.00 น. วันก่อนวันเลือกตั้ง
มาตรา 64 พ.ร.บ.เลือกตั้งท้องถิ่น 2562
ผู้ใดฝ่าฝืนข้อห้ามในการหาเสียง → จำคุก 1-10 ปี / ปรับ 20,000-200,000 บาท / เพิกถอนสิทธิเลือกตั้ง 20 ปี
รวมถึงการหาเสียงหลัง 18.00 น. วันก่อนเลือกตั้ง และตลอดวันเลือกตั้ง
สิ่งที่ผู้สมัคร ส.ก. ต้องรู้และเตรียมพร้อมสำหรับวันเลือกตั้ง — อ้างอิง มาตรา 58, 64, 65, 75-79, 126 พระราชบัญญัติการเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น พ.ศ. 2562
เวลาเปิด-ปิดลงคะแนน
08.00 — 17.00 น.
อ้างอิง: การเลือกตั้ง ส.ก. 65 (BangkokBizNews)
บัตรเลือกตั้งสมาชิกสภากรุงเทพมหานคร (ส.ก.) ใช้บัตรสีชมพู — ข้อมูลจากการเลือกตั้ง ส.ก. 65 (BangkokBizNews)
บัตรเลือกตั้งผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร (ผวก.) ใช้บัตรสีน้ำตาล — ข้อมูลจากการเลือกตั้ง ส.ก. 65 (BangkokBizNews)
ห้ามจูงใจ/ให้เงิน/ข่มขู่ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง → โทษตามมาตรา 126: จำคุก 1-10 ปี / ปรับ 20,000-200,000 บาท / เพิกถอนสิทธิเลือกตั้ง 20 ปี
รวมถึงห้ามขาย/จ่ายสุรา ตั้งแต่ 18.00 น. วันก่อนเลือกตั้ง ถึง 18.00 น. วันเลือกตั้ง (มาตรา 123)
กระบวนการหลังวันเลือกตั้ง — การประกาศผล ระบบใบสี และสิ่งที่ผู้สมัครต้องดำเนินการ — อ้างอิง มาตรา 62, 106-109, 127, 128 พระราชบัญญัติการเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น พ.ศ. 2562
กกต. ตรวจสอบเบื้องต้น → มีเหตุอันควรเชื่อว่าสุจริต → ประกาศผลการเลือกตั้งภายใน 30 วัน นับจากวันเลือกตั้ง
มาตรา 109 พ.ร.บ.เลือกตั้งท้องถิ่น 2562
กกต. มีเหตุสงสัยว่าไม่สุจริต → สืบสวน/ไต่สวน → ต้องดำเนินการให้แล้วเสร็จภายใน 60 วัน นับจากวันเลือกตั้ง
มาตรา 106-107 พ.ร.บ.เลือกตั้งท้องถิ่น 2562
คำว่า "ใบเหลือง" "ใบส้ม" "ใบแดง" "ใบดำ" ไม่ปรากฏในตัวบทกฎหมาย แต่สาธารณชนใช้อ้างอิงกันอย่างแพร่หลาย
ผลลัพธ์: สั่งเลือกตั้งใหม่
กกต. สั่งให้เลือกตั้งใหม่ในหน่วย/เขตเลือกตั้ง — ยังลงสมัครใหม่ได้
ผลลัพธ์: เลือกตั้งใหม่ + ห้ามลง
กกต. สั่งให้เลือกตั้งใหม่ + ห้ามผู้ถูกสั่งลงสมัครในครั้งนั้น
ผลลัพธ์: เพิกถอนสิทธิเลือกตั้ง
ศาลสั่ง เพิกถอนสิทธิเลือกตั้ง — ไม่สามารถสมัครได้ตามระยะเวลาที่ศาลกำหนด
ผลลัพธ์: ห้ามลงเลือกตั้งตลอดชีวิต
ศาลสั่งเพิกถอนสิทธิ + ห้ามลงเลือกตั้งตลอดชีวิต
เมื่อ กกต. ประกาศผลการเลือกตั้งอย่างเป็นทางการ ผู้ได้รับเลือกตั้งจะได้รับหนังสือรับรองและต้องรายงานตัวต่อสำนักงานเลขาธิการสภา กทม. — อ้างอิง มาตรา 21 พ.ร.บ.ระเบียบบริหารราชการ กทม. 2528 และ มาตรา 109 พ.ร.บ.เลือกตั้งท้องถิ่น 2562
สมาชิกภาพของสมาชิกสภากรุงเทพมหานครเริ่มตั้งแต่วันเลือกตั้ง และอยู่ในตำแหน่งตามอายุของสภากรุงเทพมหานคร
อ้างอิง: มาตรา 21 พ.ร.บ.ระเบียบบริหารราชการกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2528 (แก้ไข ฉบับที่ 6)
กกต. ตรวจสอบเบื้องต้นว่าการเลือกตั้งสุจริต → ประกาศผลภายใน 30 วันนับจากวันเลือกตั้ง → ผู้ได้รับเลือกตั้งได้รับหนังสือรับรอง
มาตรา 109 พ.ร.บ.เลือกตั้งท้องถิ่น 2562
ส.ก. ที่ได้รับเลือกตั้งต้องไปรายงานตัวต่อสำนักงานเลขาธิการสภากรุงเทพมหานคร เพื่อเตรียมเข้าร่วมประชุมสภาครั้งแรก
การประชุมสภา กทม. ครั้งแรก — เลือกประธานสภาและรองประธาน เริ่มรับเงินเดือนย้อนหลัง — อ้างอิง มาตรา 25, 30, 31 พ.ร.บ.ระเบียบบริหารราชการ กทม. 2528
ให้สภากรุงเทพมหานครเลือกสมาชิกเป็น ประธานสภา 1 คน และ รองประธานสภาไม่เกิน 2 คน มีวาระ 2 ปี
อ้างอิง: มาตรา 25 พ.ร.บ.ระเบียบบริหารราชการกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2528
ส.ก. ต้องยื่นบัญชีทรัพย์สินและหนี้สินต่อ ป.ป.ช. ภายใน 60 วัน นับจากวันเข้ารับตำแหน่ง — อ้างอิง มาตรา 102 พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. 2561 (พ.ร.ป.ป.ป.ช. 2561)
พ้นจากตำแหน่ง + ห้ามดำรงตำแหน่งทางการเมือง 5 ปี — การไม่ยื่นบัญชีทรัพย์สิน ยื่นไม่ครบ หรือยื่นข้อมูลเท็จ มีโทษตาม พ.ร.ป.ป.ป.ช. 2561
| กรณี | กำหนดยื่น | อ้างอิง |
|---|---|---|
| เข้ารับตำแหน่ง | ภายใน 60 วัน นับจากวันเข้ารับตำแหน่ง | มาตรา 102 พ.ร.ป.ป.ป.ช. 2561 |
| พ้นจากตำแหน่ง | ภายใน 60 วัน นับจากวันพ้นตำแหน่ง | มาตรา 102 พ.ร.ป.ป.ป.ช. 2561 |
| ทุกปี | ยื่นบัญชีทรัพย์สินทุกปีตลอดระยะเวลาดำรงตำแหน่ง | มาตรา 102 พ.ร.ป.ป.ป.ช. 2561 |
ยื่นผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์ (nacc.go.th) — ระบบเปิดใช้ตั้งแต่ 1 ตุลาคม 2565
🔗 ระบบยื่นบัญชีทรัพย์สิน ป.ป.ช. (nacc.go.th)
อ้างอิง มาตรา 60, 61, 62, 63, 127, 128 พระราชบัญญัติการเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น พ.ศ. 2562
(สมมติฐาน: วันเลือกตั้ง 5 ก.ค. 2569) จำนวนเงินสูงสุดกำหนดโดย ผอ.กต.ประจำจังหวัดประกาศก่อนเลือกตั้งแต่ละครั้ง — นับตั้งแต่ 180 วันก่อนวันครบวาระ
มาตรา 60-61
ยื่นภายใน 90 วัน นับจากวันเลือกตั้ง ต่อ ผอ.กต.ประจำจังหวัด — รวมเงินที่บุคคลอื่นจ่ายแทนด้วย (หากรู้และไม่ปฏิเสธภายใน 3 วัน)
มาตรา 62
10,000 บาท สำหรับ ส.ก. (ผู้ว่าราชการ กทม. 50,000 บาท) ชำระ ณ จุดรับสมัครในวันยื่นใบสมัคร
ใช้จ่ายเกินวงเงิน (มาตรา 127): จำคุก 1-5 ปี + ปรับ 3 เท่าของเงินที่เกิน + เพิกถอนสิทธิเลือกตั้ง 10 ปี
ไม่ยื่นบัญชีหรือยื่นเท็จ (มาตรา 128): จำคุกไม่เกิน 2 ปี + ปรับไม่เกิน 40,000 บาท + เพิกถอนสิทธิเลือกตั้ง 5 ปี
| กรณี | ผล | อ้างอิง |
|---|---|---|
| บุคคลอื่นจ่ายแทน — ผู้สมัครรู้และยินยอม | ถือเป็นค่าใช้จ่ายผู้สมัคร | มาตรา 60, 61 |
| บุคคลอื่นจ่ายแทน — ผู้สมัครไม่รู้ | ไม่ถือเป็นค่าใช้จ่าย | มาตรา 61 วรรคสอง |
| บุคคลอื่นจ่ายแทน — ผู้สมัครรู้แต่ไม่ยินยอม + แจ้ง ผอ.กต.ภายใน 3 วัน | ไม่ถือเป็นค่าใช้จ่าย | มาตรา 61 วรรคสอง |
อ้างอิง กกต. EP:214 — ค่าใช้จ่ายที่ผู้สมัครต้องนับรวมในบัญชีรายรับ-รายจ่าย
| # | ประเภทค่าใช้จ่าย |
|---|---|
| 1 | ค่าจ้างทำป้ายหาเสียง / แผ่นพับ / ใบปลิว / เอกสาร |
| 2 | ค่าจ้างทำสื่อโฆษณาทางอิเล็กทรอนิกส์ / Social Media |
| 3 | ค่าเช่าสถานที่ปราศรัย / สถานที่หาเสียง |
| 4 | ค่าเช่ายานพาหนะ / ค่าน้ำมันรถ |
| 5 | ค่าตอบแทนผู้ช่วยหาเสียง / ทีมงาน |
| 6 | ค่าเช่าเครื่องเสียง / อุปกรณ์หาเสียง |
| 7 | ค่าจ้างพิมพ์เอกสาร / นามบัตร / สติกเกอร์ |
| 8 | ค่าโทรศัพท์ / ค่าอินเทอร์เน็ต (เฉพาะที่ใช้หาเสียง) |
| 9 | ค่าอาหาร/เครื่องดื่มสำหรับทีมงาน (ไม่ใช่ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง) |
| 10 | ค่าจ้างทำเว็บไซต์ / แอปพลิเคชัน |
| 11 | ค่าเช่าสำนักงานหาเสียง |
| 12 | ค่าถ่ายรูป / ค่าออกแบบกราฟิก |
| 13 | ค่าใช้จ่ายอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับการหาเสียง |
ใบเสร็จรับเงิน ใบกำกับภาษี สำเนาสัญญาจ้าง หลักฐานการโอนเงิน — เก็บไว้จนกว่าจะยื่นบัญชีและผ่านการตรวจสอบ
ทำหลักฐานรับรองการจ่ายเงินเอง โดยระบุ วันที่ รายการ จำนวนเงิน ผู้รับเงิน พร้อมลงลายมือชื่อผู้จ่ายและผู้รับ (ถ้ามี)
หากใช้จ่ายร่วมกันกับผู้สมัครคนอื่น (เช่น ค่าเช่าสถานที่ปราศรัยร่วม) → หารเฉลี่ยตามจำนวนผู้สมัคร แต่ละคนนับเฉพาะส่วนของตน
อ้างอิง ชุดความรู้เลือกตั้ง ส.ก.65 หน้า 7 / ขั้นตอนการรับสมัครฯ — (สมมติฐาน: วันเลือกตั้ง 5 ก.ค. 2569) สถานที่ ผ่านประกาศ ผอ.กต.ท้องถิ่น กทม. ก่อนเลือกตั้งแต่ละครั้ง
| # | เอกสาร | รายละเอียด |
|---|---|---|
| 1 | ใบสมัครรับเลือกตั้ง | แบบ ส.ถ./ผ.ถ. 4/1 — รับได้ที่ศาลาว่าการ กทม. / สำนักงาน กกต. กทม. |
| 2 | รูปถ่าย 10 รูป | หน้าตรง ไม่สวมหมวก ขนาด 8.5 x 13.5 ซม. |
| 3 | บัตรประจำตัวประชาชน | พร้อมสำเนา 1 ฉบับ |
| 4 | สำเนาทะเบียนบ้านฉบับเจ้าบ้าน | พร้อมสำเนา 1 ฉบับ — ยืนยันที่อยู่ใน กทม. |
| 5 | ใบรับรองแพทย์ | ไม่เกิน 1 เดือน / แพทย์ขึ้นทะเบียนสาขาเวชกรรม |
| 6 | หลักฐานภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา 3 ปี | คัดจากสรรพากรเขต / หรือหนังสือยืนยัน (แบบ ผ.ถ. 4/2) |
| 7 | ค่าธรรมเนียม | 10,000 บาท (สก.) ชำระ ณ จุดรับสมัคร |
| 8 | เอกสารอื่น (ถ้ามี) | ใบเปลี่ยนชื่อ/นามสกุล สูติบัตร หลักฐานถิ่นที่อยู่ |
เขตเลือกตั้ง ส.ก.: ผู้สมัคร ส.ก. ต้องสมัครในเขตที่ตนมีทะเบียนบ้านอยู่ — มาตรา 19(1) พระราชบัญญัติการเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น พ.ศ. 2562
สก. ไม่ต้องยื่นหลักฐานการศึกษา — เฉพาะ ผวก. กทม. ต้องปริญญาตรีขึ้นไป
สถานที่สมัคร: (สมมติฐาน: วันเลือกตั้ง 5 ก.ค. 2569) จะประกาศในประกาศ ผอ.กต.ท้องถิ่น กทม.
หลักจรรยาบรรณสำหรับสมาชิกสภากรุงเทพมหานคร — ทั้งก่อนและหลังได้รับเลือก
ส.ก. มีหน้าที่ ออกข้อบัญญัติกรุงเทพมหานคร ควบคุมและตรวจสอบฝ่ายบริหาร กทม. พิจารณาอนุมัติงบประมาณรายจ่ายประจำปีของ กทม. และรับฟังปัญหาของประชาชนในเขตเพื่อนำเสนอต่อฝ่ายบริหาร — นโยบายที่หาเสียงต้องอยู่ในขอบเขตอำนาจ ส.ก. เหล่านี้
ประเมินความเสี่ยงก่อนตัดสินใจสมัครรับเลือกตั้ง ส.ก. 2569
ตัวบทกฎหมายที่อ้างอิงในคู่มือนี้ — คลิก ม.XX ใดๆ ในเอกสารเพื่อข้ามมาอ่านที่นี่
กฎหมายหลักสำหรับการเลือกตั้ง ส.ก. — มาตรา 49, 50, 60-62, 64-73, 120, 126-128
⬇️ ดาวน์โหลด PDFกฎหมายการจัดตั้งและอำนาจหน้าที่ กทม. — มาตรา 10 (จำนวน ส.ก., แก้ไข ฉบับที่ 6) มาตรา 102 (ข้อบัญญัติ) มาตรา 124
⬇️ ดาวน์โหลด PDFรายละเอียดป้ายหาเสียง ขนาด จำนวน สถานที่ — (สมมติฐาน: วันเลือกตั้ง 5 ก.ค. 2569) จากประกาศ กกต.
🔗 เว็บไซต์ กกต.ผู้มีสิทธิสมัครรับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น ต้องมีคุณสมบัติดังต่อไปนี้
(1) มีสัญชาติไทยโดยการเกิด
(2) มีอายุไม่ต่ำกว่ายี่สิบห้าปีบริบูรณ์นับถึงวันเลือกตั้ง
(3) มีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านในเขตองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่สมัครรับเลือกตั้งติดต่อกันเป็นเวลาไม่น้อยกว่าหนึ่งปีนับถึงวันสมัครรับเลือกตั้ง
(4) ได้เสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาตามกฎหมายว่าด้วยภาษีอากร ให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่ตนสมัครรับเลือกตั้งเป็นเวลาติดต่อกันสามปีนับถึงปีที่สมัครรับเลือกตั้ง เว้นแต่เป็นผู้ไม่ต้องเสียภาษีเงินได้
(5) คุณสมบัติอื่นตามที่กฎหมายว่าด้วยการจัดตั้งองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นกำหนด
บุคคลผู้มีลักษณะดังต่อไปนี้เป็นบุคคลต้องห้ามมิให้ใช้สิทธิสมัครรับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น
(1) ติดยาเสพติดให้โทษ
(2) เป็นบุคคลล้มละลายหรือเคยเป็นบุคคลล้มละลายทุจริต
(3) เป็นเจ้าของหรือผู้ถือหุ้นในกิจการหนังสือพิมพ์หรือสื่อมวลชนใดๆ
(4) เป็นบุคคลต้องห้ามตามมาตรา 39 (1) (2) หรือ (4)
(5) อยู่ระหว่างถูกระงับการใช้สิทธิสมัครรับเลือกตั้งไว้ชั่วคราว หรือถูกเพิกถอนสิทธิสมัครรับเลือกตั้ง
(6) ต้องคำพิพากษาให้จำคุกและถูกคุมขังอยู่โดยหมายของศาล
(7) เคยได้รับโทษจำคุกโดยคำพิพากษาถึงที่สุดให้จำคุก เว้นแต่เป็นโทษสำหรับความผิดที่ได้กระทำโดยประมาทหรือความผิดลหุโทษ และพ้นโทษมายังไม่ถึงห้าปีนับถึงวันเลือกตั้ง
(8) เคยถูกสั่งให้พ้นจากราชการ หน่วยงานของรัฐ หรือรัฐวิสาหกิจ เพราะทุจริตต่อหน้าที่ หรือถือว่ากระทำการทุจริตและประพฤติมิชอบในวงราชการ
(9) เคยต้องคำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลอันถึงที่สุดให้ทรัพย์สินตกเป็นของแผ่นดิน เพราะร่ำรวยผิดปกติ หรือเคยต้องคำพิพากษาอันถึงที่สุดให้ลงโทษจำคุก เพราะกระทำความผิดตามกฎหมายว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต
(10) เคยต้องคำพิพากษาถึงที่สุดว่ากระทำความผิดต่อตำแหน่งหน้าที่ราชการหรือต่อตำแหน่งหน้าที่ในการยุติธรรม หรือกระทำความผิดตามกฎหมายว่าด้วยความผิดของพนักงานในองค์การหรือหน่วยงานของรัฐ หรือความผิดเกี่ยวกับยาเสพติดในฐานะเป็นผู้ผลิต นำเข้า ส่งออก หรือผู้ค้า หรือความผิดตามกฎหมายว่าด้วยการพนันในฐานะเป็นเจ้ามือหรือเจ้าสำนัก หรือความผิดตามกฎหมายว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการค้ามนุษย์ หรือกระทำความผิดตามกฎหมายว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน
(11) เคยถูกพิพากษาว่ากระทำการทุจริตในการเลือกตั้ง
(12) เป็นข้าราชการซึ่งมีตำแหน่งหรือเงินเดือนประจำ — ต้องลาออกจากราชการก่อนวันสมัครรับเลือกตั้ง
(13) เป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร สมาชิกวุฒิสภา สมาชิกสภาท้องถิ่น หรือผู้บริหารท้องถิ่น — ต้องลาออกจากตำแหน่ง สส./สว./สมาชิกสภาท้องถิ่น/ผู้บริหารท้องถิ่น ก่อนวันสมัครรับเลือกตั้ง
(14) เป็นพนักงานหรือลูกจ้างของหน่วยราชการ หน่วยงานของรัฐ หรือรัฐวิสาหกิจ หรือเป็นเจ้าหน้าที่อื่นของรัฐ — ต้องลาออกจากการเป็นพนักงาน/ลูกจ้างของหน่วยราชการ/รัฐวิสาหกิจ/ราชการส่วนท้องถิ่น ก่อนวันสมัครรับเลือกตั้ง
(15) เป็นตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ หรือผู้ดำรงตำแหน่งในองค์กรอิสระ
(16) อยู่ในระหว่างต้องห้ามมิให้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง
(17) เคยพ้นจากตำแหน่งเพราะเหตุที่ถูกวินิจฉัยโดยศาลฎีกา ศาลรัฐธรรมนูญ หรือองค์กรอิสระว่ากระทำการร่ำรวยผิดปกติ ทุจริตต่อหน้าที่ หรือจงใจฝ่าฝืนมาตรฐานทางจริยธรรม
(18) ต้องคำพิพากษาถึงที่สุดว่ากระทำความผิดตามพระราชบัญญัตินี้ไม่ว่าจะได้รับโทษจำคุก หรือรอการลงโทษ หรือรอการกำหนดโทษ ก็ตาม และพ้นโทษมาหรือถูกพิพากษามายังไม่ถึงห้าปี
(19) เคยถูกถอดถอนออกจากตำแหน่งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร สมาชิกวุฒิสภา สมาชิกสภาท้องถิ่น หรือผู้บริหารท้องถิ่น และยังไม่พ้นกำหนดห้าปีนับแต่วันที่ถูกถอดถอน
(20) อยู่ระหว่างถูกจำกัดสิทธิสมัครรับเลือกตั้งตามมาตรา 42 หรือตามกฎหมายประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร
(21) เคยถูกเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งและยังไม่พ้นกำหนดห้าปีนับแต่วันที่พ้นจากการถูกเพิกถอนสิทธิเลือกตั้ง
(22) เป็นผู้สมัครรับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร สมาชิกวุฒิสภา สมาชิกสภาท้องถิ่น หรือผู้บริหารท้องถิ่นขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นแห่งใด
(23) เคยพ้นจากตำแหน่งในองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเพราะมีผลประโยชน์ขัดกันหรือมีส่วนได้เสียในสัญญาขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และยังไม่พ้นกำหนดห้าปีนับแต่วันที่พ้นจากตำแหน่ง
(24) เคยถูกสั่งให้พ้นจากตำแหน่งในองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเพราะจงใจปฏิบัติหน้าที่หรือใช้อำนาจขัดต่อบทบัญญัติแห่งกฎหมาย หรือระเบียบของทางราชการ และยังไม่พ้นกำหนดห้าปีนับแต่วันที่พ้นจากตำแหน่ง
(25) เคยถูกสั่งให้พ้นจากตำแหน่งเพราะทอดทิ้งหรือละเลยต่อหน้าที่ หรือปฏิบัติการทุจริตต่อหน้าที่ และยังไม่พ้นกำหนดห้าปีนับแต่วันที่พ้นจากตำแหน่ง
(26) มีลักษณะต้องห้ามอื่นตามที่กฎหมายว่าด้วยการจัดตั้งองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นกำหนด
มาตรา 60: ห้ามมิให้ผู้สมัครใช้จ่ายเงินในการเลือกตั้งเกินจำนวนที่ผู้อำนวยการการเลือกตั้งประจำจังหวัดประกาศกำหนด ตามหลักเกณฑ์ที่คณะกรรมการกำหนด
มาตรา 61: ค่าใช้จ่ายในการเลือกตั้ง หมายความว่า เงินหรือทรัพย์สินที่ผู้สมัครหรือบุคคลอื่นจ่ายไปเพื่อประโยชน์ในการรับสมัครรับเลือกตั้งและการหาเสียงเลือกตั้ง — หากบุคคลอื่นจ่ายโดยที่ผู้สมัครรู้และไม่ปฏิเสธภายใน 3 วัน ให้ถือเป็นค่าใช้จ่ายของผู้สมัคร
มาตรา 62: ให้ผู้สมัครยื่นบัญชีรายรับและรายจ่ายในการเลือกตั้งต่อผู้อำนวยการการเลือกตั้งประจำจังหวัดภายใน เก้าสิบวัน นับจากวันเลือกตั้ง โดยบัญชีดังกล่าวต้องถูกต้องและครบถ้วนตามความจริง
บทลงโทษ: มาตรา 127 (เกินวงเงิน), มาตรา 128 (ไม่ยื่นบัญชี)
มาตรา 64: ผู้สมัครอาจกระทำการหาเสียงเลือกตั้งได้ กรณีตำแหน่งว่าง: ตั้งแต่วันที่ตำแหน่งว่างลง | กรณีครบวาระ: ตั้งแต่ 180 วันก่อนวันที่วาระครบ — จนสิ้นสุด 18.00 น. วันก่อนวันเลือกตั้ง
มาตรา 65: ห้ามผู้สมัครหรือผู้ใดกระทำการอันเป็นการจูงใจให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งลงคะแนนให้แก่ตนเองหรือผู้สมัครอื่น โดย (1) ให้ เสนอให้ หรือสัญญาว่าจะให้เงิน ทรัพย์สิน หรือประโยชน์อื่นใดแก่ผู้ใด (2) ให้ เสนอให้ หรือสัญญาว่าจะให้เงิน ทรัพย์สิน หรือประโยชน์อื่นใดแก่ชุมชน สมาคม มูลนิธิ วัด สถาบันการศึกษา ฯลฯ (3) จัดให้มีมหรสพหรือการรื่นเริงต่างๆ (4) เลี้ยงหรือรับจะเลี้ยงอาหารหรือสิ่งของ (5) กระทำการข่มขืนใจ หลอกลวง บังคับ หรือใส่ร้ายผู้สมัครอื่น
มาตรา 70: ห้ามมิให้ผู้ใดโฆษณาหาเสียงเลือกตั้งโดยวิธีการใดๆ นับตั้งแต่เวลา 18.00 นาฬิกา ของวันก่อนวันเลือกตั้งหนึ่งวัน จนสิ้นสุดวันเลือกตั้ง
มาตรา 71: การปิดประกาศหรือติดแผ่นป้ายเกี่ยวกับการหาเสียงเลือกตั้ง จะกระทำได้เฉพาะในสถานที่ รวมทั้งมีขนาดและจำนวนไม่เกินที่คณะกรรมการการเลือกตั้งหรือผู้ซึ่งคณะกรรมการการเลือกตั้งมอบหมายกำหนด
มาตรา 73: การหาเสียงเลือกตั้งทางอิเล็กทรอนิกส์ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่คณะกรรมการการเลือกตั้งกำหนด
ผู้ใดลงสมัครรับเลือกตั้งโดยรู้อยู่แล้วว่าตนเป็นผู้ขาดคุณสมบัติหรือมีลักษณะต้องห้ามในการสมัครรับเลือกตั้ง ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่หนึ่งปีถึงสิบปี และปรับตั้งแต่ยี่สิบพันบาทถึงสองแสนบาท และให้ศาลสั่งเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งมีกำหนดยี่สิบปี
⚠️ โทษหนักที่สุด: จำคุก 1-10 ปี + ปรับ 20,000-200,000 บาท + เพิกถอนสิทธิเลือกตั้ง 20 ปี
พระราชบัญญัติการเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2566 — แก้ไขมาตรา 34 อนุญาตให้ สส./สว./ข้าราชการการเมืองช่วยหาเสียงได้
พระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2528 มาตรา 10 (แก้ไขเพิ่มเติม ฉบับที่ 6 พ.ศ. 2562) — จำนวน ส.ก.: เขตละ 1 คน หากราษฎรเกิน 150,000 คน มี ส.ก. เพิ่ม 1 คนต่อ 150,000 คน (เศษของ 150,000 คน ให้เพิ่ม ส.ก. อีก 1 คน)
ระเบียบ กกต. ว่าด้วยการเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น พ.ศ. 2562 (และฉบับที่ 2 พ.ศ. 2563) — รายละเอียดขั้นตอนปฏิบัติและป้ายหาเสียง (สมมติฐาน: วันเลือกตั้ง 5 ก.ค. 2569) จากระเบียบล่าสุด
รวมพระราชบัญญัติ คู่มือ ระเบียบ ประกาศ กกต. และแบบฟอร์มที่เกี่ยวข้องกับการเลือกตั้ง ส.ก. กทม. ครบในที่เดียว พร้อมลิงก์ดาวน์โหลดตรง
รวมเอกสาร/แบบฟอร์ม/ประกาศที่ต้องใช้ในแต่ละช่วงของการเลือกตั้ง ส.ก. กทม. — จัดเรียงตามลำดับเวลาตั้งแต่ก่อนประกาศจนหลังเข้ารับตำแหน่ง
| ช่วงเวลา | เอกสาร/แบบฟอร์ม | หน่วยงาน | สถานะ |
|---|---|---|---|
| ก่อนประกาศเลือกตั้ง | พ.ร.ฎ.กำหนดให้มีการเลือกตั้ง (กรณีครบวาระ) | คณะรัฐมนตรี | ⏳ รอ |
| วันประกาศเลือกตั้ง | ประกาศ ผอ.กต. ให้มีการเลือกตั้ง ส.ก. (มาตรา 12) | กกต. | ⏳ รอ |
| วันรับสมัคร | ใบสมัคร แบบ ส.ถ./ผ.ถ. 4/1 | กกต. / สำนักงานเขต | 🔗 รับที่ กกต. |
| วันรับสมัคร | หนังสือยืนยันภาษี แบบ ส.ถ./ผ.ถ. 4/2 | กกต. / สำนักงานเขต | 🔗 รับที่ กกต. |
| วันรับสมัคร | บัตรประจำตัวประชาชน (สำเนา) | ผู้สมัคร | ✅ เตรียมเอง |
| วันรับสมัคร | ค่าธรรมเนียมสมัคร (เงินสด 10,000 บาท) | ผู้สมัคร | ✅ เตรียมเอง |
| วันรับสมัคร | รูปถ่ายผู้สมัคร (10 รูป ขนาด 8.5 x 13.5 ซม.) | ผู้สมัคร | ✅ เตรียมเอง |
| หลังรับสมัคร | ประกาศบัญชีรายชื่อผู้สมัคร (มาตรา 54) | กกต. | ⏳ รอ |
| หลังรับสมัคร | ประกาศหมายเลขผู้สมัคร (มาตรา 55) | กกต. | ⏳ รอ |
| หลังจับเบอร์ | ประกาศกำหนดจำนวนป้ายหาเสียง | กกต. | ⏳ รอ |
| หลังจับเบอร์ | ประกาศจำนวนเงินค่าใช้จ่ายเลือกตั้ง | ผอ.กต. | ⏳ รอ |
| ระหว่างหาเสียง | บัญชีรายรับ-รายจ่ายค่าใช้จ่ายเลือกตั้ง (มาตรา 66) | ผู้สมัคร | ✅ เตรียมเอง |
| วันเลือกตั้ง | บัตรเลือกตั้ง ส.ก. (สีชมพู ปี 65) | กกต. | ⏳ รอ |
| หลังเลือกตั้ง 30 วัน | ประกาศผลการเลือกตั้ง (มาตรา 109) | กกต. | ⏳ รอ |
| หลังเลือกตั้ง 90 วัน | บัญชีรายรับ-รายจ่าย ยื่นต่อ ผอ.กต.ประจำจังหวัด (มาตรา 62) | ผู้สมัคร | ✅ เตรียมเอง |
| หลังประกาศผล 90 วัน | แบบยื่นบัญชีทรัพย์สิน ป.ป.ช. | ป.ป.ช. | 🔗 ดาวน์โหลดจาก ป.ป.ช. |
| หลังเข้ารับตำแหน่ง | รายงานตัวต่อสภา กทม. | สภา กทม. | ⏳ |
กฎหมายหลักสำหรับการเลือกตั้ง ส.ก. — มาตรา 11, 12, 23, 28, 49, 50, 54-55, 60-62, 64-73, 109, 120, 126-128
⬇️ ดาวน์โหลด PDFอำนาจหน้าที่ กทม. และ ส.ก. — มาตรา 10, 17, 18, 21, 23, 25, 30, 36-39, 97-101
⬇️ ดาวน์โหลด PDFคู่มือการรับสมัครรับเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น จาก กกต.
⬇️ ดาวน์โหลด PDFระเบียบ กกต. ว่าด้วยวิธีการหาเสียงและลักษณะต้องห้าม พ.ศ. 2563
⬇️ ดาวน์โหลด PDFรวบรวมฐานความผิดและบทลงโทษตาม พ.ร.บ.เลือกตั้งท้องถิ่น 2562
⬇️ ดาวน์โหลด PDFข้อบังคับการประชุมสภากรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2562 (ฉบับหลัก) และแก้ไขเพิ่มเติม 3 ครั้ง — หลักเกณฑ์สำคัญที่ ส.ก. ต้องปฏิบัติตาม — อ้างอิง มาตรา 33, 35 พ.ร.บ.ระเบียบบริหารราชการ กทม. 2528
ไม่น้อยกว่ากึ่งหนึ่งของจำนวนสมาชิกทั้งหมดที่มีอยู่
มาตรา 33 พ.ร.บ.ระเบียบบริหาร กทม. 2528
อำนาจหน้าที่ 6 ด้านของสมาชิกสภากรุงเทพมหานคร — อ้างอิง มาตรา 89, 97-98 พระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2528
ส.ก. มีอำนาจเสนอร่างข้อบัญญัติ กทม. (จำนวนไม่น้อยกว่า 1/5) และพิจารณาให้ความเห็นชอบร่างข้อบัญญัติต่างๆ ที่เสนอเข้าสู่สภา — มาตรา 97-98
อำนาจสำคัญที่สุดอย่างหนึ่ง — พิจารณางบประมาณประจำปีของ กทม. ผ่าน 3 วาระ — มาตรา 39
เรื่องที่กฎหมายกำหนดให้ต้องได้รับความเห็นชอบจากสภา กทม. ก่อนดำเนินการ
อนุมัติข้อกำหนด กทม. | ขยายเวลาคณะกรรมการ | และเรื่องอื่นๆ ตามที่กฎหมายกำหนด
ให้สมาชิกพ้นสมาชิกภาพ (ต้องใช้เสียง 2/3) | อนุมัติการลาประชุม | ตีความข้อบังคับการประชุม
มาตรา 89 พ.ร.บ.ระเบียบบริหารราชการ กทม. พ.ศ. 2528 — กำหนดอำนาจหน้าที่ของ กทม. ที่สมาชิกสภา กทม. ต้องรู้เพื่อตรวจสอบฝ่ายบริหาร
ตาม ม.38 พ.ร.บ.กทม. 2528 + ข้อบังคับการประชุมสภา กทม. พ.ศ. 2562
สภา กทม. มีอำนาจเลือกคณะกรรมการสามัญ และคณะกรรมการวิสามัญ เพื่อดำเนินงานตามอำนาจหน้าที่ — อ้างอิง มาตรา 38 พ.ร.บ.ระเบียบบริหารราชการ กทม. 2528
องค์ประชุมคณะกรรมการ: ไม่น้อยกว่ากึ่งหนึ่ง ของจำนวนกรรมการทั้งหมด — ใช้ข้อบังคับสภา กทม. โดยอนุโลม
หน้าที่: สอบสวน ศึกษา พิจารณา เรื่องที่อยู่ในอำนาจหน้าที่ แล้วรายงานต่อสภา
ขั้นตอนการตราข้อบัญญัติกรุงเทพมหานคร — ตั้งแต่เสนอร่างจนถึงประกาศใช้ — อ้างอิง มาตรา 97, 98, 100, 101, 102 พ.ร.บ.ระเบียบบริหารราชการ กทม. 2528
เสนอร่างข้อบัญญัติได้โดยตรง
สมาชิกสภา กทม. ลงชื่อร่วมกันไม่น้อยกว่า 1/5 ของจำนวนสมาชิกทั้งหมด
ประชาชนเข้าชื่อตามกฎหมาย (พ.ร.บ.ระเบียบบริหาร กทม. ฉบับที่ 5)
ผู้ว่า กทม. / ส.ก. ไม่น้อยกว่า 1/5 / ราษฎรเข้าชื่อ → เสนอร่างเข้าสภา — มาตรา 98
สภา กทม. พิจารณาร่างข้อบัญญัติ — อภิปราย แปรญัตติ ลงมติ — มาตรา 97
เมื่อสภาเห็นชอบ ส่งผู้ว่า กทม. ลงนามประกาศใช้ — มาตรา 100
เครื่องมือสำคัญของ ส.ก. ในการตรวจสอบฝ่ายบริหารและเสนอเรื่องต่อสภา — อ้างอิง มาตรา 36, 37 พ.ร.บ.ระเบียบบริหารราชการ กทม. 2528 (แก้ไข ฉบับที่ 6)
เสนอเรื่องทั่วไปเพื่อให้สภาพิจารณาลงมติ — ข้อบังคับ ข้อ 37
เรื่องด่วนที่ไม่ต้องเสนอล่วงหน้า — ข้อบังคับ ข้อ 38
สมัยประชุมสามัญ วิสามัญ และเรื่องที่พิจารณาในสภา — อ้างอิง มาตรา 30, 31 พ.ร.บ.ระเบียบบริหารราชการ กทม. 2528
| ประเภทสมัยประชุม | จำนวน/เงื่อนไข | อ้างอิง |
|---|---|---|
| สมัยสามัญ | ไม่น้อยกว่า 2 สมัย แต่ไม่เกิน 4 สมัย/ปี | มาตรา 30 |
| สมัยวิสามัญ | ผู้ว่า กทม. หรือสมาชิก 1/3 ร้องขอ → ประธานสภากำหนดภายใน 15 วัน | มาตรา 31 |
พิจารณาร่างข้อบัญญัติที่เสนอเข้าสู่สภา
พิจารณาร่างข้อบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจำปี
ตั้งกระทู้ถามผู้ว่า กทม. เกี่ยวกับการบริหาร
เสนอญัตติทั่วไป ญัตติด่วน ญัตติเปิดอภิปราย
รับทราบรายงานจากคณะกรรมการสามัญ/วิสามัญ
กรรมการ: 1,500 บาท/ครั้ง | อนุกรรมการ: 800 บาท/ครั้ง
สภา กทม. พิจารณาร่างข้อบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจำปี — กระบวนการ 3 วาระ — อ้างอิง มาตรา 39 พ.ร.บ.ระเบียบบริหารราชการ กทม. 2528
ผู้ว่าราชการ กทม. จัดทำและเสนอร่างข้อบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจำปีเข้าสู่สภา
ผู้ว่า กทม. แถลงหลักการและเหตุผลของร่างงบประมาณ → สภาลงมติรับหลักการ
ตั้งคณะกรรมาธิการพิจารณาร่างงบประมาณทีละรายการ — เรียกหน่วยงานชี้แจง — แปรญัตติ
สภาลงมติเห็นชอบหรือไม่เห็นชอบร่างงบประมาณทั้งฉบับ (การเพิ่มรายจ่ายต้องได้รับความเห็นชอบจากผู้ว่า กทม.) — มาตรา 39
ผู้ว่า กทม. ลงนามประกาศใช้ → ข้อบัญญัติงบประมาณมีผลบังคับ
เงินเดือน เบี้ยประชุม และสวัสดิการของสมาชิกสภากรุงเทพมหานคร — อ้างอิง พระราชกฤษฎีกากำหนดเงินประจำตำแหน่งฯ ส.ก. (ฉบับที่ 8) พ.ศ. 2555
| ประเภท | อัตรา |
|---|---|
| เบี้ยประชุมกรรมการ | 1,500 บาท/ครั้ง |
| เบี้ยประชุมอนุกรรมการ | 800 บาท/ครั้ง |
ส.ก. ≈ 2,325,600 บาท (เงินเดือน 48,450 × 48 เดือน) ยังไม่รวมเบี้ยประชุมกรรมการและสวัสดิการอื่นๆ
ค่ารักษาพยาบาล | ค่าเดินทาง | สิทธิประโยชน์อื่นๆ ตามระเบียบ กทม.
อ้างอิง: พระราชกฤษฎีกากำหนดเงินประจำตำแหน่ง เงินค่าเบี้ยประชุม และประโยชน์ตอบแทนอื่นของสมาชิกสภากรุงเทพมหานคร เลขานุการประธานสภากรุงเทพมหานคร เลขานุการรองประธานสภากรุงเทพมหานคร ผู้ช่วยเลขานุการประธานสภากรุงเทพมหานคร ผู้ช่วยเลขานุการรองประธานสภากรุงเทพมหานคร ที่ปรึกษา เลขานุการ และผู้ช่วยเลขานุการของสมาชิกสภากรุงเทพมหานคร (ฉบับที่ 8) พ.ศ. 2555
เหตุที่ทำให้สมาชิกภาพของ ส.ก. สิ้นสุดลง — อ้างอิง มาตรา 23, 24 พ.ร.บ.ระเบียบบริหารราชการ กทม. 2528 (แก้ไขถึง ฉบับที่ 6 พ.ศ. 2562)
สมาชิกภาพของสมาชิกสภากรุงเทพมหานครสิ้นสุดลงด้วยเหตุดังต่อไปนี้:
เมื่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยเห็นว่ามีเหตุอันควรสงสัยว่าสมาชิกผู้ใดมีพฤติการณ์ร่ำรวยผิดปกติ หรือมีพฤติการณ์ส่อไปในทางทุจริต → ตั้งคณะกรรมการสอบสวน → ถ้าพบว่ามีมูล → สั่งให้พ้นจากตำแหน่งได้
กรณีต่างๆ ที่ต้องจัดเลือกตั้ง ส.ก. ใหม่ และระบบใบสี — อ้างอิง พ.ร.บ.ระเบียบบริหารราชการ กทม. 2528 และ พ.ร.บ.เลือกตั้งท้องถิ่น 2562
| กรณี | อ้างอิง | กำหนดเลือกตั้ง |
|---|---|---|
| ครบวาระ 4 ปี | มาตรา 17 | เลือกตั้งทั่วไปภายใน 45 วัน — มาตรา 11 |
| ยุบสภา | มาตรา 18-19 | เลือกตั้งภายใน 60 วัน |
| ตำแหน่งว่าง (ตาย/ลาออก/ขาดคุณสมบัติ) | มาตรา 21 | เลือกตั้งเฉพาะเขตภายใน 90 วัน (เว้นแต่เหลือวาระ <180 วัน) |
| กกต. สั่งเลือกตั้งใหม่ | มาตรา 16 พ.ร.บ.เลือกตั้งท้องถิ่น | กกต. มีอำนาจย่นหรือขยายระยะเวลาได้ตามความจำเป็น |
ลงสมัครใหม่ได้ — กกต. สั่งเลือกตั้งใหม่ แต่ไม่ตัดสิทธิผู้สมัคร
ห้ามลงสมัครในครั้งนั้น — กกต. สั่งเลือกตั้งใหม่ + ห้ามผู้ถูกสั่งลงสมัคร
เพิกถอนสิทธิเลือกตั้ง — ศาลสั่งเพิกถอนสิทธิ มีกำหนดระยะเวลาตามที่ศาลกำหนด
หากต้องเลือกตั้งใหม่ ผู้สมัครต้องเริ่มกระบวนการตั้งแต่ต้น — ตรวจคุณสมบัติ เตรียมเอกสาร สมัครรับเลือกตั้ง →
ข้อมูลเชิงลึกเกี่ยวกับการเลือกตั้ง ส.ก. กทม. — จากการวิจัยของ LAS
ส.ก. มีอำนาจออกข้อบัญญัติ กทม. ควบคุมงบประมาณ ตรวจสอบฝ่ายบริหาร — ต่างจาก สส. ที่ออกพระราชบัญญัติระดับประเทศ ต่างจาก ผวก. ที่บริหารราชการ
ดูตารางเปรียบเทียบด้านล่าง — การเปิดเผยข้อมูล บัญชีทรัพย์สิน วงเงินหาเสียง อำนาจตรวจสอบ และกลไกถอดถอน
ข้อบัญญัติกรุงเทพมหานครที่มีอยู่ 311 ฉบับ — 43% ล้าสมัย ต้องการการแก้ไขปรับปรุงให้ทันยุคสมัย — ดูข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ Dashboard ข้อบัญญัติ กทม.
มาตรา 73 อนุญาตหาเสียงออนไลน์ได้ แต่ต้องไม่เผยแพร่ข้อมูลเท็จ (มาตรา 118) ไม่หาเสียงหลัง 18.00 น. วันก่อนเลือกตั้ง (มาตรา 70) และต้องปฏิบัติตามระเบียบ กกต.
ออกข้อบัญญัติ กทม. | พิจารณางบประมาณ | ตรวจสอบโครงการของ กทม. | รับเรื่องร้องเรียนจากประชาชน | เสนอแนะนโยบายให้ ผวก. กทม.
ส.ก.65: ผู้สมัคร 382 คน ใน 50 เขต | ผู้ได้รับเลือก 50 คน | ผู้มาใช้สิทธิ ~60% (สมมติฐาน: วันเลือกตั้ง 5 ก.ค. 2569) | เขตที่มี ส.ก. มากที่สุดคือเขตที่มีราษฎรเกิน 150,000 คน
ส.ก. ไม่มีอำนาจออกคำสั่งฝ่ายบริหาร ไม่มีอำนาจจ้างหรือไล่ออกข้าราชการ กทม. ไม่สามารถใช้งบประมาณโดยไม่ผ่านมติสภา และไม่สามารถกำหนดนโยบายที่เกินขอบเขตกฎหมาย
| มิติ | ส.ก. (สมาชิกสภา กทม.) | สส. (สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร) |
|---|---|---|
| วงเงินค่าใช้จ่ายหาเสียง | (สมมติฐาน: วันเลือกตั้ง 5 ก.ค. 2569) ตามประกาศ กกต. | กำหนดตาม พ.ร.บ.เลือกตั้ง สส. แยกต่างหาก |
| การเปิดเผยบัญชีทรัพย์สิน | ยื่น ป.ป.ช. เมื่อเข้ารับตำแหน่ง | ยื่น ป.ป.ช. เมื่อเข้ารับตำแหน่ง (เปิดเผยสาธารณะ) |
| กลไกถอดถอน | สภา กทม. ถอดถอนได้ | กกต. เพิกถอนสิทธิ | สภาผู้แทนฯ ถอดถอน | ศาลรัฐธรรมนูญ |
| การตรวจสอบ | สภา กทม. ตรวจสอบผ่าน กมธ. | ประชาชน กทม. | รัฐสภา ตรวจสอบ | ศาลรัฐธรรมนูญ | องค์กรอิสระ |
| วาระดำรงตำแหน่ง | 4 ปี (มาตรา 103 พ.ร.บ. กทม. 2528) | 4 ปี (หรือถูกยุบสภา) |